श्रीहनुमत्सहस्रनामस्तोत्रम्

ऋषय ऊचुः । ऋषे लोहगिरिं प्राप्तः सीताविरहकातरः । भगवान् किं व्यधाद्रामस्तत्सर्वं ब्रूहि सत्वरम् ॥ वाल्मीकिरुवाच । मायामानुष देहोऽयं ददर्शाग्रे कपीश्वरम् । हनुमन्तं जगत्स्वामी बालार्कसम तेजसम् ॥ स सत्वरं समागम्य साष्टाङ्गं प्रणिपत्य च । कृताञ्जलिपुटो भूत्वा हनुमान् राममब्रवीत् ॥ श्री हनुमानुवाच । धन्योऽस्मि कृतकृत्योऽस्मि दृष्ट्वा त्वत्पादपङ्कजम् । योगिनामप्यगम्यं च संसारभय नाशनम् । पुरुषोत्तमं च देवेशं कर्तव्यं तन्निवेद्यताम् ॥

ṛṣaya ūcuḥ | ṛṣe lohagiriṃ prāptaḥ sītāvirahakātaraḥ | bhagavān kiṃ vyadhādrāmastatsarvaṃ brūhi satvaram || vālmīkiruvāca | māyāmānuṣa deho'yaṃ dadarśāgre kapīśvaram | hanumantaṃ jagatsvāmī bālārkasama tejasam || sa satvaraṃ samāgamya sāṣṭāṅgaṃ praṇipatya ca | kṛtāñjalipuṭo bhūtvā hanumān rāmamabravīt || śrī hanumānuvāca | dhanyo'smi kṛtakṛtyo'smi dṛṣṭvā tvatpādapaṅkajam | yogināmapyagamyaṃ ca saṃsārabhaya nāśanam | puruṣottamaṃ ca deveśaṃ kartavyaṃ tannivedyatām ||

श्री रामचन्द्रोवाच । जनस्थानं कपिश्रेष्ठ कोऽप्यागत्य विदेहजाम् । हृतवान् विप्रसंवेशो मारीचानुगते मयि ॥ गवेष्यः साम्प्रतं वीरः जानकी हरणे परः । त्वया गम्यो न को देशस्त्वं च ज्ञानवतावरः ॥ सप्तकोटि महामन्त्रमन्त्रितावयवः प्रभुः । ऋषय उचुः । को मन्त्र किञ्च तध्यानं तन्नो बूहि यथार्थता । यथार्थतः कथासुधारसं पीत्वा न तृप्यामः परंतप ॥

śrī rāmacandrovāca | janasthānaṃ kapiśreṣṭha ko'pyāgatya videhajām | hṛtavān viprasaṃveśo mārīcānugate mayi || gaveṣyaḥ sāmprataṃ vīraḥ jānakī haraṇe paraḥ | tvayā gamyo na ko deśastvaṃ ca jñānavatāvaraḥ || saptakoṭi mahāmantramantritāvayavaḥ prabhuḥ | ṛṣaya ucuḥ | ko mantra kiñca tadhyānaṃ tanno būhi yathārthatā | yathārthataḥ kathāsudhārasaṃ pītvā na tṛpyāmaḥ paraṃtapa ||

वाल्मीकिरुवाच । मन्त्रं हनुमतो विद्धि भुक्तिमुक्ति प्रदायकम् । महारिष्ट महापाप महादुःख निवारणम् ॥

vālmīkiruvāca | mantraṃ hanumato viddhi bhuktimukti pradāyakam | mahāriṣṭa mahāpāpa mahāduḥkha nivāraṇam ||

मन्त्रम् । ॐ ऐं ह्रीं श्रीं हनुमते रामदूताय लङ्का विध्वंसनाय अञ्जनीगर्भसम्भूताय शाकिनीढाकिनी विध्वंसनाय किलिकिलि बु बु कारेण विभीषणाय हनुमद्देवाय ॐ श्रीं ह्रीं ह्रौं ह्रां ह्रूं फट् स्वाहा ॥

mantram | oṃ aiṃ hrīṃ śrīṃ hanumate rāmadūtāya laṅkā vidhvaṃsanāya añjanīgarbhasambhūtāya śākinīḍhākinī vidhvaṃsanāya kilikili bu bu kāreṇa vibhīṣaṇāya hanumaddevāya oṃ śrīṃ hrīṃ hrauṃ hrāṃ hrūṃ phaṭ svāhā ||

अन्यं हनुमतो मन्त्रं सहस्रं नामसञ्ज्ञितम् । जानन्तु ऋषयः सर्वे महादुरितनाशनम् ॥

anyaṃ hanumato mantraṃ sahasraṃ nāmasañjñitam | jānantu ṛṣayaḥ sarve mahāduritanāśanam ||

यस्य संस्मरणात् सीतां लब्ध्वा राज्यमकण्टकम् । विभीषणाय च ददावात्मानं लब्धवान् यथा ॥

yasya saṃsmaraṇāt sītāṃ labdhvā rājyamakaṇṭakam | vibhīṣaṇāya ca dadāvātmānaṃ labdhavān yathā ||

ऋषय ऊचुः सहस्रनामसन्मन्त्रं दुःखाघौघनिवारणम् । वाल्मीके ब्रूहि नस्तूर्णं शुश्रूषामः कथां पराम् ॥ वाल्मीकिरुवाच । श‍ृण्वन्तु ऋषयः सर्वे सहस्रनामकं स्तवम् । स्तवानामुत्तमं दिव्यं सदर्थस्य प्रकाशकम् ॥

ṛṣaya ūcuḥ sahasranāmasanmantraṃ duḥkhāghaughanivāraṇam | vālmīke brūhi nastūrṇaṃ śuśrūṣāmaḥ kathāṃ parām || vālmīkiruvāca | śa‍ṛṇvantu ṛṣayaḥ sarve sahasranāmakaṃ stavam | stavānāmuttamaṃ divyaṃ sadarthasya prakāśakam ||

ॐ अस्य श्रीहनुमत्सहस्रनामस्तोत्र मन्त्रस्य श्रीरामचन्द्रऋषिः । अनुष्टुप्छन्दः । श्रीहनुमान्महारुद्रो देवता । ह्रीं श्रीं ह्रौं ह्रां बीजम् । श्रीं इति शक्तिः । किलिकिल बु बु कारेण इति कीलकम् । लङ्काविध्वंसनेति कवचम् । मम सर्वोपद्रवशान्त्यर्थे मम सर्वकार्यसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥ ॥ ऋष्यादिन्यासः ॥

oṃ asya śrīhanumatsahasranāmastotra mantrasya śrīrāmacandraṛṣiḥ | anuṣṭupchandaḥ | śrīhanumānmahārudro devatā | hrīṃ śrīṃ hrauṃ hrāṃ bījam | śrīṃ iti śaktiḥ | kilikila bu bu kāreṇa iti kīlakam | laṅkāvidhvaṃsaneti kavacam | mama sarvopadravaśāntyarthe mama sarvakāryasiddhyarthe jape viniyogaḥ || || ṛṣyādinyāsaḥ ||

