Skip to content
परमात्मा

श्रीगङ्गासहस्रनामस्तोत्रम्

Ganga Sahasranama

The thousand names of the river goddess Ganga from the Skanda Purana.

216 parts · 2 views · 0 shares

अकारादिक्षकारान्त नामघटितं स्कन्दपुराणान्तर्गतं

akārādikṣakārānta nāmaghaṭitaṃ skandapurāṇāntargataṃ

1

अगस्त्य उवाच विना स्नानेन गङ्गायां नृणां जन्म निरर्थकम् । उपायान्तरमस्त्यन्यद् येन स्नानफलं लभेत् ॥

agastya uvāca vinā snānena gaṅgāyāṃ nṛṇāṃ janma nirarthakam | upāyāntaramastyanyad yena snānaphalaṃ labhet ||

2

अशक्तानां च पङ्गूनामालस्योपहतात्मनाम् । दूरदेशान्तरस्थानां गङ्गास्नानं कथं भवेत् ॥

aśaktānāṃ ca paṅgūnāmālasyopahatātmanām | dūradeśāntarasthānāṃ gaṅgāsnānaṃ kathaṃ bhavet ||

3

दानं वाथ व्रतं वाथ मन्त्रः स्तोत्रं जपोऽथवा । तीर्थान्तराभिषेको वा देवतोपासनं तु वा ॥

dānaṃ vātha vrataṃ vātha mantraḥ stotraṃ japo'thavā | tīrthāntarābhiṣeko vā devatopāsanaṃ tu vā ||

4

यद्यस्ति किञ्चित् षड्वक्त्र गङ्गास्नानफलप्रदम् । विधानान्तरमात्रेण तद् वद प्रणताय मे ॥

yadyasti kiñcit ṣaḍvaktra gaṅgāsnānaphalapradam | vidhānāntaramātreṇa tad vada praṇatāya me ||

5

त्वत्तो न वेद स्कन्दान्यो गङ्गागर्भसमुद्भव । परं स्वर्गतरङ्गिण्यां महिमानं महामते ॥

tvatto na veda skandānyo gaṅgāgarbhasamudbhava | paraṃ svargataraṅgiṇyāṃ mahimānaṃ mahāmate ||

6

स्कन्द उवाच सन्ति पुण्यजलानीह सरांसि सरितो मुने । स्थाने स्थाने च तीर्थानि जितात्माध्युषितानि च ॥

skanda uvāca santi puṇyajalānīha sarāṃsi sarito mune | sthāne sthāne ca tīrthāni jitātmādhyuṣitāni ca ||

7

दृष्टप्रत्ययकारीणि महामहिमभाञ्ज्यपि । परं स्वर्गतरङ्गिण्याः कोट्यंशोऽपि न तत्र वै ॥

dṛṣṭapratyayakārīṇi mahāmahimabhāñjyapi | paraṃ svargataraṅgiṇyāḥ koṭyaṃśo'pi na tatra vai ||

8

अनेनैवानुमानेन बुद्ध्यस्व कलशोद्भव । दध्रे गङ्गोत्तमाङ्गेन देवदेवेन शम्भुना ॥

anenaivānumānena buddhyasva kalaśodbhava | dadhre gaṅgottamāṅgena devadevena śambhunā ||

9

स्नानकालेऽन्यतीर्थेषु जप्यते जाह्नवी जनैः । विना विष्णुपदीं क्वान्यत् समर्थमघमोचने ॥

snānakāle'nyatīrtheṣu japyate jāhnavī janaiḥ | vinā viṣṇupadīṃ kvānyat samarthamaghamocane ||

10

गङ्गास्नानफलं ब्रह्मन् गङ्गायामेव लभ्यते । यथा द्राक्षाफलस्वादो द्राक्षायामेव नान्यतः ॥

gaṅgāsnānaphalaṃ brahman gaṅgāyāmeva labhyate | yathā drākṣāphalasvādo drākṣāyāmeva nānyataḥ ||

11

अस्त्युपाय इह त्वेकः स्याद् येनाविकलं फलम् । स्नानस्य देवसरितो महागुह्यतमो मुने ॥

astyupāya iha tvekaḥ syād yenāvikalaṃ phalam | snānasya devasarito mahāguhyatamo mune ||

12

शिवभक्ताय शान्ताय विष्णुभक्तिपराय च । श्रद्धालवे त्वास्तिकाय गर्भवासमुमुक्षवे ॥

śivabhaktāya śāntāya viṣṇubhaktiparāya ca | śraddhālave tvāstikāya garbhavāsamumukṣave ||

13

कथनीयं न चान्यस्य कस्यचित् केनचित् क्वचित् । इदं रहस्यं परमं महापातकनाशनम् ॥

kathanīyaṃ na cānyasya kasyacit kenacit kvacit | idaṃ rahasyaṃ paramaṃ mahāpātakanāśanam ||

14

महाश्रेयस्करं पुण्यं मनोरथकरं परम् । द्युनदीप्रीतिजनकं शिवसन्तोषसन्ततिः ॥

mahāśreyaskaraṃ puṇyaṃ manorathakaraṃ param | dyunadīprītijanakaṃ śivasantoṣasantatiḥ ||

15

नाम्नां सहस्रं गङ्गायाः स्तवराजेषु शोभनम् । जप्यानां परमं जप्यं वेदोपनिषदां समम् ॥

nāmnāṃ sahasraṃ gaṅgāyāḥ stavarājeṣu śobhanam | japyānāṃ paramaṃ japyaṃ vedopaniṣadāṃ samam ||

16

जपनीयं प्रयत्नेन मौनिना वाचकं विना । शुचिस्थानेषु शुचिना सुस्पष्टाक्षरमेव च ॥

japanīyaṃ prayatnena mauninā vācakaṃ vinā | śucisthāneṣu śucinā suspaṣṭākṣarameva ca ||

ध्यानम् - शैलेन्द्रादवतारिणी निजजले मज्जद्जनोत्तारिणी पारावारविहारिणी भवभयश्रेणी समुत्सारिणी । शेषाहेरनुकारिणी हरशिरोवल्लीदलाकारिणी काशीप्रान्तविहारिणी विजयते गङ्गा मनोहारिणी ॥

dhyānam - śailendrādavatāriṇī nijajale majjadjanottāriṇī pārāvāravihāriṇī bhavabhayaśreṇī samutsāriṇī | śeṣāheranukāriṇī haraśirovallīdalākāriṇī kāśīprāntavihāriṇī vijayate gaṅgā manohāriṇī ||

ॐ नमो गङ्गादेव्यै ॥

oṃ namo gaṅgādevyai ||

17

ओंकाररूपिण्यजराऽतुलाऽनन्ताऽमृतस्रवा । अत्युदाराऽभयाऽशोकाऽलकनन्दाऽमृताऽमला ॥

oṃkārarūpiṇyajarā'tulā'nantā'mṛtasravā | atyudārā'bhayā'śokā'lakanandā'mṛtā'malā ||

18

अनाथवत्सलाऽमोघाऽपांयोनिरमृतप्रदा । अव्यक्तलक्षणाऽक्षोभ्याऽनवच्छिन्नाऽपराऽजिता ॥

anāthavatsalā'moghā'pāṃyoniramṛtapradā | avyaktalakṣaṇā'kṣobhyā'navacchinnā'parā'jitā ||

19

अनाथनाथाऽभीष्टार्थसिद्धिदाऽनङ्गवर्धिनी । अणिमादिगुणाऽधाराऽग्रगण्याऽलीकहारिणी ॥

anāthanāthā'bhīṣṭārthasiddhidā'naṅgavardhinī | aṇimādiguṇā'dhārā'gragaṇyā'līkahāriṇī ||

20

अचिन्त्यशक्तिरनघाऽद्भुतरूपाऽघहारिणी । अद्रिराजसुताऽष्टाङ्गयोगसिद्धिप्रदाऽच्युता ॥

acintyaśaktiranaghā'dbhutarūpā'ghahāriṇī | adrirājasutā'ṣṭāṅgayogasiddhipradā'cyutā ||

21

अक्षुण्णशक्तिरसुदाऽनन्ततीर्थाऽमृतोदका । अनन्तमहिमाऽपाराऽनन्तसौख्यप्रदाऽन्नदा ॥

akṣuṇṇaśaktirasudā'nantatīrthā'mṛtodakā | anantamahimā'pārā'nantasaukhyapradā'nnadā ||

22

अशेषदेवतामूर्तिरघोराऽमृतरूपिणी । अविद्याजालशमनी ह्यप्रतर्क्यगतिप्रदा ॥

aśeṣadevatāmūrtiraghorā'mṛtarūpiṇī | avidyājālaśamanī hyapratarkyagatipradā ||

23

अशेषविघ्नसंहर्त्री त्वशेषगुणगुम्फिता । अज्ञानतिमिरज्योतिरनुग्रहपरायणा ॥

aśeṣavighnasaṃhartrī tvaśeṣaguṇagumphitā | ajñānatimirajyotiranugrahaparāyaṇā ||

24

अभिरामाऽनवद्याङ्ग्यनन्तसाराऽकलङ्किनी । आरोग्यदाऽऽनन्दवल्ली त्वापन्नार्तिविनाशिनी ॥

abhirāmā'navadyāṅgyanantasārā'kalaṅkinī | ārogyadā''nandavallī tvāpannārtivināśinī ||

