Skip to content
परमात्मा

श्रीमहागणपतिसहस्रनामस्तोत्रम्

Ganesha Sahasranama

The thousand names of Mahaganapati from the Ganesha Purana, also known as the Ganesha Divya Sahasranamamrita Stotra.

233 parts · 2 views · 0 shares

1

श्रीमद्गणेशदिव्यसहस्रनामामृतस्तोत्रं । मुनिरुवाच । कथं नाम्नां सहस्रं तं गणेश उपदिष्टवान् । शिवदं तन्ममाचक्ष्व लोकानुग्रहतत्पर ॥

śrīmadgaṇeśadivyasahasranāmāmṛtastotraṃ | muniruvāca | kathaṃ nāmnāṃ sahasraṃ taṃ gaṇeśa upadiṣṭavān | śivadaṃ tanmamācakṣva lokānugrahatatpara ||

2

। ब्रह्मोवाच । देवः पूर्वं पुरारातिः पुरत्रयजयोद्यमे । अनर्चनाद्गणेशस्य जातो विघ्नाकुलः किल ॥

| brahmovāca | devaḥ pūrvaṃ purārātiḥ puratrayajayodyame | anarcanādgaṇeśasya jāto vighnākulaḥ kila ||

3

मनसा स विनिर्धार्य ददृशे विघ्नकारणम् । महागणपतिं भक्त्या समभ्यर्च्य यथाविधि ॥

manasā sa vinirdhārya dadṛśe vighnakāraṇam | mahāgaṇapatiṃ bhaktyā samabhyarcya yathāvidhi ||

4

विघ्नप्रशमनोपायमपृच्छदपरिश्रमम् । सन्तुष्टः पूजया शम्भोर्महागणपतिः स्वयम् ॥

vighnapraśamanopāyamapṛcchadapariśramam | santuṣṭaḥ pūjayā śambhormahāgaṇapatiḥ svayam ||

5

सर्वविघ्नप्रशमनं सर्वकामफलप्रदम् । ततस्तस्मै स्वयं नाम्नां सहस्रमिदमब्रवीत् ॥

sarvavighnapraśamanaṃ sarvakāmaphalapradam | tatastasmai svayaṃ nāmnāṃ sahasramidamabravīt ||

अस्य श्रीमहागणपतिसहस्रनामस्तोत्रमालामन्त्रस्य । गणेशऋषिः । महागणपतिर्देवता । नानाविधानिच्छन्दांसि । हुमिति बीजम् । तुङ्गमिति शक्तिः । स्वाहाशक्तिरिति कीलकम् ॥

asya śrīmahāgaṇapatisahasranāmastotramālāmantrasya | gaṇeśaṛṣiḥ | mahāgaṇapatirdevatā | nānāvidhānicchandāṃsi | humiti bījam | tuṅgamiti śaktiḥ | svāhāśaktiriti kīlakam ||

सकलविघ्नविनाशनद्वारा श्रीमहागणपतिप्रसादसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥

sakalavighnavināśanadvārā śrīmahāgaṇapatiprasādasiddhyarthe jape viniyogaḥ ||

1

अथ करन्यासः । गणेश्वरो गणक्रीड इत्यङ्गुष्ठाभ्यां नमः । कुमारगुरुरीशान इति तर्जनीभ्यां नमः ॥

atha karanyāsaḥ | gaṇeśvaro gaṇakrīḍa ityaṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ | kumāragururīśāna iti tarjanībhyāṃ namaḥ ||

2

ब्रह्माण्डकुम्भश्चिद्व्योमेति मध्यमाभ्यां नमः । रक्तो रक्ताम्बरधर इत्यनामिकाभ्यां नमः ॥

brahmāṇḍakumbhaścidvyometi madhyamābhyāṃ namaḥ | rakto raktāmbaradhara ityanāmikābhyāṃ namaḥ ||

3

सर्वसद्गुरुसंसेव्य इति कनिष्ठिकाभ्यां नमः । लुप्तविघ्नः स्वभक्तानामिति करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ॥

sarvasadgurusaṃsevya iti kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ | luptavighnaḥ svabhaktānāmiti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ ||

1

अथ हृदयादिन्यासः । छन्दश्छन्दोद्भव इति हृदयाय नमः । निष्कलो निर्मल इति शिरसे स्वाहा । सृष्टिस्थितिलयक्रीड इति शिखायै वषट् । ज्ञानं विज्ञानमानन्द इति कवचाय हुम् । अष्टाङ्गयोगफलभृदिति नेत्रत्रयाय वौषट् । अनन्तशक्तिसहित इत्यस्त्राय फट् । भूर्भुवः स्वरोम् इति दिग्बन्धः ॥ अथ ध्यानम् । गजवदनमचिन्त्यं तीक्ष्णदंष्ट्रं त्रिनेत्रं बृहदुदरमशेषं भूतिराजं पुराणम् । अमरवरसुपूज्यं रक्तवर्णं सुरेशं पशुपतिसुतमीशं विघ्नराजं नमामि ॥

atha hṛdayādinyāsaḥ | chandaśchandodbhava iti hṛdayāya namaḥ | niṣkalo nirmala iti śirase svāhā | sṛṣṭisthitilayakrīḍa iti śikhāyai vaṣaṭ | jñānaṃ vijñānamānanda iti kavacāya hum | aṣṭāṅgayogaphalabhṛditi netratrayāya vauṣaṭ | anantaśaktisahita ityastrāya phaṭ | bhūrbhuvaḥ svarom iti digbandhaḥ || atha dhyānam | gajavadanamacintyaṃ tīkṣṇadaṃṣṭraṃ trinetraṃ bṛhadudaramaśeṣaṃ bhūtirājaṃ purāṇam | amaravarasupūjyaṃ raktavarṇaṃ sureśaṃ paśupatisutamīśaṃ vighnarājaṃ namāmi ||

2

रक्ताम्भोधिस्थपोतोल्लसदरुणसरोजाधिरुढं त्रिनेत्रं पाशं चैवाङ्कुशाख्यं परशुमभयदं बाहुभिर्धारयन्तम् । शक्त्या युक्तं गजास्यं पृथुतरजठरं सिद्धिबुद्धीसमेतं रक्तं चन्द्रार्धमौलिं सकलभयहरं विघ्नराजं नमामि ॥

raktāmbhodhisthapotollasadaruṇasarojādhiruḍhaṃ trinetraṃ pāśaṃ caivāṅkuśākhyaṃ paraśumabhayadaṃ bāhubhirdhārayantam | śaktyā yuktaṃ gajāsyaṃ pṛthutarajaṭharaṃ siddhibuddhīsametaṃ raktaṃ candrārdhamauliṃ sakalabhayaharaṃ vighnarājaṃ namāmi ||

श्रीसिद्धिबुद्धिसहिताय सलक्षलाभाय श्रीस्वानन्देशाय ब्रह्मणस्पतये साङ्गाय सपरिवाराय सशक्तिकाय सायुधाय सवाहनाय सावरणाय नमः । इति नाममन्त्रेण मानसैः पञ्चोपचारैः सम्पूज्य पठेत् ।

śrīsiddhibuddhisahitāya salakṣalābhāya śrīsvānandeśāya brahmaṇaspataye sāṅgāya saparivārāya saśaktikāya sāyudhāya savāhanāya sāvaraṇāya namaḥ | iti nāmamantreṇa mānasaiḥ pañcopacāraiḥ sampūjya paṭhet |

1

श्रीमहागणपतिरुवाच । ॐ गणेश्वरो गणक्रीडो गणनाथो गणाधिपः । एकदन्तो वक्रतुण्डो गजवक्त्रो महोदरः ॥

śrīmahāgaṇapatiruvāca | oṃ gaṇeśvaro gaṇakrīḍo gaṇanātho gaṇādhipaḥ | ekadanto vakratuṇḍo gajavaktro mahodaraḥ ||

2

लम्बोदरो धूम्रवर्णो विकटो विघ्ननाशनः । सुमुखो दुर्मुखो बुद्धो विघ्नराजो गजाननः ॥

lambodaro dhūmravarṇo vikaṭo vighnanāśanaḥ | sumukho durmukho buddho vighnarājo gajānanaḥ ||

3

भीमः प्रमोद आमोदः सुरानन्दो मदोत्कटः । हेरम्बः शम्बरः शम्भुर्लम्बकर्णो महाबलः ॥

bhīmaḥ pramoda āmodaḥ surānando madotkaṭaḥ | herambaḥ śambaraḥ śambhurlambakarṇo mahābalaḥ ||

4

नन्दनोऽलम्पटोऽभीरूर्मेघनादो गणञ्जयः । विनायको विरूपाक्षो वीरः शूरवरप्रदः ॥

nandano'lampaṭo'bhīrūrmeghanādo gaṇañjayaḥ | vināyako virūpākṣo vīraḥ śūravarapradaḥ ||

5

महागणपतिर्बुद्धिप्रियः क्षिप्रप्रसादनः । रुद्रप्रियो गणाध्यक्ष उमापुत्रोऽघनाशनः ॥

mahāgaṇapatirbuddhipriyaḥ kṣipraprasādanaḥ | rudrapriyo gaṇādhyakṣa umāputro'ghanāśanaḥ ||

6

कुमारगुरुरीशानपुत्रो मूषकवाहनः । सिद्धिप्रियः सिद्धिपतिः सिद्धः सिद्धिविनायकः ॥

kumāragururīśānaputro mūṣakavāhanaḥ | siddhipriyaḥ siddhipatiḥ siddhaḥ siddhivināyakaḥ ||

7

अविघ्नस्तुम्बुरुः सिंहवाहनो मोहिनीप्रियः । कटङ्कटो राजपुत्रः शाकलः संमितोऽमितः ॥

avighnastumburuḥ siṃhavāhano mohinīpriyaḥ | kaṭaṅkaṭo rājaputraḥ śākalaḥ saṃmito'mitaḥ ||

8

कूष्माण्डसामसम्भूतिर्दुर्जयो धूर्जयो जयः । भूपतिर्भुवनपतिर्भूतानां पतिरव्ययः ॥

kūṣmāṇḍasāmasambhūtirdurjayo dhūrjayo jayaḥ | bhūpatirbhuvanapatirbhūtānāṃ patiravyayaḥ ||

9

विश्वकर्ता विश्वमुखो विश्वरूपो निधिर्गुणः । कविः कवीनामृषभो ब्रह्मण्यो ब्रह्मवित्प्रियः ॥

viśvakartā viśvamukho viśvarūpo nidhirguṇaḥ | kaviḥ kavīnāmṛṣabho brahmaṇyo brahmavitpriyaḥ ||