श्रीरामचन्द्रऋषये नमः शिरसि । अनुष्टुप्छन्दसे नमः मुखे । श्रीहनुमान्महारुद्र देवतायै नमः हृदि । ह्रीं श्रीं ह्रौं ह्रां इति बीजाय नमः गुह्ये । श्रीं इति शक्तये नमः पादयोः । किलिकिल बु बु कारेण इति कीलकाय नमः नाभौ । लङ्काविध्वंसनेति कवचाय नमः बाहुद्वये । मम सर्वोपद्रवशान्त्यर्थे मम सर्वकार्यसिद्ध्यर्थे इति विनियोगाय नमः सर्वाङ्गे ॥

śrīrāmacandraṛṣaye namaḥ śirasi | anuṣṭupchandase namaḥ mukhe | śrīhanumānmahārudra devatāyai namaḥ hṛdi | hrīṃ śrīṃ hrauṃ hrāṃ iti bījāya namaḥ guhye | śrīṃ iti śaktaye namaḥ pādayoḥ | kilikila bu bu kāreṇa iti kīlakāya namaḥ nābhau | laṅkāvidhvaṃsaneti kavacāya namaḥ bāhudvaye | mama sarvopadravaśāntyarthe mama sarvakāryasiddhyarthe iti viniyogāya namaḥ sarvāṅge ||

ॐ ऐं ह्रीं हनुमते रामदूताय अङ्गुष्ठाभ्यां नमः । ॐ लङ्काविध्वंसनाय तर्जनीभ्यां नमः । ॐ अञ्जनीगर्भसम्भूताय मध्यमाभ्यां नमः । ॐ शाकिनीडाकिनीविध्वंसनाय अनामिकाभ्यां नमः । ॐ किलिकिलि बू बू कारेण विभीषणाय हनुमद्देवताय कनिष्ठिकाभ्यां नमः । ॐ ह्रीं श्री ह्रौं हां हुं फट् स्वाहा करतल करपृष्ठाभ्यां नमः ॥

oṃ aiṃ hrīṃ hanumate rāmadūtāya aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ | oṃ laṅkāvidhvaṃsanāya tarjanībhyāṃ namaḥ | oṃ añjanīgarbhasambhūtāya madhyamābhyāṃ namaḥ | oṃ śākinīḍākinīvidhvaṃsanāya anāmikābhyāṃ namaḥ | oṃ kilikili bū bū kāreṇa vibhīṣaṇāya hanumaddevatāya kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ | oṃ hrīṃ śrī hrauṃ hāṃ huṃ phaṭ svāhā karatala karapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ ||

ॐ ऐं ह्रीं हनुमते रामदूताय हृदयाय नमः । ॐ लङ्काविध्वंसनाय शिरसे स्वाहा । ॐ अञ्जनीगर्भसम्भूताय शिखायैवषट् । ॐ शाकिनीडाकिनीविध्वंसनाय कवचाय हुम् । ॐ किलिकिलि बू बू कारेण विभीषणाय हनुमद्देवताय नेत्रत्रयाय वौषट् । ॐ ह्रीं श्री ह्रौं हां हुं फट् स्वाहा अस्त्राय फट् । ॥ इति हृदयादिषडङ्गन्यासः ॥

oṃ aiṃ hrīṃ hanumate rāmadūtāya hṛdayāya namaḥ | oṃ laṅkāvidhvaṃsanāya śirase svāhā | oṃ añjanīgarbhasambhūtāya śikhāyaivaṣaṭ | oṃ śākinīḍākinīvidhvaṃsanāya kavacāya hum | oṃ kilikili bū bū kāreṇa vibhīṣaṇāya hanumaddevatāya netratrayāya vauṣaṭ | oṃ hrīṃ śrī hrauṃ hāṃ huṃ phaṭ svāhā astrāya phaṭ | || iti hṛdayādiṣaḍaṅganyāsaḥ ||

ध्यानम् प्रतप्तस्वर्णवर्णाभं संरक्तारुणलोचनम् । सुग्रीवादियुतं ध्यायेत् पीताम्बरसमावृतम् ॥

dhyānam prataptasvarṇavarṇābhaṃ saṃraktāruṇalocanam | sugrīvādiyutaṃ dhyāyet pītāmbarasamāvṛtam ||

गोष्पदीकृतवाराशिं पुच्छमस्तकमीश्वरम् । ज्ञानमुद्रां च बिभ्राणं सर्वालङ्कारभूषितम् ॥

goṣpadīkṛtavārāśiṃ pucchamastakamīśvaram | jñānamudrāṃ ca bibhrāṇaṃ sarvālaṅkārabhūṣitam ||

वामहस्तसमाकृष्टदशास्याननमण्डलम् । उद्यद्दक्षिणदोर्दण्डं हनूमन्तं विचिन्तयेत् ॥

vāmahastasamākṛṣṭadaśāsyānanamaṇḍalam | udyaddakṣiṇadordaṇḍaṃ hanūmantaṃ vicintayet ||

हनूमान् श्रीप्रदो वायुपुत्रो रुद्रो नयोऽजरः । अमृत्युर्वीरवीरश्च ग्रामवासो जनाश्रयः ॥

hanūmān śrīprado vāyuputro rudro nayo'jaraḥ | amṛtyurvīravīraśca grāmavāso janāśrayaḥ ||

धनदो निर्गुणाकारो वीरो निधिपतिर्मुनिः । पिङ्गाक्षो वरदो वाग्मी सीताशोकविनाशनः ॥

dhanado nirguṇākāro vīro nidhipatirmuniḥ | piṅgākṣo varado vāgmī sītāśokavināśanaḥ ||

शिवः शर्वः परोऽव्यक्तो व्यक्ताव्यक्तो धराधरः । पिङ्गकेशः पिङ्गरोमा श्रुतिगम्यः सनातनः ॥

śivaḥ śarvaḥ paro'vyakto vyaktāvyakto dharādharaḥ | piṅgakeśaḥ piṅgaromā śrutigamyaḥ sanātanaḥ ||

अनादिर्भगवान् दिव्यो विश्वहेतुर्नराश्रयः । आरोग्यकर्ता विश्वेशो विश्वनाथो हरीश्वरः ॥

anādirbhagavān divyo viśvaheturnarāśrayaḥ | ārogyakartā viśveśo viśvanātho harīśvaraḥ ||

भर्गो रामो रामभक्तः कल्याणप्रकृतीश्वरः । विश्वम्भरो विश्वमूर्तिर्विश्वाकारोऽथ विश्वपः ॥

bhargo rāmo rāmabhaktaḥ kalyāṇaprakṛtīśvaraḥ | viśvambharo viśvamūrtirviśvākāro'tha viśvapaḥ ||

विश्वात्मा विश्वसेव्योऽथ विश्वो विश्वधरो रविः । विश्वचेष्टो विश्वगम्यो विश्वध्येयःकलाधरः ॥

viśvātmā viśvasevyo'tha viśvo viśvadharo raviḥ | viśvaceṣṭo viśvagamyo viśvadhyeyaḥkalādharaḥ ||