25

आश्चर्यमूर्तिरायुष्या ह्याढ्याऽऽद्याऽऽप्राऽऽर्यसेविता । आप्यायिन्याप्तविद्याख्या त्वानन्दाऽऽश्वासदायिनी ॥

āścaryamūrtirāyuṣyā hyāḍhyā''dyā''prā''ryasevitā | āpyāyinyāptavidyākhyā tvānandā''śvāsadāyinī ||

26

आलस्यघ्न्यापदां हन्त्री ह्यानन्दामृतवर्षिणी । इरावतीष्टदात्रीष्टा त्विष्टापूर्तफलप्रदा ॥

ālasyaghnyāpadāṃ hantrī hyānandāmṛtavarṣiṇī | irāvatīṣṭadātrīṣṭā tviṣṭāpūrtaphalapradā ||

27

इतिहासश्रुतीड्यार्था त्विहामुत्रशुभप्रदा । इज्याशीलसमिज्येष्ठा त्विन्द्रादिपरिवन्दिता ॥

itihāsaśrutīḍyārthā tvihāmutraśubhapradā | ijyāśīlasamijyeṣṭhā tvindrādiparivanditā ||

28

इलालङ्कारमालेद्धा त्विन्दिरारम्यमन्दिरा । इदिन्दिरादिसंसेव्या त्वीश्वरीश्वरवल्लभा ॥

ilālaṅkāramāleddhā tvindirāramyamandirā | idindirādisaṃsevyā tvīśvarīśvaravallabhā ||

29

ईतिभीतिहरेड्या च त्वीडनीयचरित्रभृत् । उत्कृष्टशक्तिरुत्कृष्टोडुपमण्डलचारिणी ॥

ītibhītihareḍyā ca tvīḍanīyacaritrabhṛt | utkṛṣṭaśaktirutkṛṣṭoḍupamaṇḍalacāriṇī ||

30

उदिताम्बरमार्गोस्रोरगलोकविहारिणी । उक्षोर्वरोत्पलोत्कुम्भा उपेन्द्रचरणद्रवा ॥

uditāmbaramārgosroragalokavihāriṇī | ukṣorvarotpalotkumbhā upendracaraṇadravā ||

31

उदन्वत्पूर्तिहेतुश्चोदारोत्साहप्रवर्धिनी । उद्वेगघ्न्युष्णशमनी ह्युष्णरश्मिसुताप्रिया ॥

udanvatpūrtihetuścodārotsāhapravardhinī | udvegaghnyuṣṇaśamanī hyuṣṇaraśmisutāpriyā ||

32

उत्पत्तिस्थितिसंहारकारिण्युपरिचारिणी । ऊर्जं वहन्त्यूर्जधरोर्जावती चोर्मिमालिनी ॥

utpattisthitisaṃhārakāriṇyuparicāriṇī | ūrjaṃ vahantyūrjadharorjāvatī cormimālinī ||

33

ऊर्ध्वरेतःप्रियोर्ध्वाध्वा ह्यूर्मिलोर्ध्वगतिप्रदा । ऋषिवृन्दस्तुतर्द्धिश्च ऋणत्रयविनाशिनी ॥

ūrdhvaretaḥpriyordhvādhvā hyūrmilordhvagatipradā | ṛṣivṛndastutarddhiśca ṛṇatrayavināśinī ||

34

ऋतम्भरर्द्धिदात्री च ऋक्स्वरूपा ऋजुप्रिया । ऋक्षमार्गवहर्क्षार्चिरृजुमार्गप्रदर्शिनी ॥

ṛtambhararddhidātrī ca ṛksvarūpā ṛjupriyā | ṛkṣamārgavaharkṣārcirṛjumārgapradarśinī ||

35

एधिताखिलधर्मार्था त्वेकैकामृतदायिनी । एधनीयस्वभावैज्या त्वेजिताशेषपातका ॥

edhitākhiladharmārthā tvekaikāmṛtadāyinī | edhanīyasvabhāvaijyā tvejitāśeṣapātakā ||

36

ऐश्वर्यदैश्वर्यरूपा ह्यैतिह्यं ह्यैन्दवीद्युतिः । ओजस्विन्योषधीक्षेत्रमोजोदौदनदायिनी ॥

aiśvaryadaiśvaryarūpā hyaitihyaṃ hyaindavīdyutiḥ | ojasvinyoṣadhīkṣetramojodaudanadāyinī ||

37

ओष्ठामृतौन्नत्यदात्री त्वौषधं भवरोगिणाम् । औदार्यचञ्चुरौपेन्द्री त्वौग्री ह्यौमेयरूपिणी ॥

oṣṭhāmṛtaunnatyadātrī tvauṣadhaṃ bhavarogiṇām | audāryacañcuraupendrī tvaugrī hyaumeyarūpiṇī ||

38

अम्बराध्ववहाम्बष्ठाम्बरमालाम्बुजेक्षणा । अम्बिकाम्बुमहायोनिरन्धोदान्धकहारिणी ॥

ambarādhvavahāmbaṣṭhāmbaramālāmbujekṣaṇā | ambikāmbumahāyonirandhodāndhakahāriṇī ||

39

अंशुमाला ह्यंशुमती त्वङ्गीकृतषडानना । अन्धतामिस्रहन्त्र्यन्धुरञ्जना ह्यञ्जनावती ॥

aṃśumālā hyaṃśumatī tvaṅgīkṛtaṣaḍānanā | andhatāmisrahantryandhurañjanā hyañjanāvatī ||

40

कल्याणकारिणी काम्या कमलोत्पलगन्धिनी । कुमुद्वती कमलिनी कान्तिः कल्पितदायिनी ॥

kalyāṇakāriṇī kāmyā kamalotpalagandhinī | kumudvatī kamalinī kāntiḥ kalpitadāyinī ||

41

काञ्चनाक्षी कामधेनुः कीर्तिकृत् क्लेशनाशिनी । क्रतुश्रेष्ठा क्रतुफला कर्मबन्धविभेदिनी ॥

kāñcanākṣī kāmadhenuḥ kīrtikṛt kleśanāśinī | kratuśreṣṭhā kratuphalā karmabandhavibhedinī ||

42

कमलाक्षी क्लमहरा कृशानुतपनद्युतिः । करुणार्द्रा च कल्याणी कलिकल्मषनाशिनी ॥

kamalākṣī klamaharā kṛśānutapanadyutiḥ | karuṇārdrā ca kalyāṇī kalikalmaṣanāśinī ||

43

कामरूपा क्रियाशक्तिः कमलोत्पलमालिनी । कूटस्था करुणा कान्ता कूर्मयाना कलावती ॥

kāmarūpā kriyāśaktiḥ kamalotpalamālinī | kūṭasthā karuṇā kāntā kūrmayānā kalāvatī ||

44

कमला कल्पलतिका काली कलुषवैरिणी । कमनीयजला कम्रा कपर्दिसुकपर्दगा ॥

kamalā kalpalatikā kālī kaluṣavairiṇī | kamanīyajalā kamrā kapardisukapardagā ||

45

कालकूटप्रशमनी कदम्बकुसुमप्रिया । कालिन्दी केलिललिता कलकल्लोलमालिका ॥

kālakūṭapraśamanī kadambakusumapriyā | kālindī kelilalitā kalakallolamālikā ||

46

क्रान्तलोकत्रया कण्डूः कण्डूतनयवत्सला । खड्गिनी खड्गधाराभा खगा खण्डेन्दुधारिणी ॥

krāntalokatrayā kaṇḍūḥ kaṇḍūtanayavatsalā | khaḍginī khaḍgadhārābhā khagā khaṇḍendudhāriṇī ||

47

खेखेलगामिनी खस्था खण्डेन्दुतिलकप्रिया । खेचरी खेचरीवन्द्या ख्यातिः ख्यातिप्रदायिनी ॥

khekhelagāminī khasthā khaṇḍendutilakapriyā | khecarī khecarīvandyā khyātiḥ khyātipradāyinī ||

48

खण्डितप्रणताघौघा खलबुद्धिविनाशिनी । खातैनः कन्दसन्दोहा खड्गखट्वाङ्ग खेटिनी ॥

khaṇḍitapraṇatāghaughā khalabuddhivināśinī | khātainaḥ kandasandohā khaḍgakhaṭvāṅga kheṭinī ||

49

खरसन्तापशमनी खनिः पीयूषपाथसाम् । गङ्गा गन्धवती गौरी गन्धर्वनगरप्रिया ॥

kharasantāpaśamanī khaniḥ pīyūṣapāthasām | gaṅgā gandhavatī gaurī gandharvanagarapriyā ||