10

ज्येष्ठराजो निधिपतिर्निधिप्रियपतिप्रियः । हिरण्मयपुरान्तःस्थः सूर्यमण्डलमध्यगः ॥

jyeṣṭharājo nidhipatirnidhipriyapatipriyaḥ | hiraṇmayapurāntaḥsthaḥ sūryamaṇḍalamadhyagaḥ ||

11

कराहतिध्वस्तसिन्धुसलिलः पूषदन्तभित् । उमाङ्ककेलिकुतुकी मुक्तिदः कुलपावनः ॥

karāhatidhvastasindhusalilaḥ pūṣadantabhit | umāṅkakelikutukī muktidaḥ kulapāvanaḥ ||

12

किरीटी कुण्डली हारी वनमाली मनोमयः । वैमुख्यहतदैत्यश्रीः पादाहतिजितक्षितिः ॥

kirīṭī kuṇḍalī hārī vanamālī manomayaḥ | vaimukhyahatadaityaśrīḥ pādāhatijitakṣitiḥ ||

13

सद्योजातः स्वर्णमुञ्जमेखली दुर्निमित्तहृत् । दुःस्वप्नहृत्प्रसहनो गुणी नादप्रतिष्ठितः ॥

sadyojātaḥ svarṇamuñjamekhalī durnimittahṛt | duḥsvapnahṛtprasahano guṇī nādapratiṣṭhitaḥ ||

14

सुरूपः सर्वनेत्राधिवासो वीरासनाश्रयः । पीताम्बरः खण्डरदः खण्डवैशाखसंस्थितः ॥

surūpaḥ sarvanetrādhivāso vīrāsanāśrayaḥ | pītāmbaraḥ khaṇḍaradaḥ khaṇḍavaiśākhasaṃsthitaḥ ||

15

चित्राङ्गः श्यामदशनो भालचन्द्रो हविर्भुजः । योगाधिपस्तारकस्थः पुरुषो गजकर्णकः ॥

citrāṅgaḥ śyāmadaśano bhālacandro havirbhujaḥ | yogādhipastārakasthaḥ puruṣo gajakarṇakaḥ ||

16

गणाधिराजो विजयः स्थिरो गजपतिर्ध्वजी । देवदेवः स्मरः प्राणदीपको वायुकीलकः ॥

gaṇādhirājo vijayaḥ sthiro gajapatirdhvajī | devadevaḥ smaraḥ prāṇadīpako vāyukīlakaḥ ||

17

विपश्चिद्वरदो नादो नादभिन्नमहाचलः । वराहरदनो मृत्युञ्जयो व्याघ्राजिनाम्बरः ॥

vipaścidvarado nādo nādabhinnamahācalaḥ | varāharadano mṛtyuñjayo vyāghrājināmbaraḥ ||

18

इच्छाशक्तिभवो देवत्राता दैत्यविमर्दनः । शम्भुवक्त्रोद्भवः शम्भुकोपहा शम्भुहास्यभूः ॥

icchāśaktibhavo devatrātā daityavimardanaḥ | śambhuvaktrodbhavaḥ śambhukopahā śambhuhāsyabhūḥ ||

19

शम्भुतेजाः शिवाशोकहारी गौरीसुखावहः । उमाङ्गमलजो गौरीतेजोभूः स्वर्धुनीभवः ॥

śambhutejāḥ śivāśokahārī gaurīsukhāvahaḥ | umāṅgamalajo gaurītejobhūḥ svardhunībhavaḥ ||

20

यज्ञकायो महानादो गिरिवर्ष्मा शुभाननः । सर्वात्मा सर्वदेवात्मा ब्रह्ममूर्धा ककुप्श्रुतिः ॥

yajñakāyo mahānādo girivarṣmā śubhānanaḥ | sarvātmā sarvadevātmā brahmamūrdhā kakupśrutiḥ ||

21

ब्रह्माण्डकुम्भश्चिद्व्योमभालःसत्यशिरोरुहः । जगज्जन्मलयोन्मेषनिमेषोऽग्न्यर्कसोमदृक् ॥

brahmāṇḍakumbhaścidvyomabhālaḥsatyaśiroruhaḥ | jagajjanmalayonmeṣanimeṣo'gnyarkasomadṛk ||

22

गिरीन्द्रैकरदो धर्माधर्मोष्ठः सामबृंहितः । ग्रहर्क्षदशनो वाणीजिह्वो वासवनासिकः ॥

girīndraikarado dharmādharmoṣṭhaḥ sāmabṛṃhitaḥ | graharkṣadaśano vāṇījihvo vāsavanāsikaḥ ||

23

भ्रूमध्यसंस्थितकरो ब्रह्मविद्यामदोदकः । कुलाचलांसः सोमार्कघण्टो रुद्रशिरोधरः ॥

bhrūmadhyasaṃsthitakaro brahmavidyāmadodakaḥ | kulācalāṃsaḥ somārkaghaṇṭo rudraśirodharaḥ ||

24

नदीनदभुजः सर्पाङ्गुलीकस्तारकानखः । व्योमनाभिः श्रीहृदयो मेरुपृष्ठोऽर्णवोदरः ॥

nadīnadabhujaḥ sarpāṅgulīkastārakānakhaḥ | vyomanābhiḥ śrīhṛdayo merupṛṣṭho'rṇavodaraḥ ||

25

कुक्षिस्थयक्षगन्धर्वरक्षःकिन्नरमानुषः । पृथ्वीकटिः सृष्टिलिङ्गः शैलोरुर्दस्रजानुकः ॥

kukṣisthayakṣagandharvarakṣaḥkinnaramānuṣaḥ | pṛthvīkaṭiḥ sṛṣṭiliṅgaḥ śailorurdasrajānukaḥ ||

26

पातालजङ्घो मुनिपात्कालाङ्गुष्ठस्त्रयीतनुः । ज्योतिर्मण्डललाङ्गूलो हृदयालाननिश्चलः ॥

pātālajaṅgho munipātkālāṅguṣṭhastrayītanuḥ | jyotirmaṇḍalalāṅgūlo hṛdayālānaniścalaḥ ||

27

हृत्पद्मकर्णिकाशाली वियत्केलिसरोवरः । सद्भक्तध्याननिगडः पूजावारिनिवारितः ॥

hṛtpadmakarṇikāśālī viyatkelisarovaraḥ | sadbhaktadhyānanigaḍaḥ pūjāvārinivāritaḥ ||

28

प्रतापी काश्यपो मन्ता गणको विष्टपी बली । यशस्वी धार्मिको जेता प्रथमः प्रमथेश्वरः ॥

pratāpī kāśyapo mantā gaṇako viṣṭapī balī | yaśasvī dhārmiko jetā prathamaḥ pramatheśvaraḥ ||

29

चिन्तामणिर्द्वीपपतिः कल्पद्रुमवनालयः । रत्नमण्डपमध्यस्थो रत्नसिंहासनाश्रयः ॥

cintāmaṇirdvīpapatiḥ kalpadrumavanālayaḥ | ratnamaṇḍapamadhyastho ratnasiṃhāsanāśrayaḥ ||

30

तीव्राशिरोद्धृतपदो ज्वालिनीमौलिलालितः । नन्दानन्दितपीठश्रीर्भोगदो भूषितासनः ॥

tīvrāśiroddhṛtapado jvālinīmaulilālitaḥ | nandānanditapīṭhaśrīrbhogado bhūṣitāsanaḥ ||

31

सकामदायिनीपीठः स्फुरदुग्रासनाश्रयः । तेजोवतीशिरोरत्नं सत्यानित्यावतंसितः ॥

sakāmadāyinīpīṭhaḥ sphuradugrāsanāśrayaḥ | tejovatīśiroratnaṃ satyānityāvataṃsitaḥ ||

32

सविघ्ननाशिनीपीठः सर्वशक्त्यम्बुजालयः । लिपिपद्मासनाधारो वह्निधामत्रयालयः ॥

savighnanāśinīpīṭhaḥ sarvaśaktyambujālayaḥ | lipipadmāsanādhāro vahnidhāmatrayālayaḥ ||

33

उन्नतप्रपदो गूढगुल्फः संवृतपार्ष्णिकः । पीनजङ्घः श्लिष्टजानुः स्थूलोरुः प्रोन्नमत्कटिः ॥

unnataprapado gūḍhagulphaḥ saṃvṛtapārṣṇikaḥ | pīnajaṅghaḥ śliṣṭajānuḥ sthūloruḥ pronnamatkaṭiḥ ||

34

निम्ननाभिः स्थूलकुक्षिः पीनवक्षा बृहद्भुजः । पीनस्कन्धः कम्बुकण्ठो लम्बोष्ठो लम्बनासिकः ॥

nimnanābhiḥ sthūlakukṣiḥ pīnavakṣā bṛhadbhujaḥ | pīnaskandhaḥ kambukaṇṭho lamboṣṭho lambanāsikaḥ ||

35

भग्नवामरदस्तुङ्गसव्यदन्तो महाहनुः । ह्रस्वनेत्रत्रयः शूर्पकर्णो निबिडमस्तकः ॥

bhagnavāmaradastuṅgasavyadanto mahāhanuḥ | hrasvanetratrayaḥ śūrpakarṇo nibiḍamastakaḥ ||

36

स्तबकाकारकुम्भाग्रो रत्नमौलिर्निरङ्कुशः । सर्पहारकटीसूत्रः सर्पयज्ञोपवीतवान् ॥

stabakākārakumbhāgro ratnamaulirniraṅkuśaḥ | sarpahārakaṭīsūtraḥ sarpayajñopavītavān ||

37

सर्पकोटीरकटकः सर्पग्रैवेयकाङ्गदः । सर्पकक्षोदराबन्धः सर्पराजोत्तरच्छदः ॥

sarpakoṭīrakaṭakaḥ sarpagraiveyakāṅgadaḥ | sarpakakṣodarābandhaḥ sarparājottaracchadaḥ ||

38

रक्तो रक्ताम्बरधरो रक्तमालाविभूषणः । रक्तेक्षणो रक्तकरो रक्तताल्वोष्ठपल्लवः ॥

rakto raktāmbaradharo raktamālāvibhūṣaṇaḥ | raktekṣaṇo raktakaro raktatālvoṣṭhapallavaḥ ||