प्लवङ्गमः कपिश्रेष्ठो ज्येष्ठो वेद्यो वनेचरः । बालो वृद्धो युवा तत्त्वं तत्त्वगम्यः सखा ह्यजः ॥

plavaṅgamaḥ kapiśreṣṭho jyeṣṭho vedyo vanecaraḥ | bālo vṛddho yuvā tattvaṃ tattvagamyaḥ sakhā hyajaḥ ||

अञ्जनासूनुरव्यग्रो ग्रामस्यान्तो धराधरः । भूर्भुवःस्वर्महर्लोको जनोलोकस्तपोऽव्ययः ॥

añjanāsūnuravyagro grāmasyānto dharādharaḥ | bhūrbhuvaḥsvarmaharloko janolokastapo'vyayaḥ ||

सत्यमोङ्कारगम्यश्च प्रणवो व्यापकोऽमलः । शिवधर्मप्रतिष्ठाता रामेष्टः फल्गुनप्रियः ॥

satyamoṅkāragamyaśca praṇavo vyāpako'malaḥ | śivadharmapratiṣṭhātā rāmeṣṭaḥ phalgunapriyaḥ ||

गोष्पदीकृतवारीशः पूर्णकामो धरापतिः । रक्षोघ्नः पुण्डरीकाक्षः शरणागतवत्सलः ॥

goṣpadīkṛtavārīśaḥ pūrṇakāmo dharāpatiḥ | rakṣoghnaḥ puṇḍarīkākṣaḥ śaraṇāgatavatsalaḥ ||

जानकीप्राणदाता च रक्षःप्राणापहारकः । पूर्णः सत्यः पीतवासा दिवाकरसमप्रभः ॥

jānakīprāṇadātā ca rakṣaḥprāṇāpahārakaḥ | pūrṇaḥ satyaḥ pītavāsā divākarasamaprabhaḥ ||

द्रोणहर्ता शक्तिनेता शक्तिराक्षसमारकः । अक्षघ्नो रामदूतश्च शाकिनीजीविताहरः ॥

droṇahartā śaktinetā śaktirākṣasamārakaḥ | akṣaghno rāmadūtaśca śākinījīvitāharaḥ ||

बुभूकारहतारातिर्गर्वपर्वतमर्दनः । हेतुस्त्वहेतुः प्रांशुश्च विश्वकर्ता जगद्गुरुः ॥

bubhūkārahatārātirgarvaparvatamardanaḥ | hetustvahetuḥ prāṃśuśca viśvakartā jagadguruḥ ||

जगन्नाथो जगन्नेता जगदीशो जनेश्वरः । जगत्श्रितो हरिः श्रीशो गरुडस्मयभञ्जकः ॥

jagannātho jagannetā jagadīśo janeśvaraḥ | jagatśrito hariḥ śrīśo garuḍasmayabhañjakaḥ ||

पार्थध्वजो वायुपुत्रः सितपुच्छोऽमितप्रभः । ब्रह्मपुच्छः परब्रह्मपुच्छो रामेष्टकारकः ॥

pārthadhvajo vāyuputraḥ sitapuccho'mitaprabhaḥ | brahmapucchaḥ parabrahmapuccho rāmeṣṭakārakaḥ ||

सुग्रीवादियुतो ज्ञानी वानरो वानरेश्वरः । कल्पस्थायी चिरञ्जीवी प्रसन्नश्च सदाशिवः ॥

sugrīvādiyuto jñānī vānaro vānareśvaraḥ | kalpasthāyī cirañjīvī prasannaśca sadāśivaḥ ||

सन्मतिः सद्गतिर्भुक्तिमुक्तिदः कीर्तिदायकः । कीर्तिः कीर्तिप्रदश्चैव समुद्रः श्रीप्रदः शिवः ॥

sanmatiḥ sadgatirbhuktimuktidaḥ kīrtidāyakaḥ | kīrtiḥ kīrtipradaścaiva samudraḥ śrīpradaḥ śivaḥ ||

उदधिक्रमणो देवः संसारभयनाशनः । वालिबन्धनकृद्विश्वजेता विश्वप्रतिष्ठितः ॥

udadhikramaṇo devaḥ saṃsārabhayanāśanaḥ | vālibandhanakṛdviśvajetā viśvapratiṣṭhitaḥ ||

लङ्कारिः कालपुरुषो लङ्केशगृहभञ्जनः । भूतावासो वासुदेवो वसुस्त्रिभुवनेश्वरः ॥

laṅkāriḥ kālapuruṣo laṅkeśagṛhabhañjanaḥ | bhūtāvāso vāsudevo vasustribhuvaneśvaraḥ ||

श्रीरामरूपः कृष्णस्तु लङ्काप्रासादभञ्जनः । कृष्णः कृष्णस्तुतः शान्तः शान्तिदो विश्वभावनः ॥

śrīrāmarūpaḥ kṛṣṇastu laṅkāprāsādabhañjanaḥ | kṛṣṇaḥ kṛṣṇastutaḥ śāntaḥ śāntido viśvabhāvanaḥ ||

विश्वभोक्ताऽथ मारघ्नो ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । ऊर्ध्वगो लाङ्गुली माली लाङ्गूलाहतराक्षसः ॥

viśvabhoktā'tha māraghno brahmacārī jitendriyaḥ | ūrdhvago lāṅgulī mālī lāṅgūlāhatarākṣasaḥ ||

समीरतनुजो वीरो वीरमारो जयप्रदः । जगन्मङ्गलदः पुण्यः पुण्यश्रवणकीर्तनः ॥

samīratanujo vīro vīramāro jayapradaḥ | jaganmaṅgaladaḥ puṇyaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ ||

पुण्यकीर्तिः पुण्यगीतिर्जगत्पावनपावनः । देवेशोऽमितरोमाऽथ रामभक्तविधायकः ॥

puṇyakīrtiḥ puṇyagītirjagatpāvanapāvanaḥ | deveśo'mitaromā'tha rāmabhaktavidhāyakaḥ ||

ध्याता ध्येयो जगत्साक्षी चेता चैतन्यविग्रहः । ज्ञानदः प्राणदः प्राणो जगत्प्राणः समीरणः ॥

dhyātā dhyeyo jagatsākṣī cetā caitanyavigrahaḥ | jñānadaḥ prāṇadaḥ prāṇo jagatprāṇaḥ samīraṇaḥ ||

विभीषणप्रियः शूरः पिप्पलाश्रयसिद्धिदः । सिद्धः सिद्धाश्रयः कालः कालभक्षकपूजितः ॥

vibhīṣaṇapriyaḥ śūraḥ pippalāśrayasiddhidaḥ | siddhaḥ siddhāśrayaḥ kālaḥ kālabhakṣakapūjitaḥ ||