50

गम्भीराङ्गी गुणमयी गतातङ्का गतिप्रिया । गणनाथाम्बिका गीता गद्यपद्यपरिष्टुता ॥

gambhīrāṅgī guṇamayī gatātaṅkā gatipriyā | gaṇanāthāmbikā gītā gadyapadyapariṣṭutā ||

51

गान्धारी गर्भशमनी गतिभ्रष्टगतिप्रदा । गोमती गुह्यविद्या गौर्गोप्त्री गगनगामिनी ॥

gāndhārī garbhaśamanī gatibhraṣṭagatipradā | gomatī guhyavidyā gaurgoptrī gaganagāminī ||

52

गोत्रप्रवर्धिनी गुण्या गुणातीता गुणाग्रणीः । गुहाम्बिका गिरिसुता गोविन्दाङ्घ्रिसमुद्भवा ॥

gotrapravardhinī guṇyā guṇātītā guṇāgraṇīḥ | guhāmbikā girisutā govindāṅghrisamudbhavā ||

53

गुणनीयचरित्रा च गायत्री गिरिशप्रिया । गूढरूपा गुणवती गुर्वी गौरववर्धिनी ॥

guṇanīyacaritrā ca gāyatrī giriśapriyā | gūḍharūpā guṇavatī gurvī gauravavardhinī ||

54

ग्रहपीडाहरा गुन्द्रा गरघ्नी गानवत्सला । घर्महन्त्री घृतवती घृततुष्टिप्रदायिनी ॥

grahapīḍāharā gundrā garaghnī gānavatsalā | gharmahantrī ghṛtavatī ghṛtatuṣṭipradāyinī ||

55

घण्टारवप्रिया घोराघौघविध्वंसकारिणी । घ्राणतुष्टिकरी घोषा घनानन्दा घनप्रिया ॥

ghaṇṭāravapriyā ghorāghaughavidhvaṃsakāriṇī | ghrāṇatuṣṭikarī ghoṣā ghanānandā ghanapriyā ||

56

घातुका घूर्णितजला घृष्टपातकसन्ततिः । घटकोटिप्रपीतापा घटिताशेषमङ्गला ॥

ghātukā ghūrṇitajalā ghṛṣṭapātakasantatiḥ | ghaṭakoṭiprapītāpā ghaṭitāśeṣamaṅgalā ||

57

घृणावती घृणिनिधिर्घस्मरा घूकनादिनी । घुसृणापिञ्जरतनुर्घर्घरा घर्घरस्वना ॥

ghṛṇāvatī ghṛṇinidhirghasmarā ghūkanādinī | ghusṛṇāpiñjaratanurghargharā ghargharasvanā ||

58

चन्द्रिका चन्द्रकान्ताम्बुश्चञ्चदापा चलद्युतिः । चिन्मयी चितिरूपा च चन्द्रायुतशतानना ॥

candrikā candrakāntāmbuścañcadāpā caladyutiḥ | cinmayī citirūpā ca candrāyutaśatānanā ||

59

चाम्पेयलोचना चारुश्चार्वङ्गी चारुगामिनी । चार्या चारित्रनिलया चित्रकृच्चित्ररूपिणी ॥

cāmpeyalocanā cāruścārvaṅgī cārugāminī | cāryā cāritranilayā citrakṛccitrarūpiṇī ||

60

चम्पूश्चन्दनशुच्यम्बुश्चर्चनीया चिरस्थिरा । चारुचम्पकमालाढ्या चमिताशेषदुष्कृता ॥

campūścandanaśucyambuścarcanīyā cirasthirā | cārucampakamālāḍhyā camitāśeṣaduṣkṛtā ||

61

चिदाकाशवहा चिन्त्या चञ्चच्चामरवीजिता । चोरिताशेषवृजिना चरिताशेषमण्डला ॥

cidākāśavahā cintyā cañcaccāmaravījitā | coritāśeṣavṛjinā caritāśeṣamaṇḍalā ||

62

छेदिताखिलपापौघा छद्मघ्नी छलहारिणी । छन्नत्रिविष्टपतला छोटिताशेषबन्धना ॥

cheditākhilapāpaughā chadmaghnī chalahāriṇī | channatriviṣṭapatalā choṭitāśeṣabandhanā ||

63

छुरितामृतधारौघा छिन्नैनाश्छन्दगामिनी । छत्रीकृतमरालौघा छटीकृतनिजामृता ॥

churitāmṛtadhāraughā chinnaināśchandagāminī | chatrīkṛtamarālaughā chaṭīkṛtanijāmṛtā ||

64

जाह्नवी ज्या जगन्माता जप्या जङ्घालवीचिका । जया जनार्दनप्रीता जुषणीया जगद्धिता ॥

jāhnavī jyā jaganmātā japyā jaṅghālavīcikā | jayā janārdanaprītā juṣaṇīyā jagaddhitā ||

65

जीवनं जीवनप्राणा जगज्ज्येष्ठा जगन्मयी । जीवजीवातुलतिका जन्मिजन्मनिबर्हिणी ॥

jīvanaṃ jīvanaprāṇā jagajjyeṣṭhā jaganmayī | jīvajīvātulatikā janmijanmanibarhiṇī ||

66

जाड्यविध्वंसनकरी जगद्योनिर्जलाविला । जगदानन्दजननी जलजा जलजेक्षणा ॥

jāḍyavidhvaṃsanakarī jagadyonirjalāvilā | jagadānandajananī jalajā jalajekṣaṇā ||

67

जनलोचनपीयूषा जटातटविहारिणी । जयन्ती जञ्जपूकघ्नी जनितज्ञानविग्रहा ॥

janalocanapīyūṣā jaṭātaṭavihāriṇī | jayantī jañjapūkaghnī janitajñānavigrahā ||

68

झल्लरीवाद्यकुशला झलज्झालजलावृता । झिण्टीशवन्द्या झङ्कारकारिणी झर्झरावती ॥

jhallarīvādyakuśalā jhalajjhālajalāvṛtā | jhiṇṭīśavandyā jhaṅkārakāriṇī jharjharāvatī ||

69

टीकिताशेषपाताला टङ्किकैनोऽद्रिपाटने । टङ्कारनृत्यत्कल्लोला टीकनीयमहातटा ॥

ṭīkitāśeṣapātālā ṭaṅkikaino'dripāṭane | ṭaṅkāranṛtyatkallolā ṭīkanīyamahātaṭā ||

70

डम्बरप्रवहा डीनराजहंसकुलाकुला । डमड्डमरुहस्ता च डामरोक्तमहाण्डका ॥

ḍambarapravahā ḍīnarājahaṃsakulākulā | ḍamaḍḍamaruhastā ca ḍāmaroktamahāṇḍakā ||

71

ढौकिताशेषनिर्वाणा ढक्कानादचलज्जला । ढुण्ढिविघ्नेशजननी ढणड्ढुणितपातका ॥

ḍhaukitāśeṣanirvāṇā ḍhakkānādacalajjalā | ḍhuṇḍhivighneśajananī ḍhaṇaḍḍhuṇitapātakā ||

72

तर्पणी तीर्थतीर्था च त्रिपथा त्रिदशेश्वरी । त्रिलोकगोप्त्री तोयेशी त्रैलोक्यपरिवन्दिता ॥

tarpaṇī tīrthatīrthā ca tripathā tridaśeśvarī | trilokagoptrī toyeśī trailokyaparivanditā ||

73

तापत्रितयसंहर्त्री तेजोबलविवर्धिनी । त्रिलक्ष्या तारणी तारा तारापतिकरार्चिता ॥

tāpatritayasaṃhartrī tejobalavivardhinī | trilakṣyā tāraṇī tārā tārāpatikarārcitā ||

74

त्रैलोक्यपावनी पुण्या तुष्टिदा तुष्टिरूपिणी । तृष्णाच्छेत्री तीर्थमाता त्रिविक्रमपदोद्भवा ॥

trailokyapāvanī puṇyā tuṣṭidā tuṣṭirūpiṇī | tṛṣṇācchetrī tīrthamātā trivikramapadodbhavā ||

75

त्रैलोक्यव्यापिनी तृप्तिस्तृप्तिकृत्तत्त्वरूपिणी ॥

trailokyavyāpinī tṛptistṛptikṛttattvarūpiṇī ||

76

त्रैलोक्यसुन्दरी तुर्या तुर्यातीतफलप्रदा । त्रैलोक्यलक्ष्मीस्त्रिपदी तथ्या तिमिरचन्द्रिका ॥

trailokyasundarī turyā turyātītaphalapradā | trailokyalakṣmīstripadī tathyā timiracandrikā ||

77

तेजोगर्भा तपस्सारा त्रिपुरारिशिरोगृहा । त्रयीस्वरूपिणी तन्वी तपनाङ्गजभीतिनुत् ॥

tejogarbhā tapassārā tripurāriśirogṛhā | trayīsvarūpiṇī tanvī tapanāṅgajabhītinut ||