39

श्वेतः श्वेताम्बरधरः श्वेतमालाविभूषणः । श्वेतातपत्ररुचिरः श्वेतचामरवीजितः ॥

śvetaḥ śvetāmbaradharaḥ śvetamālāvibhūṣaṇaḥ | śvetātapatraruciraḥ śvetacāmaravījitaḥ ||

40

सर्वावयवसम्पूर्णः सर्वलक्षणलक्षितः । सर्वाभरणशोभाढ्यः सर्वशोभासमन्वितः ॥

sarvāvayavasampūrṇaḥ sarvalakṣaṇalakṣitaḥ | sarvābharaṇaśobhāḍhyaḥ sarvaśobhāsamanvitaḥ ||

41

सर्वमङ्गलमाङ्गल्यः सर्वकारणकारणम् । सर्वदेववरः शार्ङ्गी बीजपूरी गदाधरः ॥

sarvamaṅgalamāṅgalyaḥ sarvakāraṇakāraṇam | sarvadevavaraḥ śārṅgī bījapūrī gadādharaḥ ||

42

शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः । किरीटी कुण्डली हारी वनमाली शुभाङ्गदः ॥

śubhāṅgo lokasāraṅgaḥ sutantustantuvardhanaḥ | kirīṭī kuṇḍalī hārī vanamālī śubhāṅgadaḥ ||

43

इक्षुचापधरः शूली चक्रपाणिः सरोजभृत् । पाशी धृतोत्पलः शालिमञ्जरीभृत्स्वदन्तभृत् ॥

ikṣucāpadharaḥ śūlī cakrapāṇiḥ sarojabhṛt | pāśī dhṛtotpalaḥ śālimañjarībhṛtsvadantabhṛt ||

44

कल्पवल्लीधरो विश्वाभयदैककरो वशी । अक्षमालाधरो ज्ञानमुद्रावान् मुद्गरायुधः ॥

kalpavallīdharo viśvābhayadaikakaro vaśī | akṣamālādharo jñānamudrāvān mudgarāyudhaḥ ||

45

पूर्णपात्री कम्बुधरो विधृताङ्कुशमूलकः । करस्थाम्रफलश्चूतकलिकाभृत्कुठारवान् ॥

pūrṇapātrī kambudharo vidhṛtāṅkuśamūlakaḥ | karasthāmraphalaścūtakalikābhṛtkuṭhāravān ||

46

पुष्करस्थस्वर्णघटीपूर्णरत्नाभिवर्षकः । भारतीसुन्दरीनाथो विनायकरतिप्रियः ॥

puṣkarasthasvarṇaghaṭīpūrṇaratnābhivarṣakaḥ | bhāratīsundarīnātho vināyakaratipriyaḥ ||

47

महालक्ष्मीप्रियतमः सिद्धलक्ष्मीमनोरमः । रमारमेशपूर्वाङ्गो दक्षिणोमामहेश्वरः ॥

mahālakṣmīpriyatamaḥ siddhalakṣmīmanoramaḥ | ramārameśapūrvāṅgo dakṣiṇomāmaheśvaraḥ ||

48

महीवराहवामाङ्गो रतिकन्दर्पपश्चिमः । आमोदमोदजननः सम्प्रमोदप्रमोदनः ॥

mahīvarāhavāmāṅgo ratikandarpapaścimaḥ | āmodamodajananaḥ sampramodapramodanaḥ ||

49

संवर्धितमहावृद्धिरृद्धिसिद्धिप्रवर्धनः । दन्तसौमुख्यसुमुखः कान्तिकन्दलिताश्रयः ॥

saṃvardhitamahāvṛddhirṛddhisiddhipravardhanaḥ | dantasaumukhyasumukhaḥ kāntikandalitāśrayaḥ ||

50

मदनावत्याश्रिताङ्घ्रिः कृतवैमुख्यदुर्मुखः । विघ्नसम्पल्लवः पद्मः सर्वोन्नतमदद्रवः ॥

madanāvatyāśritāṅghriḥ kṛtavaimukhyadurmukhaḥ | vighnasampallavaḥ padmaḥ sarvonnatamadadravaḥ ||

51

विघ्नकृन्निम्नचरणो द्राविणीशक्तिसत्कृतः । तीव्राप्रसन्ननयनो ज्वालिनीपालितैकदृक् ॥

vighnakṛnnimnacaraṇo drāviṇīśaktisatkṛtaḥ | tīvrāprasannanayano jvālinīpālitaikadṛk ||

52

मोहिनीमोहनो भोगदायिनीकान्तिमण्डनः । कामिनीकान्तवक्त्रश्रीरधिष्ठितवसुन्धरः ॥

mohinīmohano bhogadāyinīkāntimaṇḍanaḥ | kāminīkāntavaktraśrīradhiṣṭhitavasundharaḥ ||

53

वसुधारामदोन्नादो महाशङ्खनिधिप्रियः । नमद्वसुमतीमाली महापद्मनिधिः प्रभुः ॥

vasudhārāmadonnādo mahāśaṅkhanidhipriyaḥ | namadvasumatīmālī mahāpadmanidhiḥ prabhuḥ ||

54

सर्वसद्गुरुसंसेव्यः शोचिष्केशहृदाश्रयः । ईशानमूर्धा देवेन्द्रशिखः पवननन्दनः ॥

sarvasadgurusaṃsevyaḥ śociṣkeśahṛdāśrayaḥ | īśānamūrdhā devendraśikhaḥ pavananandanaḥ ||

55

प्रत्युग्रनयनो दिव्यो दिव्यास्त्रशतपर्वधृक् । ऐरावतादिसर्वाशावारणो वारणप्रियः ॥

pratyugranayano divyo divyāstraśataparvadhṛk | airāvatādisarvāśāvāraṇo vāraṇapriyaḥ ||

56

वज्राद्यस्त्रपरीवारो गणचण्डसमाश्रयः । जयाजयपरिकरो विजयाविजयावहः ॥

vajrādyastraparīvāro gaṇacaṇḍasamāśrayaḥ | jayājayaparikaro vijayāvijayāvahaḥ ||

57

अजयार्चितपादाब्जो नित्यानन्दवनस्थितः । विलासिनीकृतोल्लासः शौण्डी सौन्दर्यमण्डितः ॥

ajayārcitapādābjo nityānandavanasthitaḥ | vilāsinīkṛtollāsaḥ śauṇḍī saundaryamaṇḍitaḥ ||

58

अनन्तानन्तसुखदः सुमङ्गलसुमङ्गलः । ज्ञानाश्रयः क्रियाधार इच्छाशक्तिनिषेवितः ॥

anantānantasukhadaḥ sumaṅgalasumaṅgalaḥ | jñānāśrayaḥ kriyādhāra icchāśaktiniṣevitaḥ ||

59

सुभगासंश्रितपदो ललिताललिताश्रयः । कामिनीपालनः कामकामिनीकेलिलालितः ॥

subhagāsaṃśritapado lalitālalitāśrayaḥ | kāminīpālanaḥ kāmakāminīkelilālitaḥ ||

60

सरस्वत्याश्रयो गौरीनन्दनः श्रीनिकेतनः । गुरुगुप्तपदो वाचासिद्धो वागीश्वरीपतिः ॥

sarasvatyāśrayo gaurīnandanaḥ śrīniketanaḥ | guruguptapado vācāsiddho vāgīśvarīpatiḥ ||

61

नलिनीकामुको वामारामो ज्येष्ठामनोरमः । रौद्रीमुद्रितपादाब्जो हुम्बीजस्तुङ्गशक्तिकः ॥

nalinīkāmuko vāmārāmo jyeṣṭhāmanoramaḥ | raudrīmudritapādābjo humbījastuṅgaśaktikaḥ ||

62

विश्वादिजननत्राणः स्वाहाशक्तिः सकीलकः । अमृताब्धिकृतावासो मदघूर्णितलोचनः ॥

viśvādijananatrāṇaḥ svāhāśaktiḥ sakīlakaḥ | amṛtābdhikṛtāvāso madaghūrṇitalocanaḥ ||

63

उच्छिष्टोच्छिष्टगणको गणेशो गणनायकः । सार्वकालिकसंसिद्धिर्नित्यसेव्यो दिगम्बरः ॥

ucchiṣṭocchiṣṭagaṇako gaṇeśo gaṇanāyakaḥ | sārvakālikasaṃsiddhirnityasevyo digambaraḥ ||

64

अनाविलोऽप्रतिहतिरच्युतोऽमृतमक्षरः ॥

anāvilo'pratihatiracyuto'mṛtamakṣaraḥ ||

65

अप्रतर्क्योऽक्षयोऽजय्योऽनाधारोऽनामयोऽमलः । अमेयसिद्धिरद्वैतमघोरोऽग्निसमाननः ॥

apratarkyo'kṣayo'jayyo'nādhāro'nāmayo'malaḥ | ameyasiddhiradvaitamaghoro'gnisamānanaḥ ||

66

अनाकारोऽब्धिभूम्यग्निबलघ्नोऽव्यक्तलक्षणः । आधारपीठमाधार आधाराधेयवर्जितः ॥

anākāro'bdhibhūmyagnibalaghno'vyaktalakṣaṇaḥ | ādhārapīṭhamādhāra ādhārādheyavarjitaḥ ||

67

आखुकेतन आशापूरक आखुमहारथः । इक्षुसागरमध्यस्थ इक्षुभक्षणलालसः ॥

ākhuketana āśāpūraka ākhumahārathaḥ | ikṣusāgaramadhyastha ikṣubhakṣaṇalālasaḥ ||

68

इक्षुचापातिरेकश्रीरिक्षुचापनिषेवितः । इन्द्रगोपसमानश्रीरिन्द्रनीलसमद्युतिः ॥

ikṣucāpātirekaśrīrikṣucāpaniṣevitaḥ | indragopasamānaśrīrindranīlasamadyutiḥ ||

69

इन्दीवरदलश्याम इन्दुमण्डलमण्डितः । इध्मप्रिय इडाभाग इडावानिन्दिराप्रियः ॥

indīvaradalaśyāma indumaṇḍalamaṇḍitaḥ | idhmapriya iḍābhāga iḍāvānindirāpriyaḥ ||

70

इक्ष्वाकुविघ्नविध्वंसी इतिकर्तव्यतेप्सितः । ईशानमौलिरीशान ईशानप्रिय ईतिहा ॥

ikṣvākuvighnavidhvaṃsī itikartavyatepsitaḥ | īśānamaulirīśāna īśānapriya ītihā ||