लङ्केशनिधनस्थायी लङ्कादाहक ईश्वरः । चन्द्रसूर्याग्निनेत्रश्च कालाग्निः प्रलयान्तकः ॥

laṅkeśanidhanasthāyī laṅkādāhaka īśvaraḥ | candrasūryāgninetraśca kālāgniḥ pralayāntakaḥ ||

कपिलः कपिशः पुण्यरातिर्द्वादशराशिगः । सर्वाश्रयोऽप्रमेयात्मा रेवत्यादिनिवारकः ॥

kapilaḥ kapiśaḥ puṇyarātirdvādaśarāśigaḥ | sarvāśrayo'prameyātmā revatyādinivārakaḥ ||

लक्ष्मणप्राणदाता च सीताजीवनहेतुकः । रामध्यायी हृषीकेशो विष्णुभक्तो जटी बली ॥

lakṣmaṇaprāṇadātā ca sītājīvanahetukaḥ | rāmadhyāyī hṛṣīkeśo viṣṇubhakto jaṭī balī ||

देवारिदर्पहा होता धाता कर्ता जगत्प्रभुः । नगरग्रामपालश्च शुद्धो बुद्धो निरन्तरः ॥

devāridarpahā hotā dhātā kartā jagatprabhuḥ | nagaragrāmapālaśca śuddho buddho nirantaraḥ ||

निरञ्जनो निर्विकल्पो गुणातीतो भयङ्करः । हनुमांश्च दुराराध्यस्तपःसाध्यो महेश्वरः ॥

nirañjano nirvikalpo guṇātīto bhayaṅkaraḥ | hanumāṃśca durārādhyastapaḥsādhyo maheśvaraḥ ||

जानकीघनशोकोत्थतापहर्ता पराशरः । वाङ्मयः सदसद्रूपः कारणं प्रकृतेः परः ॥

jānakīghanaśokotthatāpahartā parāśaraḥ | vāṅmayaḥ sadasadrūpaḥ kāraṇaṃ prakṛteḥ paraḥ ||

भाग्यदो निर्मलो नेता पुच्छलङ्काविदाहकः । पुच्छबद्धो यातुधानो यातुधानरिपुप्रियः ॥

bhāgyado nirmalo netā pucchalaṅkāvidāhakaḥ | pucchabaddho yātudhāno yātudhānaripupriyaḥ ||

छायापहारी भूतेशो लोकेशः सद्गतिप्रदः । प्लवङ्गमेश्वरः क्रोधः क्रोधसंरक्तलोचनः ॥

chāyāpahārī bhūteśo lokeśaḥ sadgatipradaḥ | plavaṅgameśvaraḥ krodhaḥ krodhasaṃraktalocanaḥ ||

क्रोधहर्ता तापहर्ता भक्ताभयवरप्रदः । भक्तानुकम्पी विश्वेशः पुरुहूतः पुरन्दरः ॥

krodhahartā tāpahartā bhaktābhayavarapradaḥ | bhaktānukampī viśveśaḥ puruhūtaḥ purandaraḥ ||

अग्निर्विभावसुर्भास्वान् यमो निरृतिरेव च । वरुणो वायुगतिमान् वायुः कुबेर ईश्वरः ॥

agnirvibhāvasurbhāsvān yamo nirṛtireva ca | varuṇo vāyugatimān vāyuḥ kubera īśvaraḥ ||

रविश्चन्द्रः कुजः सौम्यो गुरुः काव्यः शनैश्चरः । राहुः केतुर्मरुद्दाता धाता हर्ता समीरजः ॥

raviścandraḥ kujaḥ saumyo guruḥ kāvyaḥ śanaiścaraḥ | rāhuḥ keturmaruddātā dhātā hartā samīrajaḥ ||

मशकीकृतदेवारिर्दैत्यारिर्मधूसूदनः । कामः कपिः कामपालः कपिलो विश्वजीवनः ॥

maśakīkṛtadevārirdaityārirmadhūsūdanaḥ | kāmaḥ kapiḥ kāmapālaḥ kapilo viśvajīvanaḥ ||

भागीरथीपदाम्भोजः सेतुबन्धविशारदः । स्वाहा स्वधा हविः कव्यं हव्यवाहः प्रकाशकः ॥

bhāgīrathīpadāmbhojaḥ setubandhaviśāradaḥ | svāhā svadhā haviḥ kavyaṃ havyavāhaḥ prakāśakaḥ ||

स्वप्रकाशो महावीरो मधुरोऽमितविक्रमः । उड्डीनोड्डीनगतिमान् सद्गतिः पुरुषोत्तमः ॥

svaprakāśo mahāvīro madhuro'mitavikramaḥ | uḍḍīnoḍḍīnagatimān sadgatiḥ puruṣottamaḥ ||

जगदात्मा जगद्योनिर्जगदन्तो ह्यनन्तरः । विपाप्मा निष्कलङ्कोऽथ महान् महदहङ्कृतिः ॥

jagadātmā jagadyonirjagadanto hyanantaraḥ | vipāpmā niṣkalaṅko'tha mahān mahadahaṅkṛtiḥ ||

खं वायुः पृथिवी चापो वह्निर्दिक् काल एकलः । क्षेत्रज्ञः क्षेत्रपालश्च पल्वलीकृतसागरः ॥

khaṃ vāyuḥ pṛthivī cāpo vahnirdik kāla ekalaḥ | kṣetrajñaḥ kṣetrapālaśca palvalīkṛtasāgaraḥ ||

हिरण्मयः पुराणश्च खेचरो भूचरो मनुः । हिरण्यगर्भः सूत्रात्मा राजराजो विशां पतिः ॥

hiraṇmayaḥ purāṇaśca khecaro bhūcaro manuḥ | hiraṇyagarbhaḥ sūtrātmā rājarājo viśāṃ patiḥ ||

वेदान्तवेद्य उद्गीथो वेदाङ्गो वेदपारगः । प्रतिग्रामस्थितः सद्यः स्फूर्तिदाता गुणाकरः ॥

vedāntavedya udgītho vedāṅgo vedapāragaḥ | pratigrāmasthitaḥ sadyaḥ sphūrtidātā guṇākaraḥ ||

नक्षत्रमाली भूतात्मा सुरभिः कल्पपादपः । चिन्तामणिर्गुणनिधिः प्रजाद्वारमनुत्तमः ॥

nakṣatramālī bhūtātmā surabhiḥ kalpapādapaḥ | cintāmaṇirguṇanidhiḥ prajādvāramanuttamaḥ ||

पुण्यश्लोकः पुरारातिः मतिमान् शर्वरीपतिः । किल्किलारावसन्त्रस्तभूतप्रेतपिशाचकः ॥

puṇyaślokaḥ purārātiḥ matimān śarvarīpatiḥ | kilkilārāvasantrastabhūtapretapiśācakaḥ ||

ऋणत्रयहरः सूक्ष्मः स्थूलः सर्वगतिः पुमान् । अपस्मारहरः स्मर्ता श्रुतिर्गाथा स्मृतिर्मनुः ॥