78

तरिस्तरणिजामित्रं तर्पिताशेषपूर्वजा । तुलाविरहिता तीव्रपापतूलतनूनपात् ॥

taristaraṇijāmitraṃ tarpitāśeṣapūrvajā | tulāvirahitā tīvrapāpatūlatanūnapāt ||

79

दारिद्र्यदमनी दक्षा दुष्प्रेक्षा दिव्यमण्डना । दीक्षावती दुरावाप्या द्राक्षामधुरवारिभृत् ॥

dāridryadamanī dakṣā duṣprekṣā divyamaṇḍanā | dīkṣāvatī durāvāpyā drākṣāmadhuravāribhṛt ||

80

दर्शितानेककुतुका दुष्टदुर्जयदुःखहृत् । दैन्यहृद्दुरितघ्नी च दानवारिपदाब्जजा ॥

darśitānekakutukā duṣṭadurjayaduḥkhahṛt | dainyahṛdduritaghnī ca dānavāripadābjajā ||

81

दन्दशूकविषघ्नी च दारिताघौघसन्ततिः । द्रुता देवद्रुमच्छन्ना दुर्वाराघविघातिनी ॥

dandaśūkaviṣaghnī ca dāritāghaughasantatiḥ | drutā devadrumacchannā durvārāghavighātinī ||

82

दमग्राह्या देवमाता देवलोकप्रदर्शिनी । देवदेवप्रिया देवी दिक्पालपददायिनी ॥

damagrāhyā devamātā devalokapradarśinī | devadevapriyā devī dikpālapadadāyinī ||

83

दीर्घायुः कारिणी दीर्घा दोग्ध्री दूषणवर्जिता । दुग्धाम्बुवाहिनी दोह्या दिव्या दिव्यगतिप्रदा ॥

dīrghāyuḥ kāriṇī dīrghā dogdhrī dūṣaṇavarjitā | dugdhāmbuvāhinī dohyā divyā divyagatipradā ||

84

द्युनदी दीनशरणं देहिदेहनिवारिणी । द्राघीयसी दाघहन्त्री दितपातकसन्ततिः ॥

dyunadī dīnaśaraṇaṃ dehidehanivāriṇī | drāghīyasī dāghahantrī ditapātakasantatiḥ ||

85

दूरदेशान्तरचरी दुर्गमा देववल्लभा । दुर्वृत्तघ्नी दुर्विगाह्या दयाधारा दयावती ॥

dūradeśāntaracarī durgamā devavallabhā | durvṛttaghnī durvigāhyā dayādhārā dayāvatī ||

86

दुरासदा दानशीला द्राविणी द्रुहिणस्तुता । दैत्यदानवसंशुद्धिकर्त्री दुर्बुद्धिहारिणी ॥

durāsadā dānaśīlā drāviṇī druhiṇastutā | daityadānavasaṃśuddhikartrī durbuddhihāriṇī ||

87

दानसारा दयासारा द्यावाभूमिविगाहिनी । दृष्टादृष्टफलप्राप्तिर्देवतावृन्दवन्दिता ॥

dānasārā dayāsārā dyāvābhūmivigāhinī | dṛṣṭādṛṣṭaphalaprāptirdevatāvṛndavanditā ||

88

दीर्घव्रता दीर्घदृष्टिर्दीप्ततोया दुरालभा । दण्डयित्री दण्डनीतिर्दुष्टदण्डधरार्चिता ॥

dīrghavratā dīrghadṛṣṭirdīptatoyā durālabhā | daṇḍayitrī daṇḍanītirduṣṭadaṇḍadharārcitā ||

89

दुरोदरघ्नी दावार्चिर्द्रवद्द्रव्यैकशेवधिः । दीनसन्तापशमनी दात्री दवथुवैरिणी ॥

durodaraghnī dāvārcirdravaddravyaikaśevadhiḥ | dīnasantāpaśamanī dātrī davathuvairiṇī ||

90

दरीविदारणपरा दान्ता दान्तजनप्रिया । दारिताद्रितटा दुर्गा दुर्गारण्यप्रचारिणी ॥

darīvidāraṇaparā dāntā dāntajanapriyā | dāritādritaṭā durgā durgāraṇyapracāriṇī ||

91

धर्मद्रवा धर्मधुरा धेनुर्धीरा धृतिर्ध्रुवा । धेनुदानफलस्पर्शा धर्मकामार्थमोक्षदा ॥

dharmadravā dharmadhurā dhenurdhīrā dhṛtirdhruvā | dhenudānaphalasparśā dharmakāmārthamokṣadā ||

92

धर्मोर्मिवाहिनी धुर्या धात्री धात्रीविभूषणम् । धर्मिणी धर्मशीला च धन्विकोटिकृतावना ॥

dharmormivāhinī dhuryā dhātrī dhātrīvibhūṣaṇam | dharmiṇī dharmaśīlā ca dhanvikoṭikṛtāvanā ||

93

ध्यातृपापहरा ध्येया धावनी धूतकल्मषा । धर्मधारा धर्मसारा धनदा धनवर्धिनी ॥

dhyātṛpāpaharā dhyeyā dhāvanī dhūtakalmaṣā | dharmadhārā dharmasārā dhanadā dhanavardhinī ||

94

धर्माधर्मगुणच्छेत्री धत्तूरकुसुमप्रिया । धर्मेशी धर्मशास्त्रज्ञा धनधान्यसमृद्धिकृत् ॥

dharmādharmaguṇacchetrī dhattūrakusumapriyā | dharmeśī dharmaśāstrajñā dhanadhānyasamṛddhikṛt ||

95

धर्मलभ्या धर्मजला धर्मप्रसवधर्मिणी । ध्यानगम्यस्वरूपा च धरणी धातृपूजिता ॥

dharmalabhyā dharmajalā dharmaprasavadharmiṇī | dhyānagamyasvarūpā ca dharaṇī dhātṛpūjitā ||

96

धूर्धूर्जटिजटासंस्था धन्या धीर्धारणावती । नन्दा निर्वाणजननी नन्दिनी नुन्नपातका ॥

dhūrdhūrjaṭijaṭāsaṃsthā dhanyā dhīrdhāraṇāvatī | nandā nirvāṇajananī nandinī nunnapātakā ||

97

निषिद्धविघ्ननिचया निजानन्दप्रकाशिनी । नभोऽङ्गणचरी नूतिर्नम्या नारायणी नुता ॥

niṣiddhavighnanicayā nijānandaprakāśinī | nabho'ṅgaṇacarī nūtirnamyā nārāyaṇī nutā ||

98

निर्मला निर्मलाख्याना नाशिनी तापसम्पदाम् । नियता नित्यसुखदा नानाश्चर्यमहानिधिः ॥

nirmalā nirmalākhyānā nāśinī tāpasampadām | niyatā nityasukhadā nānāścaryamahānidhiḥ ||

99

नदी नदसरोमाता नायिका नाकदीर्घिका । नष्टोद्धरणधीरा च नन्दना नन्ददायिनी ॥

nadī nadasaromātā nāyikā nākadīrghikā | naṣṭoddharaṇadhīrā ca nandanā nandadāyinī ||

100

निर्णिक्ताशेषभुवना निःसङ्गा निरुपद्रवा । निरालम्बा निष्प्रपञ्चा निर्णाशितमहामला ॥

nirṇiktāśeṣabhuvanā niḥsaṅgā nirupadravā | nirālambā niṣprapañcā nirṇāśitamahāmalā ||

101

निर्मलज्ञानजननी निःशेषप्राणितापहृत् । नित्योत्सवा नित्यतृप्ता नमस्कार्या निरञ्जना ॥

nirmalajñānajananī niḥśeṣaprāṇitāpahṛt | nityotsavā nityatṛptā namaskāryā nirañjanā ||

102

निष्ठावती निरातङ्का निर्लेपा निश्चलात्मिका । निरवद्या निरीहा च नीललोहितमूर्धगा ॥

niṣṭhāvatī nirātaṅkā nirlepā niścalātmikā | niravadyā nirīhā ca nīlalohitamūrdhagā ||

103

नन्दिभृङ्गिगणस्तुत्या नागा नन्दा नगात्मजा । निष्प्रत्यूहा नाकनदी निरयार्णवदीर्घनौः ॥

nandibhṛṅgigaṇastutyā nāgā nandā nagātmajā | niṣpratyūhā nākanadī nirayārṇavadīrghanauḥ ||

104

पुण्यप्रदा पुण्यगर्भा पुण्या पुण्यतरङ्गिणी । पृथुः पृथुफला पूर्णा प्रणतार्तिप्रभञ्जनी ॥

puṇyapradā puṇyagarbhā puṇyā puṇyataraṅgiṇī | pṛthuḥ pṛthuphalā pūrṇā praṇatārtiprabhañjanī ||