71

ईषणात्रयकल्पान्त ईहामात्रविवर्जितः । उपेन्द्र उडुभृन्मौलिरुडुनाथकरप्रियः ॥

īṣaṇātrayakalpānta īhāmātravivarjitaḥ | upendra uḍubhṛnmauliruḍunāthakarapriyaḥ ||

72

उन्नतानन उत्तुङ्ग उदारस्त्रिदशाग्रणीः । ऊर्जस्वानूष्मलमद ऊहापोहदुरासदः ॥

unnatānana uttuṅga udārastridaśāgraṇīḥ | ūrjasvānūṣmalamada ūhāpohadurāsadaḥ ||

73

ऋग्यजुःसामनयन ऋद्धिसिद्धिसमर्पकः । ऋजुचित्तैकसुलभो ऋणत्रयविमोचनः ॥

ṛgyajuḥsāmanayana ṛddhisiddhisamarpakaḥ | ṛjucittaikasulabho ṛṇatrayavimocanaḥ ||

74

लुप्तविघ्नः स्वभक्तानां लुप्तशक्तिः सुरद्विषाम् । लुप्तश्रीर्विमुखार्चानां लूताविस्फोटनाशनः ॥

luptavighnaḥ svabhaktānāṃ luptaśaktiḥ suradviṣām | luptaśrīrvimukhārcānāṃ lūtāvisphoṭanāśanaḥ ||

75

एकारपीठमध्यस्थ एकपादकृतासनः । एजिताखिलदैत्यश्रीरेधिताखिलसंश्रयः ॥

ekārapīṭhamadhyastha ekapādakṛtāsanaḥ | ejitākhiladaityaśrīredhitākhilasaṃśrayaḥ ||

76

ऐश्वर्यनिधिरैश्वर्यमैहिकामुष्मिकप्रदः । ऐरंमदसमोन्मेष ऐरावतसमाननः ॥

aiśvaryanidhiraiśvaryamaihikāmuṣmikapradaḥ | airaṃmadasamonmeṣa airāvatasamānanaḥ ||

77

ओंकारवाच्य ओंकार ओजस्वानोषधीपतिः । औदार्यनिधिरौद्धत्यधैर्य औन्नत्यनिःसमः ॥

oṃkāravācya oṃkāra ojasvānoṣadhīpatiḥ | audāryanidhirauddhatyadhairya aunnatyaniḥsamaḥ ||

78

अङ्कुशः सुरनागानामङ्कुशाकारसंस्थितः । अः समस्तविसर्गान्तपदेषु परिकीर्तितः ॥

aṅkuśaḥ suranāgānāmaṅkuśākārasaṃsthitaḥ | aḥ samastavisargāntapadeṣu parikīrtitaḥ ||

79

कमण्डलुधरः कल्पः कपर्दी कलभाननः । कर्मसाक्षी कर्मकर्ता कर्माकर्मफलप्रदः ॥

kamaṇḍaludharaḥ kalpaḥ kapardī kalabhānanaḥ | karmasākṣī karmakartā karmākarmaphalapradaḥ ||

80

कदम्बगोलकाकारः कूष्माण्डगणनायकः । कारुण्यदेहः कपिलः कथकः कटिसूत्रभृत् ॥

kadambagolakākāraḥ kūṣmāṇḍagaṇanāyakaḥ | kāruṇyadehaḥ kapilaḥ kathakaḥ kaṭisūtrabhṛt ||

81

खर्वः खड्गप्रियः खड्गः खान्तान्तःस्थः खनिर्मलः । खल्वाटश‍ृङ्गनिलयः खट्वाङ्गी खदुरासदः ॥

kharvaḥ khaḍgapriyaḥ khaḍgaḥ khāntāntaḥsthaḥ khanirmalaḥ | khalvāṭaśa‍ṛṅganilayaḥ khaṭvāṅgī khadurāsadaḥ ||

82

गुणाढ्यो गहनो गद्यो गद्यपद्यसुधार्णवः । गद्यगानप्रियो गर्जो गीतगीर्वाणपूर्वजः ॥

guṇāḍhyo gahano gadyo gadyapadyasudhārṇavaḥ | gadyagānapriyo garjo gītagīrvāṇapūrvajaḥ ||

83

गुह्याचाररतो गुह्यो गुह्यागमनिरूपितः । गुहाशयो गुडाब्धिस्थो गुरुगम्यो गुरुर्गुरुः ॥

guhyācārarato guhyo guhyāgamanirūpitaḥ | guhāśayo guḍābdhistho gurugamyo gururguruḥ ||

84

घण्टाघर्घरिकामाली घटकुम्भो घटोदरः । ङकारवाच्यो ङाकारो ङकाराकारशुण्डभृत् ॥

ghaṇṭāghargharikāmālī ghaṭakumbho ghaṭodaraḥ | ṅakāravācyo ṅākāro ṅakārākāraśuṇḍabhṛt ||

85

चण्डश्चण्डेश्वरश्चण्डी चण्डेशश्चण्डविक्रमः । चराचरपिता चिन्तामणिश्चर्वणलालसः ॥

caṇḍaścaṇḍeśvaraścaṇḍī caṇḍeśaścaṇḍavikramaḥ | carācarapitā cintāmaṇiścarvaṇalālasaḥ ||

86

छन्दश्छन्दोद्भवश्छन्दो दुर्लक्ष्यश्छन्दविग्रहः । जगद्योनिर्जगत्साक्षी जगदीशो जगन्मयः ॥

chandaśchandodbhavaśchando durlakṣyaśchandavigrahaḥ | jagadyonirjagatsākṣī jagadīśo jaganmayaḥ ||

87

जप्यो जपपरो जाप्यो जिह्वासिंहासनप्रभुः । स्रवद्गण्डोल्लसद्धानझङ्कारिभ्रमराकुलः ॥

japyo japaparo jāpyo jihvāsiṃhāsanaprabhuḥ | sravadgaṇḍollasaddhānajhaṅkāribhramarākulaḥ ||

88

टङ्कारस्फारसंरावष्टङ्कारमणिनूपुरः । ठद्वयीपल्लवान्तस्थसर्वमन्त्रेषु सिद्धिदः ॥

ṭaṅkārasphārasaṃrāvaṣṭaṅkāramaṇinūpuraḥ | ṭhadvayīpallavāntasthasarvamantreṣu siddhidaḥ ||

89

डिण्डिमुण्डो डाकिनीशो डामरो डिण्डिमप्रियः । ढक्कानिनादमुदितो ढौङ्को ढुण्ढिविनायकः ॥

ḍiṇḍimuṇḍo ḍākinīśo ḍāmaro ḍiṇḍimapriyaḥ | ḍhakkāninādamudito ḍhauṅko ḍhuṇḍhivināyakaḥ ||

90

तत्त्वानां प्रकृतिस्तत्त्वं तत्त्वम्पदनिरूपितः । तारकान्तरसंस्थानस्तारकस्तारकान्तकः ॥

tattvānāṃ prakṛtistattvaṃ tattvampadanirūpitaḥ | tārakāntarasaṃsthānastārakastārakāntakaḥ ||

91

स्थाणुः स्थाणुप्रियः स्थाता स्थावरं जङ्गमं जगत् । दक्षयज्ञप्रमथनो दाता दानं दमो दया ॥

sthāṇuḥ sthāṇupriyaḥ sthātā sthāvaraṃ jaṅgamaṃ jagat | dakṣayajñapramathano dātā dānaṃ damo dayā ||

92

दयावान्दिव्यविभवो दण्डभृद्दण्डनायकः । दन्तप्रभिन्नाभ्रमालो दैत्यवारणदारणः ॥

dayāvāndivyavibhavo daṇḍabhṛddaṇḍanāyakaḥ | dantaprabhinnābhramālo daityavāraṇadāraṇaḥ ||

93

दंष्ट्रालग्नद्वीपघटो देवार्थनृगजाकृतिः । धनं धनपतेर्बन्धुर्धनदो धरणीधरः ॥

daṃṣṭrālagnadvīpaghaṭo devārthanṛgajākṛtiḥ | dhanaṃ dhanapaterbandhurdhanado dharaṇīdharaḥ ||

94

ध्यानैकप्रकटो ध्येयो ध्यानं ध्यानपरायणः । ध्वनिप्रकृतिचीत्कारो ब्रह्माण्डावलिमेखलः ॥

dhyānaikaprakaṭo dhyeyo dhyānaṃ dhyānaparāyaṇaḥ | dhvaniprakṛticītkāro brahmāṇḍāvalimekhalaḥ ||

95

नन्द्यो नन्दिप्रियो नादो नादमध्यप्रतिष्ठितः । निष्कलो निर्मलो नित्यो नित्यानित्यो निरामयः ॥

nandyo nandipriyo nādo nādamadhyapratiṣṭhitaḥ | niṣkalo nirmalo nityo nityānityo nirāmayaḥ ||

96

परं व्योम परं धाम परमात्मा परं पदम् ॥

paraṃ vyoma paraṃ dhāma paramātmā paraṃ padam ||

97

परात्परः पशुपतिः पशुपाशविमोचनः । पूर्णानन्दः परानन्दः पुराणपुरुषोत्तमः ॥

parātparaḥ paśupatiḥ paśupāśavimocanaḥ | pūrṇānandaḥ parānandaḥ purāṇapuruṣottamaḥ ||

98

पद्मप्रसन्नवदनः प्रणताज्ञाननाशनः । प्रमाणप्रत्ययातीतः प्रणतार्तिनिवारणः ॥

padmaprasannavadanaḥ praṇatājñānanāśanaḥ | pramāṇapratyayātītaḥ praṇatārtinivāraṇaḥ ||

99

फणिहस्तः फणिपतिः फूत्कारः फणितप्रियः । बाणार्चिताङ्घ्रियुगलो बालकेलिकुतूहली । ब्रह्म ब्रह्मार्चितपदो ब्रह्मचारी बृहस्पतिः ॥

phaṇihastaḥ phaṇipatiḥ phūtkāraḥ phaṇitapriyaḥ | bāṇārcitāṅghriyugalo bālakelikutūhalī | brahma brahmārcitapado brahmacārī bṛhaspatiḥ ||

100

बृहत्तमो ब्रह्मपरो ब्रह्मण्यो ब्रह्मवित्प्रियः । बृहन्नादाग्र्यचीत्कारो ब्रह्माण्डावलिमेखलः ॥

bṛhattamo brahmaparo brahmaṇyo brahmavitpriyaḥ | bṛhannādāgryacītkāro brahmāṇḍāvalimekhalaḥ ||