ṛṇatrayaharaḥ sūkṣmaḥ sthūlaḥ sarvagatiḥ pumān | apasmāraharaḥ smartā śrutirgāthā smṛtirmanuḥ ||

स्वर्गद्वारं प्रजाद्वारं मोक्षद्वारं यतीश्वरः । नादरूपं परं ब्रह्म ब्रह्म ब्रह्मपुरातनः ॥

svargadvāraṃ prajādvāraṃ mokṣadvāraṃ yatīśvaraḥ | nādarūpaṃ paraṃ brahma brahma brahmapurātanaḥ ||

एकोऽनेको जनः शुक्लः स्वयञ्ज्योतिरनाकुलः । ज्योतिर्ज्योतिरनादिश्च सात्विको राजसस्तमः ॥

eko'neko janaḥ śuklaḥ svayañjyotiranākulaḥ | jyotirjyotiranādiśca sātviko rājasastamaḥ ||

तमोहर्ता निरालम्बो निराकारो गुणाकरः । गुणाश्रयो गुणमयो बृहत्कायो बृहद्यशाः ॥

tamohartā nirālambo nirākāro guṇākaraḥ | guṇāśrayo guṇamayo bṛhatkāyo bṛhadyaśāḥ ||

बृहद्धनुर्बृहत्पादो बृहन्मूर्धा बृहत्स्वनः । बृहत्कर्णो बृहन्नासो बृहद्बाहुर्बृहत्तनुः ॥

bṛhaddhanurbṛhatpādo bṛhanmūrdhā bṛhatsvanaḥ | bṛhatkarṇo bṛhannāso bṛhadbāhurbṛhattanuḥ ||

बृहद्गलो बृहत्कायो बृहत्पुच्छो बृहत्करः । बृहद्गतिर्बृहत्सेवो बृहल्लोकफलप्रदः ॥

bṛhadgalo bṛhatkāyo bṛhatpuccho bṛhatkaraḥ | bṛhadgatirbṛhatsevo bṛhallokaphalapradaḥ ||

बृहद्भक्तिर्बृहद्वाञ्छाफलदो बृहदीश्वरः । बृहल्लोकनुतो द्रष्टा विद्यादाता जगद्गुरुः ॥

bṛhadbhaktirbṛhadvāñchāphalado bṛhadīśvaraḥ | bṛhallokanuto draṣṭā vidyādātā jagadguruḥ ||

देवाचार्यः सत्यवादी ब्रह्मवादी कलाधरः । सप्तपातालगामी च मलयाचलसंश्रयः ॥

devācāryaḥ satyavādī brahmavādī kalādharaḥ | saptapātālagāmī ca malayācalasaṃśrayaḥ ||

उत्तराशास्थितः श्रीशो दिव्यौषधिवशः खगः । शाखामृगः कपीन्द्रोऽथ पुराणः प्राणचञ्चुरः ॥

uttarāśāsthitaḥ śrīśo divyauṣadhivaśaḥ khagaḥ | śākhāmṛgaḥ kapīndro'tha purāṇaḥ prāṇacañcuraḥ ||

चतुरो ब्राह्मणो योगी योगिगम्यः परोऽवरः । अनादिनिधनो व्यासो वैकुण्ठः पृथिवीपतिः ॥

caturo brāhmaṇo yogī yogigamyaḥ paro'varaḥ | anādinidhano vyāso vaikuṇṭhaḥ pṛthivīpatiḥ ||

अपराजितो जितारातिः सदानन्दद ईशिता । गोपालो गोपतिर्योद्धा कलिः स्फालः परात्परः ॥

aparājito jitārātiḥ sadānandada īśitā | gopālo gopatiryoddhā kaliḥ sphālaḥ parātparaḥ ||

मनोवेगी सदायोगी संसारभयनाशनः । तत्त्वदाताऽथ तत्त्वज्ञस्तत्त्वं तत्त्वप्रकाशकः ॥

manovegī sadāyogī saṃsārabhayanāśanaḥ | tattvadātā'tha tattvajñastattvaṃ tattvaprakāśakaḥ ||

शुद्धो बुद्धो नित्ययुक्तो भक्ताकारो जगद्रथः । प्रलयोऽमितमायश्च मायातीतो विमत्सरः ॥

śuddho buddho nityayukto bhaktākāro jagadrathaḥ | pralayo'mitamāyaśca māyātīto vimatsaraḥ ||

मायानिर्जितरक्षाश्च मायानिर्मितविष्टपः । मायाश्रयश्च निलेर्पो मायानिर्वर्तकः सुखी ॥

māyānirjitarakṣāśca māyānirmitaviṣṭapaḥ | māyāśrayaśca nilerpo māyānirvartakaḥ sukhī ||

सुखी सुखप्रदो नागो महेशकृतसंस्तवः । महेश्वरः सत्यसन्धः शरभः कलिपावनः ॥

sukhī sukhaprado nāgo maheśakṛtasaṃstavaḥ | maheśvaraḥ satyasandhaḥ śarabhaḥ kalipāvanaḥ ||

रसो रसज्ञः सन्मानो रूपं चक्षुः श्रुती रवः । घ्राणं गन्धः स्पर्शनं च स्पर्शो हिङ्कारमानगः ॥

raso rasajñaḥ sanmāno rūpaṃ cakṣuḥ śrutī ravaḥ | ghrāṇaṃ gandhaḥ sparśanaṃ ca sparśo hiṅkāramānagaḥ ||

नेति नेतीति गम्यश्च वैकुण्ठभजनप्रियः । गिरिशो गिरिजाकान्तो दुर्वासाः कविरङ्गिराः ॥

neti netīti gamyaśca vaikuṇṭhabhajanapriyaḥ | giriśo girijākānto durvāsāḥ kaviraṅgirāḥ ||

भृगुर्वसिष्ठश्च्यवनो नारदस्तुम्बुरुर्हरः । विश्वक्षेत्रं विश्वबीजं विश्वनेत्रं च विश्वपः ॥

bhṛgurvasiṣṭhaścyavano nāradastumbururharaḥ | viśvakṣetraṃ viśvabījaṃ viśvanetraṃ ca viśvapaḥ ||

याजको यजमानश्च पावकः पितरस्तथा । श्रद्धा बुद्धिः क्षमा तन्द्रा मन्त्रो मन्त्रयिता सुरः ॥

yājako yajamānaśca pāvakaḥ pitarastathā | śraddhā buddhiḥ kṣamā tandrā mantro mantrayitā suraḥ ||

राजेन्द्रो भूपती रूढो माली संसारसारथिः । नित्यः सम्पूर्णकामश्च भक्तकामधुगुत्तमः ॥

rājendro bhūpatī rūḍho mālī saṃsārasārathiḥ | nityaḥ sampūrṇakāmaśca bhaktakāmadhuguttamaḥ ||

गणपः केशवो भ्राता पिता माताऽथ मारुतिः । सहस्रमूर्धा सहस्रास्यः सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥

gaṇapaḥ keśavo bhrātā pitā mātā'tha mārutiḥ | sahasramūrdhā sahasrāsyaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt ||