105

प्राणदा प्राणिजननी प्राणेशी प्राणरूपिणी । पद्मालया पराशक्तिः पुरजित्परमप्रिया ॥

prāṇadā prāṇijananī prāṇeśī prāṇarūpiṇī | padmālayā parāśaktiḥ purajitparamapriyā ||

106

परा परफलप्राप्तिः पावनी च पयस्विनी । परानन्दा प्रकृष्टार्था प्रतिष्ठा पालिनी परा ॥

parā paraphalaprāptiḥ pāvanī ca payasvinī | parānandā prakṛṣṭārthā pratiṣṭhā pālinī parā ||

107

पुराणपठिता प्रीता प्रणवाक्षररूपिणी । पार्वती प्रेमसम्पन्ना पशुपाशविमोचनी ॥

purāṇapaṭhitā prītā praṇavākṣararūpiṇī | pārvatī premasampannā paśupāśavimocanī ||

108

परमात्मस्वरूपा च परब्रह्मप्रकाशिनी । परमानन्दनिष्यन्दा प्रायश्चित्तस्वरूपिणी ॥

paramātmasvarūpā ca parabrahmaprakāśinī | paramānandaniṣyandā prāyaścittasvarūpiṇī ||

109

पानीयरूपनिर्वाणा परित्राणपरायणा । पापेन्धनदवज्वाला पापारिः पापनामनुत् ॥

pānīyarūpanirvāṇā paritrāṇaparāyaṇā | pāpendhanadavajvālā pāpāriḥ pāpanāmanut ||

110

परमैश्वर्यजननी प्रज्ञा प्राज्ञा परापरा । प्रत्यक्षलक्ष्मीः पद्माक्षी परव्योमामृतस्रवा ॥

paramaiśvaryajananī prajñā prājñā parāparā | pratyakṣalakṣmīḥ padmākṣī paravyomāmṛtasravā ||

111

प्रसन्नरूपा प्रणिधिः पूता प्रत्यक्षदेवता । पिनाकिपरमप्रीता परमेष्ठिकमण्डलुः ॥

prasannarūpā praṇidhiḥ pūtā pratyakṣadevatā | pinākiparamaprītā parameṣṭhikamaṇḍaluḥ ||

112

पद्मनाभपदार्घ्येण प्रसूता पद्ममालिनी । परर्द्धिदा पुष्टिकरी पथ्या पूर्तिः प्रभावती ॥

padmanābhapadārghyeṇa prasūtā padmamālinī | pararddhidā puṣṭikarī pathyā pūrtiḥ prabhāvatī ||

113

पुनाना पीतगर्भघ्नी पापपर्वतनाशिनी । फलिनी फलहस्ता च फुल्लाम्बुजविलोचना ॥

punānā pītagarbhaghnī pāpaparvatanāśinī | phalinī phalahastā ca phullāmbujavilocanā ||

114

फालितैनोमहाक्षेत्रा फणिलोकविभूषणम् । फेनच्छलप्रणुन्नैनाः फुल्लकैरवगन्धिनी ॥

phālitainomahākṣetrā phaṇilokavibhūṣaṇam | phenacchalapraṇunnaināḥ phullakairavagandhinī ||

115

फेनिलाच्छाम्बुधाराभा फडुच्चाटितपातका । फाणितस्वादुसलिला फाण्टपथ्यजलाविला ॥

phenilācchāmbudhārābhā phaḍuccāṭitapātakā | phāṇitasvādusalilā phāṇṭapathyajalāvilā ||

116

विश्वमाता च विश्वेशी विश्वा विश्वेश्वरप्रिया । ब्रह्मण्या ब्रह्मकृद् ब्राह्मी ब्रह्मिष्ठा विमलोदका ॥

viśvamātā ca viśveśī viśvā viśveśvarapriyā | brahmaṇyā brahmakṛd brāhmī brahmiṣṭhā vimalodakā ||

117

विभावरी च विरजा विक्रान्तानेकविष्टपा । विश्वमित्रं विष्णुपदी वैष्णवी वैष्णवप्रिया ॥

vibhāvarī ca virajā vikrāntānekaviṣṭapā | viśvamitraṃ viṣṇupadī vaiṣṇavī vaiṣṇavapriyā ||

118

विरूपाक्षप्रियकरी विभूतिर्विश्वतोमुखी । विपाशा वैबुधी वेद्या वेदाक्षररसस्रवा ॥

virūpākṣapriyakarī vibhūtirviśvatomukhī | vipāśā vaibudhī vedyā vedākṣararasasravā ||

119

विद्या वेगवती वन्द्या बृंहणी ब्रह्मवादिनी । वरदा विप्रकृष्टा च वरिष्ठा च विशोधनी ॥

vidyā vegavatī vandyā bṛṃhaṇī brahmavādinī | varadā viprakṛṣṭā ca variṣṭhā ca viśodhanī ||

120

विद्याधरी विशोका च वयोवृन्दनिषेविता । बहूदका बलवती व्योमस्था विबुधप्रिया ॥

vidyādharī viśokā ca vayovṛndaniṣevitā | bahūdakā balavatī vyomasthā vibudhapriyā ||

121

वाणी वेदवती वित्ता ब्रह्मविद्यातरङ्गिणी । ब्रह्माण्डकोटिव्याप्ताम्बुर्ब्रह्महत्यापहारिणी ॥

vāṇī vedavatī vittā brahmavidyātaraṅgiṇī | brahmāṇḍakoṭivyāptāmburbrahmahatyāpahāriṇī ||

122

ब्रह्मेशविष्णुरूपा च बुद्धिर्विभववर्धिनी । विलासिसुखदा वश्या व्यापिनी च वृषारणिः ॥

brahmeśaviṣṇurūpā ca buddhirvibhavavardhinī | vilāsisukhadā vaśyā vyāpinī ca vṛṣāraṇiḥ ||

123

वृषाङ्कमौलिनिलया विपन्नार्तिप्रभञ्जनी । विनीता विनता ब्रध्नतनया विनयान्विता ॥

vṛṣāṅkamaulinilayā vipannārtiprabhañjanī | vinītā vinatā bradhnatanayā vinayānvitā ||

124

विपञ्ची वाद्यकुशला वेणुश्रुतिविचक्षणा । वर्चस्करी बलकरी बलोन्मूलितकल्मषा ॥

vipañcī vādyakuśalā veṇuśrutivicakṣaṇā | varcaskarī balakarī balonmūlitakalmaṣā ||

125

विपाप्मा विगतातङ्का विकल्पपरिवर्जिता । वृष्टिकर्त्री वृष्टिजला विधिर्विच्छिन्नबन्धना ॥

vipāpmā vigatātaṅkā vikalpaparivarjitā | vṛṣṭikartrī vṛṣṭijalā vidhirvicchinnabandhanā ||

126

व्रतरूपा वित्तरूपा बहुविघ्नविनाशकृत् । वसुधारा वसुमती विचित्राङ्गी विभावसुः ॥

vratarūpā vittarūpā bahuvighnavināśakṛt | vasudhārā vasumatī vicitrāṅgī vibhāvasuḥ ||

127

विजया विश्वबीजं च वामदेवी वरप्रदा । वृषाश्रिता विषघ्नी च विज्ञानोर्म्यंशुमालिनी ॥

vijayā viśvabījaṃ ca vāmadevī varapradā | vṛṣāśritā viṣaghnī ca vijñānormyaṃśumālinī ||

128

भव्या भोगवती भद्रा भवानी भूतभाविनी । भूतधात्री भयहरा भक्तदारिद्र्यघातिनी ॥

bhavyā bhogavatī bhadrā bhavānī bhūtabhāvinī | bhūtadhātrī bhayaharā bhaktadāridryaghātinī ||

129

भुक्तिमुक्तिप्रदा भेशी भक्तस्वर्गापवर्गदा । भागीरथी भानुमती भाग्यं भोगवती भृतिः ॥

bhuktimuktipradā bheśī bhaktasvargāpavargadā | bhāgīrathī bhānumatī bhāgyaṃ bhogavatī bhṛtiḥ ||

130

भवप्रिया भवद्वेष्ट्री भूतिदा भूतिभूषणा । भाललोचनभावज्ञा भूतभव्यभवत्प्रभुः ॥

bhavapriyā bhavadveṣṭrī bhūtidā bhūtibhūṣaṇā | bhālalocanabhāvajñā bhūtabhavyabhavatprabhuḥ ||

131

भ्रान्तिज्ञानप्रशमनी भिन्नब्रह्माण्डमण्डपा । भूरिदा भक्तसुलभा भाग्यवद्दृष्टिगोचरी ॥

bhrāntijñānapraśamanī bhinnabrahmāṇḍamaṇḍapā | bhūridā bhaktasulabhā bhāgyavaddṛṣṭigocarī ||

132

भञ्जितोपप्लवकुला भक्ष्यभोज्यसुखप्रदा । भिक्षणीया भिक्षुमाता भावा भावस्वरूपिणी ॥

bhañjitopaplavakulā bhakṣyabhojyasukhapradā | bhikṣaṇīyā bhikṣumātā bhāvā bhāvasvarūpiṇī ||