101

भ्रूक्षेपदत्तलक्ष्मीको भर्गो भद्रो भयापहः । भगवान् भक्तिसुलभो भूतिदो भूतिभूषणः ॥

bhrūkṣepadattalakṣmīko bhargo bhadro bhayāpahaḥ | bhagavān bhaktisulabho bhūtido bhūtibhūṣaṇaḥ ||

102

भव्यो भूतालयो भोगदाता भ्रूमध्यगोचरः । मन्त्रो मन्त्रपतिर्मन्त्री मदमत्तो मनो मयः ॥

bhavyo bhūtālayo bhogadātā bhrūmadhyagocaraḥ | mantro mantrapatirmantrī madamatto mano mayaḥ ||

मेखलाहीश्वरो मन्दगतिर्मन्दनिभेक्षणः ।

mekhalāhīśvaro mandagatirmandanibhekṣaṇaḥ |

103

महाबलो महावीर्यो महाप्राणो महामनाः ॥

mahābalo mahāvīryo mahāprāṇo mahāmanāḥ ||

104

यज्ञो यज्ञपतिर्यज्ञगोप्ता यज्ञफलप्रदः । यशस्करो योगगम्यो याज्ञिको याजकप्रियः ॥

yajño yajñapatiryajñagoptā yajñaphalapradaḥ | yaśaskaro yogagamyo yājñiko yājakapriyaḥ ||

105

रसो रसप्रियो रस्यो रञ्जको रावणार्चितः । राज्यरक्षाकरो रत्नगर्भो राज्यसुखप्रदः ॥

raso rasapriyo rasyo rañjako rāvaṇārcitaḥ | rājyarakṣākaro ratnagarbho rājyasukhapradaḥ ||

106

लक्षो लक्षपतिर्लक्ष्यो लयस्थो लड्डुकप्रियः । लासप्रियो लास्यपरो लाभकृल्लोकविश्रुतः ॥

lakṣo lakṣapatirlakṣyo layastho laḍḍukapriyaḥ | lāsapriyo lāsyaparo lābhakṛllokaviśrutaḥ ||

107

वरेण्यो वह्निवदनो वन्द्यो वेदान्तगोचरः । विकर्ता विश्वतश्चक्षुर्विधाता विश्वतोमुखः ॥

vareṇyo vahnivadano vandyo vedāntagocaraḥ | vikartā viśvataścakṣurvidhātā viśvatomukhaḥ ||

108

वामदेवो विश्वनेता वज्रिवज्रनिवारणः । विवस्वद्बन्धनो विश्वाधारो विश्वेश्वरो विभुः ॥

vāmadevo viśvanetā vajrivajranivāraṇaḥ | vivasvadbandhano viśvādhāro viśveśvaro vibhuḥ ||

109

शब्दब्रह्म शमप्राप्यः शम्भुशक्तिगणेश्वरः । शास्ता शिखाग्रनिलयः शरण्यः शम्बरेश्वरः ॥

śabdabrahma śamaprāpyaḥ śambhuśaktigaṇeśvaraḥ | śāstā śikhāgranilayaḥ śaraṇyaḥ śambareśvaraḥ ||

110

षडृतुकुसुमस्रग्वी षडाधारः षडक्षरः । संसारवैद्यः सर्वज्ञः सर्वभेषजभेषजम् ॥

ṣaḍṛtukusumasragvī ṣaḍādhāraḥ ṣaḍakṣaraḥ | saṃsāravaidyaḥ sarvajñaḥ sarvabheṣajabheṣajam ||

111

सृष्टिस्थितिलयक्रीडः सुरकुञ्जरभेदकः । सिन्दूरितमहाकुम्भः सदसद्भक्तिदायकः ॥

sṛṣṭisthitilayakrīḍaḥ surakuñjarabhedakaḥ | sindūritamahākumbhaḥ sadasadbhaktidāyakaḥ ||

112

साक्षी समुद्रमथनः स्वयंवेद्यः स्वदक्षिणः । स्वतन्त्रः सत्यसङ्कल्पः सामगानरतः सुखी ॥

sākṣī samudramathanaḥ svayaṃvedyaḥ svadakṣiṇaḥ | svatantraḥ satyasaṅkalpaḥ sāmagānarataḥ sukhī ||

113

हंसो हस्तिपिशाचीशो हवनं हव्यकव्यभुक् । हव्यं हुतप्रियो हृष्टो हृल्लेखामन्त्रमध्यगः ॥

haṃso hastipiśācīśo havanaṃ havyakavyabhuk | havyaṃ hutapriyo hṛṣṭo hṛllekhāmantramadhyagaḥ ||

114

क्षेत्राधिपः क्षमाभर्ता क्षमाक्षमपरायणः । क्षिप्रक्षेमकरः क्षेमानन्दः क्षोणीसुरद्रुमः ॥

kṣetrādhipaḥ kṣamābhartā kṣamākṣamaparāyaṇaḥ | kṣiprakṣemakaraḥ kṣemānandaḥ kṣoṇīsuradrumaḥ ||

115

धर्मप्रदोऽर्थदः कामदाता सौभाग्यवर्धनः । विद्याप्रदो विभवदो भुक्तिमुक्तिफलप्रदः ॥

dharmaprado'rthadaḥ kāmadātā saubhāgyavardhanaḥ | vidyāprado vibhavado bhuktimuktiphalapradaḥ ||

116

आभिरूप्यकरो वीरश्रीप्रदो विजयप्रदः । सर्ववश्यकरो गर्भदोषहा पुत्रपौत्रदः ॥

ābhirūpyakaro vīraśrīprado vijayapradaḥ | sarvavaśyakaro garbhadoṣahā putrapautradaḥ ||

117

मेधादः कीर्तिदः शोकहारी दौर्भाग्यनाशनः । प्रतिवादिमुखस्तम्भो रुष्टचित्तप्रसादनः ॥

medhādaḥ kīrtidaḥ śokahārī daurbhāgyanāśanaḥ | prativādimukhastambho ruṣṭacittaprasādanaḥ ||

118

पराभिचारशमनो दुःखहा बन्धमोक्षदः । लवस्त्रुटिः कला काष्ठा निमेषस्तत्परक्षणः ॥

parābhicāraśamano duḥkhahā bandhamokṣadaḥ | lavastruṭiḥ kalā kāṣṭhā nimeṣastatparakṣaṇaḥ ||

119

घटी मुहूर्तः प्रहरो दिवा नक्तमहर्निशम् । पक्षो मासर्त्वयनाब्दयुगं कल्पो महालयः ॥

ghaṭī muhūrtaḥ praharo divā naktamaharniśam | pakṣo māsartvayanābdayugaṃ kalpo mahālayaḥ ||

120

राशिस्तारा तिथिर्योगो वारः करणमंशकम् । लग्नं होरा कालचक्रं मेरुः सप्तर्षयो ध्रुवः ॥

rāśistārā tithiryogo vāraḥ karaṇamaṃśakam | lagnaṃ horā kālacakraṃ meruḥ saptarṣayo dhruvaḥ ||

121

राहुर्मन्दः कविर्जीवो बुधो भौमः शशी रविः । कालः सृष्टिः स्थितिर्विश्वं स्थावरं जङ्गमं जगत् ॥

rāhurmandaḥ kavirjīvo budho bhaumaḥ śaśī raviḥ | kālaḥ sṛṣṭiḥ sthitirviśvaṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ jagat ||

122

भूरापोऽग्निर्मरुद्व्योमाहंकृतिः प्रकृतिः पुमान् । ब्रह्मा विष्णुः शिवो रुद्र ईशः शक्तिः सदाशिवः ॥

bhūrāpo'gnirmarudvyomāhaṃkṛtiḥ prakṛtiḥ pumān | brahmā viṣṇuḥ śivo rudra īśaḥ śaktiḥ sadāśivaḥ ||

123

त्रिदशाः पितरः सिद्धा यक्षा रक्षांसि किन्नराः । सिद्धविद्याधरा भूता मनुष्याः पशवः खगाः ॥

tridaśāḥ pitaraḥ siddhā yakṣā rakṣāṃsi kinnarāḥ | siddhavidyādharā bhūtā manuṣyāḥ paśavaḥ khagāḥ ||

124

समुद्राः सरितः शैला भूतं भव्यं भवोद्भवः । साङ्ख्यं पातञ्जलं योगं पुराणानि श्रुतिः स्मृतिः ॥

samudrāḥ saritaḥ śailā bhūtaṃ bhavyaṃ bhavodbhavaḥ | sāṅkhyaṃ pātañjalaṃ yogaṃ purāṇāni śrutiḥ smṛtiḥ ||

125

वेदाङ्गानि सदाचारो मीमांसा न्यायविस्तरः । आयुर्वेदो धनुर्वेदो गान्धर्वं काव्यनाटकम् ॥

vedāṅgāni sadācāro mīmāṃsā nyāyavistaraḥ | āyurvedo dhanurvedo gāndharvaṃ kāvyanāṭakam ||

126

वैखानसं भागवतं मानुषं पाञ्चरात्रकम् । शैवं पाशुपतं कालामुखम्भैरवशासनम् ॥

vaikhānasaṃ bhāgavataṃ mānuṣaṃ pāñcarātrakam | śaivaṃ pāśupataṃ kālāmukhambhairavaśāsanam ||

127

शाक्तं वैनायकं सौरं जैनमार्हतसंहिता । सदसद्व्यक्तमव्यक्तं सचेतनमचेतनम् ॥

śāktaṃ vaināyakaṃ sauraṃ jainamārhatasaṃhitā | sadasadvyaktamavyaktaṃ sacetanamacetanam ||

128

बन्धो मोक्षः सुखं भोगो योगः सत्यमणुर्महान् । स्वस्ति हुं फट् स्वधा स्वाहा श्रौषड् वौषड् वषण्णमः ॥

bandho mokṣaḥ sukhaṃ bhogo yogaḥ satyamaṇurmahān | svasti huṃ phaṭ svadhā svāhā śrauṣaḍ vauṣaḍ vaṣaṇṇamaḥ ||

129

ज्ञानं विज्ञानमानन्दो बोधः संवित्समोऽसमः । एक एकाक्षराधार एकाक्षरपरायणः ॥

jñānaṃ vijñānamānando bodhaḥ saṃvitsamo'samaḥ | eka ekākṣarādhāra ekākṣaraparāyaṇaḥ ||

130

एकाग्रधीरेकवीर एकोऽनेकस्वरूपधृक् । द्विरूपो द्विभुजो द्व्यक्षो द्विरदो द्वीपरक्षकः ॥

ekāgradhīrekavīra eko'nekasvarūpadhṛk | dvirūpo dvibhujo dvyakṣo dvirado dvīparakṣakaḥ ||