कामजित् कामदहनः कामः काम्यफलप्रदः । मुद्रोपहारी रक्षोघ्नः क्षितिभारहरो बलः ॥

kāmajit kāmadahanaḥ kāmaḥ kāmyaphalapradaḥ | mudropahārī rakṣoghnaḥ kṣitibhāraharo balaḥ ||

नखदंष्ट्रायुधो विष्णुभक्तो भक्ताभयप्रदः । दर्पहा दर्पदो दंष्ट्राशतमूर्तिरमूर्तिमान् ॥

nakhadaṃṣṭrāyudho viṣṇubhakto bhaktābhayapradaḥ | darpahā darpado daṃṣṭrāśatamūrtiramūrtimān ||

महानिधिर्महाभागो महाभर्गो महर्द्धिदः । महाकारो महायोगी महातेजा महाद्युतिः ॥

mahānidhirmahābhāgo mahābhargo maharddhidaḥ | mahākāro mahāyogī mahātejā mahādyutiḥ ||

महाकर्मा महानादो महामन्त्रो महामतिः । महाशमो महोदारो महादेवात्मको विभुः ॥

mahākarmā mahānādo mahāmantro mahāmatiḥ | mahāśamo mahodāro mahādevātmako vibhuḥ ||

रुद्रकर्मा क्रूरकर्मा रत्ननाभः कृतागमः । अम्भोधिलङ्घनः सिद्धः सत्यधर्मा प्रमोदनः ॥

rudrakarmā krūrakarmā ratnanābhaḥ kṛtāgamaḥ | ambhodhilaṅghanaḥ siddhaḥ satyadharmā pramodanaḥ ||

जितामित्रो जयः सोमो विजयो वायुवाहनः । जीवो धाता सहस्रांशुर्मुकुन्दो भूरिदक्षिणः ॥

jitāmitro jayaḥ somo vijayo vāyuvāhanaḥ | jīvo dhātā sahasrāṃśurmukundo bhūridakṣiṇaḥ ||

सिद्धार्थः सिद्धिदः सिद्धः सङ्कल्पः सिद्धिहेतुकः । सप्तपातालचरणः सप्तर्षिगणवन्दितः ॥

siddhārthaḥ siddhidaḥ siddhaḥ saṅkalpaḥ siddhihetukaḥ | saptapātālacaraṇaḥ saptarṣigaṇavanditaḥ ||

सप्ताब्धिलङ्घनो वीरः सप्तद्वीपोरुमण्डलः । सप्ताङ्गराज्यसुखदः सप्तमातृनिषेवितः ॥

saptābdhilaṅghano vīraḥ saptadvīporumaṇḍalaḥ | saptāṅgarājyasukhadaḥ saptamātṛniṣevitaḥ ||

सप्तलोकैकमकुटः सप्तहोत्रः स्वराश्रयः । सप्तसामोपगीतश्च सप्तपातालसंश्रयः ॥

saptalokaikamakuṭaḥ saptahotraḥ svarāśrayaḥ | saptasāmopagītaśca saptapātālasaṃśrayaḥ ||

सप्तच्छन्दोनिधिः सप्तच्छन्दः सप्तजनाश्रयः । मेधादः कीर्तिदः शोकहारी दौर्भाग्यनाशनः ॥

saptacchandonidhiḥ saptacchandaḥ saptajanāśrayaḥ | medhādaḥ kīrtidaḥ śokahārī daurbhāgyanāśanaḥ ||

सर्ववश्यकरो गर्भदोषहा पुत्रपौत्रदः । प्रतिवादिमुखस्तम्भो रुष्टचित्तप्रसादनः ॥

sarvavaśyakaro garbhadoṣahā putrapautradaḥ | prativādimukhastambho ruṣṭacittaprasādanaḥ ||

पराभिचारशमनो दुःखहा बन्धमोक्षदः । नवद्वारपुराधारो नवद्वारनिकेतनः ॥

parābhicāraśamano duḥkhahā bandhamokṣadaḥ | navadvārapurādhāro navadvāraniketanaḥ ||

नरनारायणस्तुत्यो नवनाथमहेश्वरः । मेखली कवची खड्गी भ्राजिष्णुर्जिष्णुसारथिः ॥

naranārāyaṇastutyo navanāthamaheśvaraḥ | mekhalī kavacī khaḍgī bhrājiṣṇurjiṣṇusārathiḥ ||

बहुयोजनविस्तीर्णपुच्छः पुच्छहतासुरः । दुष्टहन्ता नियमिता पिशाचग्रहशातनः ॥

bahuyojanavistīrṇapucchaḥ pucchahatāsuraḥ | duṣṭahantā niyamitā piśācagrahaśātanaḥ ||

बालग्रहविनाशी च धर्मनेता कृपाकरः । उग्रकृत्यश्चोग्रवेग उग्रनेत्रः शतक्रतुः ॥

bālagrahavināśī ca dharmanetā kṛpākaraḥ | ugrakṛtyaścogravega ugranetraḥ śatakratuḥ ||

शतमन्युस्तुतः स्तुत्यः स्तुतिः स्तोता महाबलः । समग्रगुणशाली च व्यग्रो रक्षोविनाशनः ॥

śatamanyustutaḥ stutyaḥ stutiḥ stotā mahābalaḥ | samagraguṇaśālī ca vyagro rakṣovināśanaḥ ||

रक्षोऽग्निदावो ब्रह्मेशः श्रीधरो भक्तवत्सलः । मेघनादो मेघरूपो मेघवृष्टिनिवारणः ॥

rakṣo'gnidāvo brahmeśaḥ śrīdharo bhaktavatsalaḥ | meghanādo megharūpo meghavṛṣṭinivāraṇaḥ ||

मेघजीवनहेतुश्च मेघश्यामः परात्मकः । समीरतनयो धाता तत्त्वविद्याविशारदः ॥

meghajīvanahetuśca meghaśyāmaḥ parātmakaḥ | samīratanayo dhātā tattvavidyāviśāradaḥ ||

अमोघोऽमोघवृष्टिश्चाभीष्टदोऽनिष्टनाशनः । अर्थोऽनर्थापहारी च समर्थो रामसेवकः ॥

amogho'moghavṛṣṭiścābhīṣṭado'niṣṭanāśanaḥ | artho'narthāpahārī ca samartho rāmasevakaḥ ||

अर्थी धन्योऽसुरारातिः पुण्डरीकाक्ष आत्मभूः । सङ्कर्षणो विशुद्धात्मा विद्याराशिः सुरेश्वरः ॥

arthī dhanyo'surārātiḥ puṇḍarīkākṣa ātmabhūḥ | saṅkarṣaṇo viśuddhātmā vidyārāśiḥ sureśvaraḥ ||

अचलोद्धारको नित्यः सेतुकृद्रामसारथिः । आनन्दः परमानन्दो मत्स्यः कूर्मो निधिः शयः ॥

acaloddhārako nityaḥ setukṛdrāmasārathiḥ | ānandaḥ paramānando matsyaḥ kūrmo nidhiḥ śayaḥ ||