133

मन्दाकिनी महानन्दा माता मुक्तितरङ्गिणी । महोदया मधुमती महापुण्या मुदाकरी ॥

mandākinī mahānandā mātā muktitaraṅgiṇī | mahodayā madhumatī mahāpuṇyā mudākarī ||

134

मुनिस्तुता मोहहन्त्री महातीर्था मधुस्रवा । माधवी मानिनी मान्या मनोरथपथातिगा ॥

munistutā mohahantrī mahātīrthā madhusravā | mādhavī māninī mānyā manorathapathātigā ||

135

मोक्षदा मतिदा मुख्या महाभाग्यजनाश्रिता । महावेगवती मेध्या महा महिमभूषणा ॥

mokṣadā matidā mukhyā mahābhāgyajanāśritā | mahāvegavatī medhyā mahā mahimabhūṣaṇā ||

136

महाप्रभावा महती मीनचञ्चललोचना । महाकारुण्यसम्पूर्णा महर्द्धिश्च महोत्पला ॥

mahāprabhāvā mahatī mīnacañcalalocanā | mahākāruṇyasampūrṇā maharddhiśca mahotpalā ||

137

मूर्तिमन्मुक्तिरमणी मणिमाणिक्यभूषणा । मुक्ताकलापनेपथ्या मनोनयननन्दिनी ॥

mūrtimanmuktiramaṇī maṇimāṇikyabhūṣaṇā | muktākalāpanepathyā manonayananandinī ||

138

महापातकराशिघ्नी महादेवार्धहारिणी । महोर्मिमालिनी मुक्ता महादेवी मनोन्मनी ॥

mahāpātakarāśighnī mahādevārdhahāriṇī | mahormimālinī muktā mahādevī manonmanī ||

139

महापुण्योदयप्राप्या मायातिमिरचन्द्रिका । महाविद्या महामाया महामेधा महौषधम् ॥

mahāpuṇyodayaprāpyā māyātimiracandrikā | mahāvidyā mahāmāyā mahāmedhā mahauṣadham ||

140

मालाधरी महोपाया महोरगविभूषणा । महामोहप्रशमनी महामङ्गलमङ्गलम् ॥

mālādharī mahopāyā mahoragavibhūṣaṇā | mahāmohapraśamanī mahāmaṅgalamaṅgalam ||

141

मार्तण्डमण्डलचरी महालक्ष्मीर्मदोज्झिता । यशस्विनी यशोदा च योग्या युक्तात्मसेविता ॥

mārtaṇḍamaṇḍalacarī mahālakṣmīrmadojjhitā | yaśasvinī yaśodā ca yogyā yuktātmasevitā ||

142

योगसिद्धिप्रदा याज्या यज्ञेशपरिपूरिता । यज्ञेशी यज्ञफलदा यजनीया यशस्करी ॥

yogasiddhipradā yājyā yajñeśaparipūritā | yajñeśī yajñaphaladā yajanīyā yaśaskarī ||

143

यमिसेव्या योगयोनिर्योगिनी युक्तबुद्धिदा । योगज्ञानप्रदा युक्ता यमाद्यष्टाङ्गयोगयुक् ॥

yamisevyā yogayoniryoginī yuktabuddhidā | yogajñānapradā yuktā yamādyaṣṭāṅgayogayuk ||

144

यन्त्रिताघौघसञ्चारा यमलोकनिवारिणी । यातायातप्रशमनी यातनानामकृन्तनी ॥

yantritāghaughasañcārā yamalokanivāriṇī | yātāyātapraśamanī yātanānāmakṛntanī ||

145

यामिनीशहिमाच्छोदा युगधर्मविवर्जिता । रेवती रतिकृद् रम्या रत्नगर्भा रमा रतिः ॥

yāminīśahimācchodā yugadharmavivarjitā | revatī ratikṛd ramyā ratnagarbhā ramā ratiḥ ||

146

रत्नाकरप्रेमपात्रं रसज्ञा रसरूपिणी । रत्नप्रासादगर्भा च रमणीयतरङ्गिणी ॥

ratnākarapremapātraṃ rasajñā rasarūpiṇī | ratnaprāsādagarbhā ca ramaṇīyataraṅgiṇī ||

147

रत्नार्ची रुद्ररमणी रागद्वेषविनाशिनी । रमा रामा रम्यरूपा रोगिजीवानुरूपिणी ॥

ratnārcī rudraramaṇī rāgadveṣavināśinī | ramā rāmā ramyarūpā rogijīvānurūpiṇī ||

148

रुचिकृद् रोचनी रम्या रुचिरा रोगहारिणी । राजहंसा रत्नवती राजत्कल्लोलराजिका ॥

rucikṛd rocanī ramyā rucirā rogahāriṇī | rājahaṃsā ratnavatī rājatkallolarājikā ||

149

राका रङ्कार्तिशमनी रम्या रोलम्बराविणी ॥

rākā raṅkārtiśamanī ramyā rolambarāviṇī ||

150

रागिणी रञ्जितशिवा रूपलावण्यशेवधिः । लोकप्रसूर्लोकवन्द्या लोलत्कल्लोलमालिनी ॥

rāgiṇī rañjitaśivā rūpalāvaṇyaśevadhiḥ | lokaprasūrlokavandyā lolatkallolamālinī ||

151

लीलावती लोकभूमिर्लोकलोचनचन्द्रिका । लेखस्रवन्ती लटभा लघुवेगा लघुत्वहृत् ॥

līlāvatī lokabhūmirlokalocanacandrikā | lekhasravantī laṭabhā laghuvegā laghutvahṛt ||

152

लास्यत्तरङ्गहस्ता च ललिता लयभङ्गिगा । लोकबन्धुर्लोकधात्री लोकोत्तरगुणोर्जिता ॥

lāsyattaraṅgahastā ca lalitā layabhaṅgigā | lokabandhurlokadhātrī lokottaraguṇorjitā ||

153

लोकत्रयहिता लोका लक्ष्मीर्लक्षणलक्षिता । लीला लक्षितनिर्वाणा लावण्यामृतवर्षिणी ॥

lokatrayahitā lokā lakṣmīrlakṣaṇalakṣitā | līlā lakṣitanirvāṇā lāvaṇyāmṛtavarṣiṇī ||

154

वैश्वानरी वासवेड्या वन्ध्यत्वपरिहारिणी । वासुदेवाङ्घ्रिरेणुघ्नी वज्रिवज्रनिवारिणी ॥

vaiśvānarī vāsaveḍyā vandhyatvaparihāriṇī | vāsudevāṅghrireṇughnī vajrivajranivāriṇī ||

155

शूलिनी शैशववयाः शीतलामृतवाहिनी ॥

śūlinī śaiśavavayāḥ śītalāmṛtavāhinī ||

156

शोभावती शीलवती शोषिताशेषकिल्बिषा । शरण्या शिवदा शिष्टा शरजन्मप्रसूःशिवा ॥

śobhāvatī śīlavatī śoṣitāśeṣakilbiṣā | śaraṇyā śivadā śiṣṭā śarajanmaprasūḥśivā ||

157

शक्तिः शशाङ्कविमला शमनस्वसृसम्मता । शमा शमनमार्गघ्नी शितिकण्ठमहाप्रिया ॥

śaktiḥ śaśāṅkavimalā śamanasvasṛsammatā | śamā śamanamārgaghnī śitikaṇṭhamahāpriyā ||

158

शुचिः शुचिकरी शेषा शेषशायिपदोद्भवा । श्रीनिवासश्रुतिः श्रद्धा श्रीमती श्रीः शुभव्रता ॥

śuciḥ śucikarī śeṣā śeṣaśāyipadodbhavā | śrīnivāsaśrutiḥ śraddhā śrīmatī śrīḥ śubhavratā ||

159

शुद्धविद्या शुभावर्ता श्रुतानन्दा श्रुतिस्तुतिः । शिवेतरघ्नी शबरी शाम्बरीरूपधारिणी ॥

śuddhavidyā śubhāvartā śrutānandā śrutistutiḥ | śivetaraghnī śabarī śāmbarīrūpadhāriṇī ||

160

श्मशानशोधनी शान्ता शश्वच्छतधृतिस्तुता । शालिनी शालिशोभाढ्या शिखिवाहनगर्भभृत् ॥

śmaśānaśodhanī śāntā śaśvacchatadhṛtistutā | śālinī śāliśobhāḍhyā śikhivāhanagarbhabhṛt ||

161

शंसनीयचरित्रा च शातिताशेषपातका । षड्गुणैश्वर्यसम्पन्ना षडङ्गश्रुतिरूपिणी ॥

śaṃsanīyacaritrā ca śātitāśeṣapātakā | ṣaḍguṇaiśvaryasampannā ṣaḍaṅgaśrutirūpiṇī ||