131

द्वैमातुरो द्विवदनो द्वन्द्वहीनो द्वयातिगः । त्रिधामा त्रिकरस्त्रेता त्रिवर्गफलदायकः ॥

dvaimāturo dvivadano dvandvahīno dvayātigaḥ | tridhāmā trikarastretā trivargaphaladāyakaḥ ||

132

त्रिगुणात्मा त्रिलोकादिस्त्रिशक्तीशस्त्रिलोचनः । चतुर्विधवचोवृत्तिपरिवृत्तिप्रवर्तकः ॥

triguṇātmā trilokādistriśaktīśastrilocanaḥ | caturvidhavacovṛttiparivṛttipravartakaḥ ||

133

चतुर्बाहुश्चतुर्दन्तश्चतुरात्मा चतुर्भुजः । चतुर्विधोपायमयश्चतुर्वर्णाश्रमाश्रयः । चतुर्थीपूजनप्रीतश्चतुर्थीतिथिसम्भवः ॥

caturbāhuścaturdantaścaturātmā caturbhujaḥ | caturvidhopāyamayaścaturvarṇāśramāśrayaḥ | caturthīpūjanaprītaścaturthītithisambhavaḥ ||

134

पञ्चाक्षरात्मा पञ्चात्मा पञ्चास्यः पञ्चकृत्तमः ॥

pañcākṣarātmā pañcātmā pañcāsyaḥ pañcakṛttamaḥ ||

135

पञ्चाधारः पञ्चवर्णः पञ्चाक्षरपरायणः । पञ्चतालः पञ्चकरः पञ्चप्रणवमातृकः ॥

pañcādhāraḥ pañcavarṇaḥ pañcākṣaraparāyaṇaḥ | pañcatālaḥ pañcakaraḥ pañcapraṇavamātṛkaḥ ||

136

पञ्चब्रह्ममयस्फूर्तिः पञ्चावरणवारितः । पञ्चभक्षप्रियः पञ्चबाणः पञ्चशिखात्मकः ॥

pañcabrahmamayasphūrtiḥ pañcāvaraṇavāritaḥ | pañcabhakṣapriyaḥ pañcabāṇaḥ pañcaśikhātmakaḥ ||

137

षट्कोणपीठः षट्चक्रधामा षड्ग्रन्थिभेदकः । षडङ्गध्वान्तविध्वंसी षडङ्गुलमहाह्रदः ॥

ṣaṭkoṇapīṭhaḥ ṣaṭcakradhāmā ṣaḍgranthibhedakaḥ | ṣaḍaṅgadhvāntavidhvaṃsī ṣaḍaṅgulamahāhradaḥ ||

138

षण्मुखः षण्मुखभ्राता षट्शक्तिपरिवारितः । षड्वैरिवर्गविध्वंसी षडूर्मिभयभञ्जनः ॥

ṣaṇmukhaḥ ṣaṇmukhabhrātā ṣaṭśaktiparivāritaḥ | ṣaḍvairivargavidhvaṃsī ṣaḍūrmibhayabhañjanaḥ ||

139

षट्तर्कदूरः षट्कर्मा षड्गुणः षड्रसाश्रयः । सप्तपातालचरणः सप्तद्वीपोरुमण्डलः ॥

ṣaṭtarkadūraḥ ṣaṭkarmā ṣaḍguṇaḥ ṣaḍrasāśrayaḥ | saptapātālacaraṇaḥ saptadvīporumaṇḍalaḥ ||

140

सप्तस्वर्लोकमुकुटः सप्तसप्तिवरप्रदः । सप्ताङ्गराज्यसुखदः सप्तर्षिगणवन्दितः ॥

saptasvarlokamukuṭaḥ saptasaptivarapradaḥ | saptāṅgarājyasukhadaḥ saptarṣigaṇavanditaḥ ||

141

सप्तच्छन्दोनिधिः सप्तहोत्रः सप्तस्वराश्रयः । सप्ताब्धिकेलिकासारः सप्तमातृनिषेवितः ॥

saptacchandonidhiḥ saptahotraḥ saptasvarāśrayaḥ | saptābdhikelikāsāraḥ saptamātṛniṣevitaḥ ||

142

सप्तच्छन्दो मोदमदः सप्तच्छन्दो मखप्रभुः । अष्टमूर्तिर्ध्येयमूर्तिरष्टप्रकृतिकारणम् ॥

saptacchando modamadaḥ saptacchando makhaprabhuḥ | aṣṭamūrtirdhyeyamūrtiraṣṭaprakṛtikāraṇam ||

143

अष्टाङ्गयोगफलभृदष्टपत्राम्बुजासनः । अष्टशक्तिसमानश्रीरष्टैश्वर्यप्रवर्धनः ॥

aṣṭāṅgayogaphalabhṛdaṣṭapatrāmbujāsanaḥ | aṣṭaśaktisamānaśrīraṣṭaiśvaryapravardhanaḥ ||

144

अष्टपीठोपपीठश्रीरष्टमातृसमावृतः । अष्टभैरवसेव्योऽष्टवसुवन्द्योऽष्टमूर्तिभृत् ॥

aṣṭapīṭhopapīṭhaśrīraṣṭamātṛsamāvṛtaḥ | aṣṭabhairavasevyo'ṣṭavasuvandyo'ṣṭamūrtibhṛt ||

145

अष्टचक्रस्फुरन्मूर्तिरष्टद्रव्यहविःप्रियः । अष्टश्रीरष्टसामश्रीरष्टैश्वर्यप्रदायकः । नवनागासनाध्यासी नवनिध्यनुशासितः ॥

aṣṭacakrasphuranmūrtiraṣṭadravyahaviḥpriyaḥ | aṣṭaśrīraṣṭasāmaśrīraṣṭaiśvaryapradāyakaḥ | navanāgāsanādhyāsī navanidhyanuśāsitaḥ ||

146

नवद्वारपुरावृत्तो नवद्वारनिकेतनः । नवनाथमहानाथो नवनागविभूषितः ॥

navadvārapurāvṛtto navadvāraniketanaḥ | navanāthamahānātho navanāgavibhūṣitaḥ ||

147

नवनारायणस्तुल्यो नवदुर्गानिषेवितः । नवरत्नविचित्राङ्गो नवशक्तिशिरोद्धृतः ॥

navanārāyaṇastulyo navadurgāniṣevitaḥ | navaratnavicitrāṅgo navaśaktiśiroddhṛtaḥ ||

148

दशात्मको दशभुजो दशदिक्पतिवन्दितः । दशाध्यायो दशप्राणो दशेन्द्रियनियामकः ॥

daśātmako daśabhujo daśadikpativanditaḥ | daśādhyāyo daśaprāṇo daśendriyaniyāmakaḥ ||

149

दशाक्षरमहामन्त्रो दशाशाव्यापिविग्रहः । एकादशमहारुद्रैःस्तुतश्चैकादशाक्षरः ॥

daśākṣaramahāmantro daśāśāvyāpivigrahaḥ | ekādaśamahārudraiḥstutaścaikādaśākṣaraḥ ||

150

द्वादशद्विदशाष्टादिदोर्दण्डास्त्रनिकेतनः । त्रयोदशभिदाभिन्नो विश्वेदेवाधिदैवतम् ॥

dvādaśadvidaśāṣṭādidordaṇḍāstraniketanaḥ | trayodaśabhidābhinno viśvedevādhidaivatam ||

151

चतुर्दशेन्द्रवरदश्चतुर्दशमनुप्रभुः । चतुर्दशाद्यविद्याढ्यश्चतुर्दशजगत्पतिः ॥

caturdaśendravaradaścaturdaśamanuprabhuḥ | caturdaśādyavidyāḍhyaścaturdaśajagatpatiḥ ||

152

सामपञ्चदशः पञ्चदशीशीतांशुनिर्मलः । तिथिपञ्चदशाकारस्तिथ्या पञ्चदशार्चितः ॥

sāmapañcadaśaḥ pañcadaśīśītāṃśunirmalaḥ | tithipañcadaśākārastithyā pañcadaśārcitaḥ ||

153

षोडशाधारनिलयः षोडशस्वरमातृकः । षोडशान्तपदावासः षोडशेन्दुकलात्मकः ॥

ṣoḍaśādhāranilayaḥ ṣoḍaśasvaramātṛkaḥ | ṣoḍaśāntapadāvāsaḥ ṣoḍaśendukalātmakaḥ ||

154

कलासप्तदशी सप्तदशसप्तदशाक्षरः । अष्टादशद्वीपपतिरष्टादशपुराणकृत् ॥

kalāsaptadaśī saptadaśasaptadaśākṣaraḥ | aṣṭādaśadvīpapatiraṣṭādaśapurāṇakṛt ||

155

अष्टादशौषधीसृष्टिरष्टादशविधिः स्मृतः । अष्टादशलिपिव्यष्टिसमष्टिज्ञानकोविदः ॥

aṣṭādaśauṣadhīsṛṣṭiraṣṭādaśavidhiḥ smṛtaḥ | aṣṭādaśalipivyaṣṭisamaṣṭijñānakovidaḥ ||

156

अष्टादशान्नसम्पत्तिरष्टादशविजातिकृत् । एकविंशः पुमानेकविंशत्यङ्गुलिपल्लवः ॥

aṣṭādaśānnasampattiraṣṭādaśavijātikṛt | ekaviṃśaḥ pumānekaviṃśatyaṅgulipallavaḥ ||

157

चतुर्विंशतितत्त्वात्मा पञ्चविंशाख्यपूरुषः । सप्तविंशतितारेशः सप्तविंशतियोगकृत् ॥

caturviṃśatitattvātmā pañcaviṃśākhyapūruṣaḥ | saptaviṃśatitāreśaḥ saptaviṃśatiyogakṛt ||

158

द्वात्रिंशद्भैरवाधीशश्चतुस्त्रिंशन्महाह्रदः । षट्त्रिंशत्तत्त्वसम्भूतिरष्टत्रिंशत्कलात्मकः ॥

dvātriṃśadbhairavādhīśaścatustriṃśanmahāhradaḥ | ṣaṭtriṃśattattvasambhūtiraṣṭatriṃśatkalātmakaḥ ||