वराहो नारसिंहश्च वामनो जमदग्निजः । रामः कृष्णः शिवो बुद्धः कल्की रामाश्रयो हरिः ॥

varāho nārasiṃhaśca vāmano jamadagnijaḥ | rāmaḥ kṛṣṇaḥ śivo buddhaḥ kalkī rāmāśrayo hariḥ ||

नन्दी भृङ्गी च चण्डी च गणेशो गणसेवितः । कर्माध्यक्षः सुरारामो विश्रामो जगतीपतिः ॥

nandī bhṛṅgī ca caṇḍī ca gaṇeśo gaṇasevitaḥ | karmādhyakṣaḥ surārāmo viśrāmo jagatīpatiḥ ||

जगन्नाथः कपीशश्च सर्वावासः सदाश्रयः । सुग्रीवादिस्तुतो दान्तः सर्वकर्मा प्लवङ्गमः ॥

jagannāthaḥ kapīśaśca sarvāvāsaḥ sadāśrayaḥ | sugrīvādistuto dāntaḥ sarvakarmā plavaṅgamaḥ ||

नखदारितरक्षश्च नखयुद्धविशारदः । कुशलः सुधनः शेषो वासुकिस्तक्षकस्तथा ॥

nakhadāritarakṣaśca nakhayuddhaviśāradaḥ | kuśalaḥ sudhanaḥ śeṣo vāsukistakṣakastathā ||

स्वर्णवर्णो बलाढ्यश्च पुरुजेताऽघनाशनः । कैवल्यदीपः कैवल्यो गरुडः पन्नगो गुरुः ॥

svarṇavarṇo balāḍhyaśca purujetā'ghanāśanaḥ | kaivalyadīpaḥ kaivalyo garuḍaḥ pannago guruḥ ||

क्लीक्लीरावहतारातिगर्वः पर्वतभेदनः । वज्राङ्गो वज्रवक्त्रश्च भक्तवज्रनिवारकः ॥

klīklīrāvahatārātigarvaḥ parvatabhedanaḥ | vajrāṅgo vajravaktraśca bhaktavajranivārakaḥ ||

नखायुधो मणिग्रीवो ज्वालामाली च भास्करः । प्रौढप्रतापस्तपनो भक्ततापनिवारकः ॥

nakhāyudho maṇigrīvo jvālāmālī ca bhāskaraḥ | prauḍhapratāpastapano bhaktatāpanivārakaḥ ||

शरणं जीवनं भोक्ता नानाचेष्टोऽथ चञ्चलः । स्वस्थस्त्वस्वास्थ्यहा दुःखशातनः पवनात्मजः ॥

śaraṇaṃ jīvanaṃ bhoktā nānāceṣṭo'tha cañcalaḥ | svasthastvasvāsthyahā duḥkhaśātanaḥ pavanātmajaḥ ||

पवनः पावनः कान्तो भक्ताङ्गः सहनो बलः । मेघनादरिपुर्मेघनादसंहृतराक्षसः ॥

pavanaḥ pāvanaḥ kānto bhaktāṅgaḥ sahano balaḥ | meghanādaripurmeghanādasaṃhṛtarākṣasaḥ ||

क्षरोऽक्षरो विनीतात्मा वानरेशः सताङ्गतिः । श्रीकण्ठः शितिकण्ठश्च सहायः सहनायकः ॥

kṣaro'kṣaro vinītātmā vānareśaḥ satāṅgatiḥ | śrīkaṇṭhaḥ śitikaṇṭhaśca sahāyaḥ sahanāyakaḥ ||

अस्थूलस्त्वनणुर्भर्गो देवसंसृतिनाशनः । अध्यात्मविद्यासारश्चाप्यध्यात्मकुशलः सुधीः ॥

asthūlastvanaṇurbhargo devasaṃsṛtināśanaḥ | adhyātmavidyāsāraścāpyadhyātmakuśalaḥ sudhīḥ ||

अकल्मषः सत्यहेतुः सत्यदः सत्यगोचरः । सत्यगर्भः सत्यरूपः सत्यः सत्यपराक्रमः ॥

akalmaṣaḥ satyahetuḥ satyadaḥ satyagocaraḥ | satyagarbhaḥ satyarūpaḥ satyaḥ satyaparākramaḥ ||

अञ्जनाप्राणलिङ्गं च वायुवंशोद्भवः श्रुतिः । भद्ररूपो रुद्ररूपः सुरूपश्चित्ररूपधृक् ॥

añjanāprāṇaliṅgaṃ ca vāyuvaṃśodbhavaḥ śrutiḥ | bhadrarūpo rudrarūpaḥ surūpaścitrarūpadhṛk ||

मैनाकवन्दितः सूक्ष्मदर्शनो विजयो जयः । क्रान्तदिङ्मण्डलो रुद्रः प्रकटीकृतविक्रमः ॥

mainākavanditaḥ sūkṣmadarśano vijayo jayaḥ | krāntadiṅmaṇḍalo rudraḥ prakaṭīkṛtavikramaḥ ||

कम्बुकण्ठः प्रसन्नात्मा ह्रस्वनासो वृकोदरः । लम्बोष्ठः कुण्डली चित्रमाली योगविदां वरः ॥

kambukaṇṭhaḥ prasannātmā hrasvanāso vṛkodaraḥ | lamboṣṭhaḥ kuṇḍalī citramālī yogavidāṃ varaḥ ||

विपश्चित् कविरानन्दविग्रहोऽनल्पनाशनः । फाल्गुनीसूनुरव्यग्रो योगात्मा योगतत्परः ॥

vipaścit kavirānandavigraho'nalpanāśanaḥ | phālgunīsūnuravyagro yogātmā yogatatparaḥ ||

योगविद्योगकर्ता च योगयोनिर्दिगम्बरः । अकारादिक्षकारान्तवर्णनिर्मितविग्रहः ॥

yogavidyogakartā ca yogayonirdigambaraḥ | akārādikṣakārāntavarṇanirmitavigrahaḥ ||

उलूखलमुखः सिद्धसंस्तुतः परमेश्वरः । श्लिष्टजङ्घः श्लिष्टजानुः श्लिष्टपाणिः शिखाधरः ॥

ulūkhalamukhaḥ siddhasaṃstutaḥ parameśvaraḥ | śliṣṭajaṅghaḥ śliṣṭajānuḥ śliṣṭapāṇiḥ śikhādharaḥ ||

सुशर्माऽमितधर्मा च नारायणपरायणः । जिष्णुर्भविष्णू रोचिष्णुर्ग्रसिष्णुः स्थाणुरेव च ॥

suśarmā'mitadharmā ca nārāyaṇaparāyaṇaḥ | jiṣṇurbhaviṣṇū rociṣṇurgrasiṣṇuḥ sthāṇureva ca ||