162

षण्ढताहारिसलिला स्त्यायन्नदनदीशता । सरिद्वारा च सुरसा सुप्रभा सुरदीर्घिका ॥

ṣaṇḍhatāhārisalilā styāyannadanadīśatā | saridvārā ca surasā suprabhā suradīrghikā ||

163

स्वः सिन्धुः सर्वदुःखघ्नी सर्वव्याधिमहौषधम् । सेव्या सिद्धिः सती सूक्तिः स्कन्दसूश्च सरस्वती ॥

svaḥ sindhuḥ sarvaduḥkhaghnī sarvavyādhimahauṣadham | sevyā siddhiḥ satī sūktiḥ skandasūśca sarasvatī ||

164

सम्पत्तरङ्गिणी स्तुत्या स्थाणुमौलिकृतालया । स्थैर्यदा सुभगा सौख्या स्त्रीषु सौभाग्यदायिनी ॥

sampattaraṅgiṇī stutyā sthāṇumaulikṛtālayā | sthairyadā subhagā saukhyā strīṣu saubhāgyadāyinī ||

165

समुद्ररूपिणी स्वर्ग्या सर्वपातकवैरिणी ॥

samudrarūpiṇī svargyā sarvapātakavairiṇī ||

166

स्मृताघहारिणी सीता संसाराब्धितरण्डिका । सौभाग्यसुन्दरी सन्ध्या सर्वसारसमन्विता ॥

smṛtāghahāriṇī sītā saṃsārābdhitaraṇḍikā | saubhāgyasundarī sandhyā sarvasārasamanvitā ||

167

हरप्रिया हृषीकेशी हंसरूपा हिरण्मयी । हृताघसङ्घा हितकृद्धेला हेलाघगर्वहृत् ॥

harapriyā hṛṣīkeśī haṃsarūpā hiraṇmayī | hṛtāghasaṅghā hitakṛddhelā helāghagarvahṛt ||

क्षेमदा क्षालिताघौघा क्षुद्रविद्राविणी क्षमा ।

kṣemadā kṣālitāghaughā kṣudravidrāviṇī kṣamā |

168

कीर्तयित्वा नरः सम्यग्गङ्गास्नानफलं लभेत् ॥

kīrtayitvā naraḥ samyaggaṅgāsnānaphalaṃ labhet ||

169

सर्वपापप्रशमनं सर्वविघ्नविनाशनम् । सर्वस्तोत्रजपाच्छ्रेष्ठं सर्वपावनपावनम् ॥

sarvapāpapraśamanaṃ sarvavighnavināśanam | sarvastotrajapācchreṣṭhaṃ sarvapāvanapāvanam ||

170

श्रद्धयाभीष्टफलदं चतुर्वर्गसमृद्धिकृत् । सकृज्जपादवाप्नोति ह्येकक्रतुफलं मुने ॥

śraddhayābhīṣṭaphaladaṃ caturvargasamṛddhikṛt | sakṛjjapādavāpnoti hyekakratuphalaṃ mune ||

171

सर्वतीर्थेषु यः स्नातः सर्वयज्ञेषु दीक्षितः । तस्य यत्फलमुद्दिष्टं त्रिकालपठनाच्च तत् ॥

sarvatīrtheṣu yaḥ snātaḥ sarvayajñeṣu dīkṣitaḥ | tasya yatphalamuddiṣṭaṃ trikālapaṭhanācca tat ||

172

सर्वव्रतेषु यत्पुण्यं सम्यक्चीर्णेषु वाडव । तत्फलं समवाप्नोति त्रिसन्ध्यं नियतः पठन् ॥

sarvavrateṣu yatpuṇyaṃ samyakcīrṇeṣu vāḍava | tatphalaṃ samavāpnoti trisandhyaṃ niyataḥ paṭhan ||

173

स्नानकाले पठेद्यस्तु यत्र कुत्र जलाशये । तत्र सन्निहिता नूनं गङ्गा त्रिपथगा मुने ॥

snānakāle paṭhedyastu yatra kutra jalāśaye | tatra sannihitā nūnaṃ gaṅgā tripathagā mune ||

174

श्रेयोऽर्थी लभते श्रेयो धनार्थी लभते धनम् । कामी कामानवाप्नोति मोक्षार्थी मोक्षमाप्नुयात् ॥

śreyo'rthī labhate śreyo dhanārthī labhate dhanam | kāmī kāmānavāpnoti mokṣārthī mokṣamāpnuyāt ||

175

वर्षं त्रिकालपठनाच्छ्रद्धया शुचिमानसः । ऋतुकालाभिगमनादपुत्रः पुत्रवान् भवेत् ॥

varṣaṃ trikālapaṭhanācchraddhayā śucimānasaḥ | ṛtukālābhigamanādaputraḥ putravān bhavet ||

176

नाकालमरणं तस्य नाग्निचोराहिसाध्वसम् । नाम्नां सहस्रं गङ्गाया यो जपेच्छ्रद्धया मुने ॥

nākālamaraṇaṃ tasya nāgnicorāhisādhvasam | nāmnāṃ sahasraṃ gaṅgāyā yo japecchraddhayā mune ||

177

गङ्गानामसहस्रं तु जप्त्वा ग्रामान्तरं व्रजेत् । कार्यसिद्धिमवाप्नोति निर्विघ्नो गेहमाविशेत् ॥

gaṅgānāmasahasraṃ tu japtvā grāmāntaraṃ vrajet | kāryasiddhimavāpnoti nirvighno gehamāviśet ||

178

तिथिवारर्क्षयोगानां न दोषः प्रभवेत्तदा । यदा जप्त्वा व्रजेदेतत् स्तोत्रं ग्रामान्तरं नरः ॥

tithivārarkṣayogānāṃ na doṣaḥ prabhavettadā | yadā japtvā vrajedetat stotraṃ grāmāntaraṃ naraḥ ||

179

आयुरारोग्यजननं सर्वोपद्रवनाशनम् । सर्वसिद्धिकरं पुंसां गङ्गानामसहस्रकम् ॥

āyurārogyajananaṃ sarvopadravanāśanam | sarvasiddhikaraṃ puṃsāṃ gaṅgānāmasahasrakam ||

180

जन्मान्तरसहस्रेषु यत्पापं सम्यगर्जितम् । गङ्गानामसहस्रस्य जपनात्तत्क्षयं व्रजेत् ॥

janmāntarasahasreṣu yatpāpaṃ samyagarjitam | gaṅgānāmasahasrasya japanāttatkṣayaṃ vrajet ||

181

ब्रह्मघ्नो मद्यपः स्वर्णस्तेयी च गुरुतल्पगः । तत्संयोगी भ्रूणहन्ता मातृहा पितृहा मुने ॥

brahmaghno madyapaḥ svarṇasteyī ca gurutalpagaḥ | tatsaṃyogī bhrūṇahantā mātṛhā pitṛhā mune ||

182

विश्वासघाती गरदः कृतघ्नो मित्रघातकः । अग्निदो गोवधकरो गुरुद्रव्यापहारकः ॥

viśvāsaghātī garadaḥ kṛtaghno mitraghātakaḥ | agnido govadhakaro gurudravyāpahārakaḥ ||

183

महापातकयुक्तोऽपि संयुक्तोऽप्युपपातकैः । मुच्यते श्रद्धया जप्त्वा गङ्गानामसहस्रकम् ॥

mahāpātakayukto'pi saṃyukto'pyupapātakaiḥ | mucyate śraddhayā japtvā gaṅgānāmasahasrakam ||

184

आधिव्याधिपरिक्षिप्तो घोरतापपरिप्लुतः । मुच्यते सर्वदुःखेभ्यः स्तवस्यास्यानुकीर्तनात् ॥

ādhivyādhiparikṣipto ghoratāpapariplutaḥ | mucyate sarvaduḥkhebhyaḥ stavasyāsyānukīrtanāt ||

185

संवत्सरेण युक्तात्मा पठन् भक्तिपरायणः । अभीप्सितां लभेत्सिद्धिं सर्वैः पापैः प्रमुच्यते ॥

saṃvatsareṇa yuktātmā paṭhan bhaktiparāyaṇaḥ | abhīpsitāṃ labhetsiddhiṃ sarvaiḥ pāpaiḥ pramucyate ||

186

संशयाविष्टचित्तस्य धर्मविद्वेषिणोऽपि च । दाम्भिकस्यापि हिंस्रस्य चेतो धर्मपरं भवेत् ॥

saṃśayāviṣṭacittasya dharmavidveṣiṇo'pi ca | dāmbhikasyāpi hiṃsrasya ceto dharmaparaṃ bhavet ||

187

वर्णाश्रमपथीनस्तु कामक्रोधविवर्जितः । यत्फलं लभते ज्ञानी तदाप्नोत्यस्य कीर्तनात् ॥

varṇāśramapathīnastu kāmakrodhavivarjitaḥ | yatphalaṃ labhate jñānī tadāpnotyasya kīrtanāt ||