159

पञ्चाशद्विष्णुशक्तीशः पञ्चाशन्मातृकालयः । द्विपञ्चाशद्वपुःश्रेणीत्रिषष्ट्यक्षरसंश्रयः । पञ्चाशदक्षरश्रेणीपञ्चाशद्रुद्रविग्रहः ॥

pañcāśadviṣṇuśaktīśaḥ pañcāśanmātṛkālayaḥ | dvipañcāśadvapuḥśreṇītriṣaṣṭyakṣarasaṃśrayaḥ | pañcāśadakṣaraśreṇīpañcāśadrudravigrahaḥ ||

160

चतुःषष्टिमहासिद्धियोगिनीवृन्दवन्दितः । नमदेकोनपञ्चाशन्मरुद्वर्गनिरर्गलः ॥

catuḥṣaṣṭimahāsiddhiyoginīvṛndavanditaḥ | namadekonapañcāśanmarudvarganirargalaḥ ||

161

चतुःषष्ट्यर्थनिर्णेता चतुःषष्टिकलानिधिः । अष्टषष्टिमहातीर्थक्षेत्रभैरववन्दितः ॥

catuḥṣaṣṭyarthanirṇetā catuḥṣaṣṭikalānidhiḥ | aṣṭaṣaṣṭimahātīrthakṣetrabhairavavanditaḥ ||

162

चतुर्नवतिमन्त्रात्मा षण्णवत्यधिकप्रभुः । शतानन्दः शतधृतिः शतपत्रायतेक्षणः ॥

caturnavatimantrātmā ṣaṇṇavatyadhikaprabhuḥ | śatānandaḥ śatadhṛtiḥ śatapatrāyatekṣaṇaḥ ||

163

शतानीकः शतमखः शतधारावरायुधः । सहस्रपत्रनिलयः सहस्रफणिभूषणः ॥

śatānīkaḥ śatamakhaḥ śatadhārāvarāyudhaḥ | sahasrapatranilayaḥ sahasraphaṇibhūṣaṇaḥ ||

164

सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् । सहस्रनामसंस्तुत्यः सहस्राक्षबलापहः ॥

sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt | sahasranāmasaṃstutyaḥ sahasrākṣabalāpahaḥ ||

165

दशसाहस्रफणिभृत्फणिराजकृतासनः । अष्टाशीतिसहस्राद्यमहर्षिस्तोत्रपाठितः ॥

daśasāhasraphaṇibhṛtphaṇirājakṛtāsanaḥ | aṣṭāśītisahasrādyamaharṣistotrapāṭhitaḥ ||

166

लक्षाधारः प्रियाधारो लक्षाधारमनोमयः । चतुर्लक्षजपप्रीतश्चतुर्लक्षप्रकाशकः ॥

lakṣādhāraḥ priyādhāro lakṣādhāramanomayaḥ | caturlakṣajapaprītaścaturlakṣaprakāśakaḥ ||

167

चतुरशीतिलक्षाणां जीवानां देहसंस्थितः । कोटिसूर्यप्रतीकाशः कोटिचन्द्रांशुनिर्मलः ॥

caturaśītilakṣāṇāṃ jīvānāṃ dehasaṃsthitaḥ | koṭisūryapratīkāśaḥ koṭicandrāṃśunirmalaḥ ||

168

शिवोद्भवाद्यष्टकोटिवैनायकधुरन्धरः । सप्तकोटिमहामन्त्रमन्त्रितावयवद्युतिः ॥

śivodbhavādyaṣṭakoṭivaināyakadhurandharaḥ | saptakoṭimahāmantramantritāvayavadyutiḥ ||

169

त्रयस्त्रिंशत्कोटिसुरश्रेणीप्रणतपादुकः । अनन्तदेवतासेव्यो ह्यनन्तशुभदायकः ॥

trayastriṃśatkoṭisuraśreṇīpraṇatapādukaḥ | anantadevatāsevyo hyanantaśubhadāyakaḥ ||

170

अनन्तनामानन्तश्रीरनन्तोऽनन्तसौख्यदः । अनन्तशक्तिसहितो ह्यनन्तमुनिसंस्तुतः ॥

anantanāmānantaśrīrananto'nantasaukhyadaḥ | anantaśaktisahito hyanantamunisaṃstutaḥ ||

अनन्तमुनिसंस्तुत ॐ नम इति ।

anantamunisaṃstuta oṃ nama iti |

171

इति वैनायकं नाम्नां सहस्रमिदमीरितम् । इदं ब्राह्मे मुहूर्ते यः पठति प्रत्यहं नरः ॥

iti vaināyakaṃ nāmnāṃ sahasramidamīritam | idaṃ brāhme muhūrte yaḥ paṭhati pratyahaṃ naraḥ ||

172

करस्थं तस्य सकलमैहिकामुष्मिकं सुखम् । आयुरारोग्यमैश्वर्यं धैर्यं शौर्यं बलं यशः ॥

karasthaṃ tasya sakalamaihikāmuṣmikaṃ sukham | āyurārogyamaiśvaryaṃ dhairyaṃ śauryaṃ balaṃ yaśaḥ ||

173

मेधा प्रज्ञा धृतिः कान्तिः सौभाग्यमभिरूपता । सत्यं दया क्षमा शान्तिर्दाक्षिण्यं धर्मशीलता ॥

medhā prajñā dhṛtiḥ kāntiḥ saubhāgyamabhirūpatā | satyaṃ dayā kṣamā śāntirdākṣiṇyaṃ dharmaśīlatā ||

174

जगत्संवननं विश्वसंवादो वेदपाटवम् । सभापाण्डित्यमौदार्यं गाम्भीर्यं ब्रह्मवर्चसम् ॥

jagatsaṃvananaṃ viśvasaṃvādo vedapāṭavam | sabhāpāṇḍityamaudāryaṃ gāmbhīryaṃ brahmavarcasam ||

175

ओजस्तेजः कुलं शीलं प्रतापो वीर्यमार्यता । ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं स्थैर्यं विश्वासता तथा ॥

ojastejaḥ kulaṃ śīlaṃ pratāpo vīryamāryatā | jñānaṃ vijñānamāstikyaṃ sthairyaṃ viśvāsatā tathā ||

176

धनधान्यादिवृद्धिश्च सकृदस्य जपाद्भवेत् । वश्यं चतुर्विधं विश्वं जपादस्य प्रजायते ॥

dhanadhānyādivṛddhiśca sakṛdasya japādbhavet | vaśyaṃ caturvidhaṃ viśvaṃ japādasya prajāyate ||

177

राज्ञो राजकलत्रस्य राजपुत्रस्य मन्त्रिणः । जप्यते यस्य वश्यार्थे स दासस्तस्य जायते ॥

rājño rājakalatrasya rājaputrasya mantriṇaḥ | japyate yasya vaśyārthe sa dāsastasya jāyate ||

178

धर्मार्थकाममोक्षाणामनायासेन साधनम् । शाकिनीडाकिनीरक्षोयक्षग्रहभयापहम् ॥

dharmārthakāmamokṣāṇāmanāyāsena sādhanam | śākinīḍākinīrakṣoyakṣagrahabhayāpaham ||

179

साम्राज्यसुखदं सर्वसपत्नमदमर्दनम् । समस्तकलहध्वंसि दग्धबीजप्ररोहणम् ॥

sāmrājyasukhadaṃ sarvasapatnamadamardanam | samastakalahadhvaṃsi dagdhabījaprarohaṇam ||

180

दुःस्वप्नशमनं क्रुद्धस्वामिचित्तप्रसादनम् । षड्वर्गाष्टमहासिद्धित्रिकालज्ञानकारणम् ॥

duḥsvapnaśamanaṃ kruddhasvāmicittaprasādanam | ṣaḍvargāṣṭamahāsiddhitrikālajñānakāraṇam ||

181

परकृत्यप्रशमनं परचक्रप्रमर्दनम् । सङ्ग्राममार्गे सर्वेषामिदमेकं जयावहम् ॥

parakṛtyapraśamanaṃ paracakrapramardanam | saṅgrāmamārge sarveṣāmidamekaṃ jayāvaham ||

182

सर्ववन्ध्यत्वदोषघ्नं गर्भरक्षैककारणम् । पठ्यते प्रत्यहं यत्र स्तोत्रं गणपतेरिदम् ॥

sarvavandhyatvadoṣaghnaṃ garbharakṣaikakāraṇam | paṭhyate pratyahaṃ yatra stotraṃ gaṇapateridam ||

183

देशे तत्र न दुर्भिक्षमीतयो दुरितानि च । न तद्गेहं जहाति श्रीर्यत्रायं जप्यते स्तवः ॥

deśe tatra na durbhikṣamītayo duritāni ca | na tadgehaṃ jahāti śrīryatrāyaṃ japyate stavaḥ ||

184

क्षयकुष्ठप्रमेहार्शभगन्दरविषूचिकाः । गुल्मं प्लीहानमशमानमतिसारं महोदरम् ॥

kṣayakuṣṭhapramehārśabhagandaraviṣūcikāḥ | gulmaṃ plīhānamaśamānamatisāraṃ mahodaram ||

185

कासं श्वासमुदावर्तं शूलं शोफामयोदरम् । शिरोरोगं वमिं हिक्कां गण्डमालामरोचकम् ॥

kāsaṃ śvāsamudāvartaṃ śūlaṃ śophāmayodaram | śirorogaṃ vamiṃ hikkāṃ gaṇḍamālāmarocakam ||

186

वातपित्तकफद्वन्द्वत्रिदोषजनितज्वरम् । आगन्तुविषमं शीतमुष्णं चैकाहिकादिकम् ॥

vātapittakaphadvandvatridoṣajanitajvaram | āgantuviṣamaṃ śītamuṣṇaṃ caikāhikādikam ||

187

इत्याद्युक्तमनुक्तं वा रोगदोषादिसम्भवम् । सर्वं प्रशमयत्याशु स्तोत्रस्यास्य सकृज्जपः ॥

ityādyuktamanuktaṃ vā rogadoṣādisambhavam | sarvaṃ praśamayatyāśu stotrasyāsya sakṛjjapaḥ ||

188

प्राप्यतेऽस्य जपात्सिद्धिः स्त्रीशूद्रैः पतितैरपि । सहस्रनाममन्त्रोऽयं जपितव्यः शुभाप्तये ॥

prāpyate'sya japātsiddhiḥ strīśūdraiḥ patitairapi | sahasranāmamantro'yaṃ japitavyaḥ śubhāptaye ||

189

महागणपतेः स्तोत्रं सकामः प्रजपन्निदम् । इच्छया सकलान् भोगानुपभुज्येह पार्थिवान् ॥

mahāgaṇapateḥ stotraṃ sakāmaḥ prajapannidam | icchayā sakalān bhogānupabhujyeha pārthivān ||

190

मनोरथफलैर्दिव्यैर्व्योमयानैर्मनोरमैः । चन्द्रेन्द्रभास्करोपेन्द्रब्रह्मशर्वादिसद्मसु ॥

manorathaphalairdivyairvyomayānairmanoramaiḥ | candrendrabhāskaropendrabrahmaśarvādisadmasu ||

191

कामरूपः कामगतिः कामदः कामदेश्वरः । भुक्त्वा यथेप्सितान्भोगानभीष्टैः सह बन्धुभिः ॥

kāmarūpaḥ kāmagatiḥ kāmadaḥ kāmadeśvaraḥ | bhuktvā yathepsitānbhogānabhīṣṭaiḥ saha bandhubhiḥ ||

192

गणेशानुचरो भूत्वा गणो गणपतिप्रियः । नन्दीश्वरादिसानन्दैर्नन्दितः सकलैर्गणैः ॥

gaṇeśānucaro bhūtvā gaṇo gaṇapatipriyaḥ | nandīśvarādisānandairnanditaḥ sakalairgaṇaiḥ ||

193

शिवाभ्यां कृपया पुत्रनिर्विशेषं च लालितः । शिवभक्तः पूर्णकामो गणेश्वरवरात्पुनः ॥

śivābhyāṃ kṛpayā putranirviśeṣaṃ ca lālitaḥ | śivabhaktaḥ pūrṇakāmo gaṇeśvaravarātpunaḥ ||

194

जातिस्मरो धर्मपरः सार्वभौमोऽभिजायते । निष्कामस्तु जपन्नित्यं भक्त्या विघ्नेशतत्परः ॥

jātismaro dharmaparaḥ sārvabhaumo'bhijāyate | niṣkāmastu japannityaṃ bhaktyā vighneśatatparaḥ ||

195

योगसिद्धिं परां प्राप्य ज्ञानवैराग्यसंयुतः । निरन्तरे निराबाधे परमानन्दसंज्ञिते ॥

yogasiddhiṃ parāṃ prāpya jñānavairāgyasaṃyutaḥ | nirantare nirābādhe paramānandasaṃjñite ||

196

विश्वोत्तीर्णे परे पूर्णे पुनरावृत्तिवर्जिते । लीनो वैनायके धाम्नि रमते नित्यनिर्वृते ॥

viśvottīrṇe pare pūrṇe punarāvṛttivarjite | līno vaināyake dhāmni ramate nityanirvṛte ||

197

यो नामभिर्हुतैर्दत्तैः पूजयेदर्चयेन्नरः । राजानो वश्यतां यान्ति रिपवो यान्ति दासताम् ॥

yo nāmabhirhutairdattaiḥ pūjayedarcayennaraḥ | rājāno vaśyatāṃ yānti ripavo yānti dāsatām ||

198

तस्य सिध्यन्ति मन्त्राणां दुर्लभाश्चेष्टसिद्धयः । मूलमन्त्रादपि स्तोत्रमिदं प्रियतमं मम ॥

tasya sidhyanti mantrāṇāṃ durlabhāśceṣṭasiddhayaḥ | mūlamantrādapi stotramidaṃ priyatamaṃ mama ||

199

नभस्ये मासि शुक्लायां चतुर्थ्यां मम जन्मनि । दूर्वाभिर्नामभिः पूजां तर्पणं विधिवच्चरेत् ॥

nabhasye māsi śuklāyāṃ caturthyāṃ mama janmani | dūrvābhirnāmabhiḥ pūjāṃ tarpaṇaṃ vidhivaccaret ||

200

अष्टद्रव्यैर्विशेषेण कुर्याद्भक्तिसुसंयुतः । तस्येप्सितं धनं धान्यमैश्वर्यं विजयो यशः ॥

aṣṭadravyairviśeṣeṇa kuryādbhaktisusaṃyutaḥ | tasyepsitaṃ dhanaṃ dhānyamaiśvaryaṃ vijayo yaśaḥ ||

201

भविष्यति न सन्देहः पुत्रपौत्रादिकं सुखम् । इदं प्रजपितं स्तोत्रं पठितं श्रावितं श्रुतम् ॥

bhaviṣyati na sandehaḥ putrapautrādikaṃ sukham | idaṃ prajapitaṃ stotraṃ paṭhitaṃ śrāvitaṃ śrutam ||

202

व्याकृतं चर्चितं ध्यातं विमृष्टमभिवन्दितम् । इहामुत्र च विश्वेषां विश्वैश्वर्यप्रदायकम् ॥

vyākṛtaṃ carcitaṃ dhyātaṃ vimṛṣṭamabhivanditam | ihāmutra ca viśveṣāṃ viśvaiśvaryapradāyakam ||

203

स्वच्छन्दचारिणाप्येष येन सन्धार्यते स्तवः । स रक्ष्यते शिवोद्भूतैर्गणैरध्यष्टकोटिभिः ॥

svacchandacāriṇāpyeṣa yena sandhāryate stavaḥ | sa rakṣyate śivodbhūtairgaṇairadhyaṣṭakoṭibhiḥ ||

204

लिखितं पुस्तकस्तोत्रं मन्त्रभूतं प्रपूजयेत् । तत्र सर्वोत्तमा लक्ष्मीः सन्निधत्ते निरन्तरम् ॥

likhitaṃ pustakastotraṃ mantrabhūtaṃ prapūjayet | tatra sarvottamā lakṣmīḥ sannidhatte nirantaram ||

205

दानैरशेषैरखिलैर्व्रतैश्च तीर्थैरशेषैरखिलैर्मखैश्च । न तत्फलं विन्दति यद्गणेश- सहस्रनामस्मरणेन सद्यः ॥

dānairaśeṣairakhilairvrataiśca tīrthairaśeṣairakhilairmakhaiśca | na tatphalaṃ vindati yadgaṇeśa- sahasranāmasmaraṇena sadyaḥ ||

206

एतन्नाम्नां सहस्रं पठति दिनमणौ प्रत्यहं प्रोज्जिहाने सायं मध्यन्दिने वा त्रिषवणमथवा सन्ततं वा जनो यः । स स्यादैश्वर्यधुर्यः प्रभवति वचसां कीर्तिमुच्चैस्तनोति दारिद्र्यं हन्ति विश्वं वशयति सुचिरं वर्धते पुत्रपौत्रैः ॥

etannāmnāṃ sahasraṃ paṭhati dinamaṇau pratyahaṃ projjihāne sāyaṃ madhyandine vā triṣavaṇamathavā santataṃ vā jano yaḥ | sa syādaiśvaryadhuryaḥ prabhavati vacasāṃ kīrtimuccaistanoti dāridryaṃ hanti viśvaṃ vaśayati suciraṃ vardhate putrapautraiḥ ||

207

अकिञ्चनोऽप्येकचित्तो नियतो नियतासनः । प्रजपंश्चतुरो मासान् गणेशार्चनतत्परः ॥

akiñcano'pyekacitto niyato niyatāsanaḥ | prajapaṃścaturo māsān gaṇeśārcanatatparaḥ ||

208

दरिद्रतां समुन्मूल्य सप्तजन्मानुगामपि । लभते महतीं लक्ष्मीमित्याज्ञा पारमेश्वरी ॥

daridratāṃ samunmūlya saptajanmānugāmapi | labhate mahatīṃ lakṣmīmityājñā pārameśvarī ||

209

नित्यं यः स्तोत्रमेतत् पठति गणपतेस्तस्य हस्ते समस्तम् ॥

nityaṃ yaḥ stotrametat paṭhati gaṇapatestasya haste samastam ||

210

महागणपतिर्बुद्धिप्रियः क्षिप्रप्रसादनः ॥

mahāgaṇapatirbuddhipriyaḥ kṣipraprasādanaḥ ||

211

अमोघसिद्धिरमृतमन्त्रश्चिन्तामणिर्निधिः । सुमङ्गलो बीजमाशापूरको वरदः कलः ॥

amoghasiddhiramṛtamantraścintāmaṇirnidhiḥ | sumaṅgalo bījamāśāpūrako varadaḥ kalaḥ ||

212

काश्यपो नन्दनो वाचासिद्धो ढुण्ढिर्विनायकः । मोदकैरेभिरत्रैकविंशत्या नामभिः पुमान् ॥

kāśyapo nandano vācāsiddho ḍhuṇḍhirvināyakaḥ | modakairebhiratraikaviṃśatyā nāmabhiḥ pumān ||

213

उपायनं ददेद्भक्त्या मत्प्रसादं चिकीर्षति । वत्सरं विघ्नराजोऽस्य तथ्यमिष्टार्थसिद्धये ॥

upāyanaṃ dadedbhaktyā matprasādaṃ cikīrṣati | vatsaraṃ vighnarājo'sya tathyamiṣṭārthasiddhaye ||

214

यः स्तौति मद्गतमना ममाराधनतत्परः । स्तुतो नाम्ना सहस्रेण तेनाहं नात्र संशयः ॥

yaḥ stauti madgatamanā mamārādhanatatparaḥ | stuto nāmnā sahasreṇa tenāhaṃ nātra saṃśayaḥ ||

215

नमो नमः सुरवरपूजिताङ्घ्रये नमो नमो निरुपममङ्गलात्मने । नमो नमो विपुलदयैकसिद्धये नमो नमः करिकलभाननाय ते ॥

namo namaḥ suravarapūjitāṅghraye namo namo nirupamamaṅgalātmane | namo namo vipuladayaikasiddhaye namo namaḥ karikalabhānanāya te ||

216

किङ्किणीगणरचितचरणः प्रकटितगुरुमितचारुकरणः । मदजललहरीकलितकपोलः शमयतु दुरितं गणपतिनाम्ना ॥

kiṅkiṇīgaṇaracitacaraṇaḥ prakaṭitagurumitacārukaraṇaḥ | madajalalaharīkalitakapolaḥ śamayatu duritaṃ gaṇapatināmnā ||

॥ इति श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे ईश्वरगणेशसंवादे गणेशसहस्रनामस्तोत्रं नाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः ॥

|| iti śrīgaṇeśapurāṇe upāsanākhaṇḍe īśvaragaṇeśasaṃvāde gaṇeśasahasranāmastotraṃ nāma ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||

- ॥ श्रीगणेशपुराणं उपासना खण्ड । अध्याय ४६ । १.४६ १-२२३॥

- || śrīgaṇeśapurāṇaṃ upāsanā khaṇḍa | adhyāya 46 | 1.46 1-223||