188

गायत्र्ययुतजप्येन यत्फलं समुपार्जितम् । सकृत्पठनतः सम्यक्तदशेषमवाप्नुयात् ॥

gāyatryayutajapyena yatphalaṃ samupārjitam | sakṛtpaṭhanataḥ samyaktadaśeṣamavāpnuyāt ||

189

गां दत्त्वा वेदविदुषे यत्फलं लभते कृती । तत्पुण्यं सम्यगाख्यातं स्तवराजसकृज्जपात् ॥

gāṃ dattvā vedaviduṣe yatphalaṃ labhate kṛtī | tatpuṇyaṃ samyagākhyātaṃ stavarājasakṛjjapāt ||

190

गुरुशुश्रूषणं कुर्वन् यावज्जीवं नरोत्तमः । यत्पुण्यमर्जयेत्तद्भाग्वर्षं त्रिषवणं जपन् ॥

guruśuśrūṣaṇaṃ kurvan yāvajjīvaṃ narottamaḥ | yatpuṇyamarjayettadbhāgvarṣaṃ triṣavaṇaṃ japan ||

191

वेदपारायणात्पुण्यं यदत्र परिपठ्यते । तत्षण्मासेन लभते त्रिसन्ध्यं परिकीर्तनात् ॥

vedapārāyaṇātpuṇyaṃ yadatra paripaṭhyate | tatṣaṇmāsena labhate trisandhyaṃ parikīrtanāt ||

192

गङ्गायाः स्तवराजस्य प्रत्यहं परिशीलनात् । शिवभक्तिमवाप्नोति विष्णुभक्तोऽथवा भवेत् ॥

gaṅgāyāḥ stavarājasya pratyahaṃ pariśīlanāt | śivabhaktimavāpnoti viṣṇubhakto'thavā bhavet ||

193

यः कीर्तयेदनुदिनं गङ्गानामसहस्रकम् । तत्समीपे सहचरी गङ्गादेवी सदा भवेत् ॥

yaḥ kīrtayedanudinaṃ gaṅgānāmasahasrakam | tatsamīpe sahacarī gaṅgādevī sadā bhavet ||

194

सर्वत्र पूज्यो भवति सर्वत्र विजयी भवेत् । सर्वत्र सुखमाप्नोति जाह्नवीस्तोत्रपाठतः ॥

sarvatra pūjyo bhavati sarvatra vijayī bhavet | sarvatra sukhamāpnoti jāhnavīstotrapāṭhataḥ ||

195

सदाचारी स विज्ञेयः स शुचिस्तु सदैव हि । कृतसर्वसुरार्चः स कीर्तयेद्य इमां स्तुतिम् ॥

sadācārī sa vijñeyaḥ sa śucistu sadaiva hi | kṛtasarvasurārcaḥ sa kīrtayedya imāṃ stutim ||

196

तस्मिंस्तृप्ते भवेत् तृप्ता जाह्नवी नात्र संशयः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गङ्गाभक्तं समर्चयेत् ॥

tasmiṃstṛpte bhavet tṛptā jāhnavī nātra saṃśayaḥ | tasmātsarvaprayatnena gaṅgābhaktaṃ samarcayet ||

197

स्तवराजमिमं गाङ्गं श‍ृणुयाद्यश्च वै पठेत् । श्रावयेदथ तद्भक्तान् दम्भलोभविवर्जितः ॥

stavarājamimaṃ gāṅgaṃ śa‍ṛṇuyādyaśca vai paṭhet | śrāvayedatha tadbhaktān dambhalobhavivarjitaḥ ||

198

मुच्यते त्रिविधैः पापैर्मनोवाक्कायसम्भवैः । क्षणान्निष्पापतामेति पितॄणां च प्रियो भवेत् ॥

mucyate trividhaiḥ pāpairmanovākkāyasambhavaiḥ | kṣaṇānniṣpāpatāmeti pitṝṇāṃ ca priyo bhavet ||

199

सर्वदेवप्रियश्चापि सर्वर्षिगणसम्मतः । अन्ते विमानमारुह्यं दिव्यस्त्रीशतसंवृतः ॥

sarvadevapriyaścāpi sarvarṣigaṇasammataḥ | ante vimānamāruhyaṃ divyastrīśatasaṃvṛtaḥ ||

200

दिव्याभरणसम्पन्नो दिव्यभोगसमन्वितः । नन्दनादिवने स्वैरं देववत्स प्रमोदते ॥

divyābharaṇasampanno divyabhogasamanvitaḥ | nandanādivane svairaṃ devavatsa pramodate ||

201

भुज्यमानेषु विप्रेषु श्राद्धकाले विशेषतः । जपन्निदं महास्तोत्रं पितॄणां तृप्तिकारकम् ॥

bhujyamāneṣu vipreṣu śrāddhakāle viśeṣataḥ | japannidaṃ mahāstotraṃ pitṝṇāṃ tṛptikārakam ||

202

यावन्ति तत्र सिक्थानि यावन्तोऽम्बुकणाः स्थिताः । तावन्त्येव हि वर्षाणि मोदन्ते स्वपितामहाः ॥

yāvanti tatra sikthāni yāvanto'mbukaṇāḥ sthitāḥ | tāvantyeva hi varṣāṇi modante svapitāmahāḥ ||

203

यथा प्रीणन्ति पितरो प्रीणन्ति गङ्गायां पिण्डदानतः । तथैव तृप्नुयुः श्राद्धे स्तवस्यास्यानुसंश्रवात् ॥

yathā prīṇanti pitaro prīṇanti gaṅgāyāṃ piṇḍadānataḥ | tathaiva tṛpnuyuḥ śrāddhe stavasyāsyānusaṃśravāt ||

204

एतत्स्तोत्रं गृहे यस्य लिखितं परिपूज्यते । तत्र पापभयं नास्ति शुचि तद्भवनं सदा ॥

etatstotraṃ gṛhe yasya likhitaṃ paripūjyate | tatra pāpabhayaṃ nāsti śuci tadbhavanaṃ sadā ||

205

अगस्ते किं बहूक्तेन श‍ृणु मे निश्चितं वचः । संशयो नात्र कर्तव्यः सन्देग्धरि फलं नहि ॥

agaste kiṃ bahūktena śa‍ṛṇu me niścitaṃ vacaḥ | saṃśayo nātra kartavyaḥ sandegdhari phalaṃ nahi ||

206

यावन्ति मर्त्ये स्तोत्राणि मन्त्रजालान्यनेकशः । तावन्ति स्तवराजस्य गाङ्गेयस्य समानि न ॥

yāvanti martye stotrāṇi mantrajālānyanekaśaḥ | tāvanti stavarājasya gāṅgeyasya samāni na ||

207

यावज्जन्म जपेद्यस्तु नाम्नामेतत्सहस्रकम् । स कीकटेष्वपि मृतो न पुनर्गर्भमाविशेत् ॥

yāvajjanma japedyastu nāmnāmetatsahasrakam | sa kīkaṭeṣvapi mṛto na punargarbhamāviśet ||

208

नित्यं नियमवानेतद्यो जपेत्स्तोत्रमुत्तमम् । अन्यत्रापि विपन्नः स गङ्गातीरे मृतो भवेत् ॥

nityaṃ niyamavānetadyo japetstotramuttamam | anyatrāpi vipannaḥ sa gaṅgātīre mṛto bhavet ||

209

एतत्स्तोत्रवरं रम्यं पुरा प्रोक्तं पिनाकिना । विष्णवे निजभक्ताय मुक्तिबीजाक्षरास्पदम् ॥

etatstotravaraṃ ramyaṃ purā proktaṃ pinākinā | viṣṇave nijabhaktāya muktibījākṣarāspadam ||

210

गङ्गास्नानप्रतिनिधिः स्तोत्रमेतन्मयेरितम् । सिस्नासुर्जाह्नवीं तस्मादेतत्स्तोत्रं जपेत्सुधीः ॥

gaṅgāsnānapratinidhiḥ stotrametanmayeritam | sisnāsurjāhnavīṃ tasmādetatstotraṃ japetsudhīḥ ||

॥ इति श्रीस्कन्दपुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां चतुर्थैकाशीखण्डेपूर्वार्धे गङ्गासहस्रनामकथनं नामैकोनत्रिंशत्तमोऽध्यायः ॥

|| iti śrīskandapurāṇe ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthaikāśīkhaṇḍepūrvārdhe gaṅgāsahasranāmakathanaṃ nāmaikonatriṃśattamo'dhyāyaḥ ||

सितमकरनिषण्णां शुभ्रवर्णां त्रिनेत्रां करधृतकलशोद्यत्सोपलाभीत्यभीष्टाम् । विधिहरिरूपां सेन्दुकोटीरजूटां कलितसितदुकूलां जाह्नवी तां नमामि ॥

sitamakaraniṣaṇṇāṃ śubhravarṇāṃ trinetrāṃ karadhṛtakalaśodyatsopalābhītyabhīṣṭām | vidhiharirūpāṃ sendukoṭīrajūṭāṃ kalitasitadukūlāṃ jāhnavī tāṃ namāmi ||