हरी रुद्रानुकृद्वृक्षकम्पनो भूमिकम्पनः । गुणप्रवाहः सूत्रात्मा वीतरागः स्तुतिप्रियः ॥

harī rudrānukṛdvṛkṣakampano bhūmikampanaḥ | guṇapravāhaḥ sūtrātmā vītarāgaḥ stutipriyaḥ ||

नागकन्याभयध्वंसी कृतपूर्णः कपालभृत् । अनुकूलोऽक्षयोऽपायोऽनपायो वेदपारगः ॥

nāgakanyābhayadhvaṃsī kṛtapūrṇaḥ kapālabhṛt | anukūlo'kṣayo'pāyo'napāyo vedapāragaḥ ||

अक्षरः पुरुषो लोकनाथस्त्र्यक्षः प्रभुर्दृढः । अष्टाङ्गयोगफलभूः सत्यसन्धः पुरुष्टुतः ॥

akṣaraḥ puruṣo lokanāthastryakṣaḥ prabhurdṛḍhaḥ | aṣṭāṅgayogaphalabhūḥ satyasandhaḥ puruṣṭutaḥ ||

श्मशानस्थाननिलयः प्रेतविद्रावणक्षमः । पञ्चाक्षरपरः पञ्चमातृको रञ्जनो ध्वजः ॥

śmaśānasthānanilayaḥ pretavidrāvaṇakṣamaḥ | pañcākṣaraparaḥ pañcamātṛko rañjano dhvajaḥ ||

योगिनीवृन्दवन्द्यश्रीः शत्रुघ्नोऽनन्तविक्रमः । ब्रह्मचारीन्द्रियवपुर्धृतदण्डो दशात्मकः ॥

yoginīvṛndavandyaśrīḥ śatrughno'nantavikramaḥ | brahmacārīndriyavapurdhṛtadaṇḍo daśātmakaḥ ||

अप्रपञ्चः सदाचारः शूरसेनो विदारकः । बुद्धः प्रमोद आनन्दः सप्तजिह्वपतिर्धरः ॥

aprapañcaḥ sadācāraḥ śūraseno vidārakaḥ | buddhaḥ pramoda ānandaḥ saptajihvapatirdharaḥ ||

नवद्वारपुराधारः प्रत्यग्रः सामगायनः । षट्चक्रधामा स्वर्लोकभयहृन्मानदो मदः ॥

navadvārapurādhāraḥ pratyagraḥ sāmagāyanaḥ | ṣaṭcakradhāmā svarlokabhayahṛnmānado madaḥ ||

सर्ववश्यकरः शक्तिरनन्तोऽनन्तमङ्गलः । अष्टमूर्तिधरो नेता विरूपः स्वरसुन्दरः ॥

sarvavaśyakaraḥ śaktirananto'nantamaṅgalaḥ | aṣṭamūrtidharo netā virūpaḥ svarasundaraḥ ||

धूमकेतुर्महाकेतुः सत्यकेतुर्महारथः । नन्दीप्रियः स्वतन्त्रश्च मेखली डमरुप्रियः ॥

dhūmaketurmahāketuḥ satyaketurmahārathaḥ | nandīpriyaḥ svatantraśca mekhalī ḍamarupriyaḥ ||

लोहिताङ्गः समिद्वह्निः षडृतुः शर्व ईश्वरः । फलभुक् फलहस्तश्च सर्वकर्मफलप्रदः ॥

lohitāṅgaḥ samidvahniḥ ṣaḍṛtuḥ śarva īśvaraḥ | phalabhuk phalahastaśca sarvakarmaphalapradaḥ ||

धर्माध्यक्षो धर्मफलो धर्मो धर्मप्रदोऽर्थदः । पञ्चविंशतितत्त्वज्ञस्तारको ब्रह्मतत्परः ॥

dharmādhyakṣo dharmaphalo dharmo dharmaprado'rthadaḥ | pañcaviṃśatitattvajñastārako brahmatatparaḥ ||

त्रिमार्गवसतिर्भीमः सर्वदुष्टनिबर्हणः । ऊर्जःस्वामी जलस्वामी शूली माली निशाकरः ॥

trimārgavasatirbhīmaḥ sarvaduṣṭanibarhaṇaḥ | ūrjaḥsvāmī jalasvāmī śūlī mālī niśākaraḥ ||

रक्ताम्बरधरो रक्तो रक्तमाल्यविभूषणः । वनमाली शुभाङ्गश्च श्वेतः श्वेताम्बरो युवा ॥

raktāmbaradharo rakto raktamālyavibhūṣaṇaḥ | vanamālī śubhāṅgaśca śvetaḥ śvetāmbaro yuvā ||

जयोऽजेयपरीवारः सहस्रवदनः कविः । शाकिनीडाकिनीयक्षरक्षोभूतप्रभञ्जनः ॥

jayo'jeyaparīvāraḥ sahasravadanaḥ kaviḥ | śākinīḍākinīyakṣarakṣobhūtaprabhañjanaḥ ||

सद्योजातः कामगतिर्ज्ञानमूर्तिर्यशस्करः । शम्भुतेजाः सार्वभौमो विष्णुभक्तः प्लवङ्गमः ॥

sadyojātaḥ kāmagatirjñānamūrtiryaśaskaraḥ | śambhutejāḥ sārvabhaumo viṣṇubhaktaḥ plavaṅgamaḥ ||

चतुर्णवतिमन्त्रज्ञः पौलस्त्यबलदर्पहा । सर्वलक्ष्मीप्रदः श्रीमानङ्गदप्रियवर्धनः ॥

caturṇavatimantrajñaḥ paulastyabaladarpahā | sarvalakṣmīpradaḥ śrīmānaṅgadapriyavardhanaḥ ||

स्मृतिबीजं सुरेशानः संसारभयनाशनः । उत्तमः श्रीपरीवारः श्रीभूरुग्रश्च कामधुक् ॥

smṛtibījaṃ sureśānaḥ saṃsārabhayanāśanaḥ | uttamaḥ śrīparīvāraḥ śrībhūrugraśca kāmadhuk ||

सदागतिर्मातरिश्वा रामपादाब्जषट्पदः । नीलप्रियो नीलवर्णो नीलवर्णप्रियः सुहृत् ॥

sadāgatirmātariśvā rāmapādābjaṣaṭpadaḥ | nīlapriyo nīlavarṇo nīlavarṇapriyaḥ suhṛt ||

रामदूतो लोकबन्धुरन्तरात्मा मनोरमः । श्रीरामध्यानकृद्वीरः सदा किम्पुरुषस्तुतः ॥

rāmadūto lokabandhurantarātmā manoramaḥ | śrīrāmadhyānakṛdvīraḥ sadā kimpuruṣastutaḥ ||

रामकार्यान्तरङ्गश्च शुद्धिर्गतिरनामयः । पुण्यश्लोकः परानन्दः परेशप्रियसारथिः ॥

rāmakāryāntaraṅgaśca śuddhirgatiranāmayaḥ | puṇyaślokaḥ parānandaḥ pareśapriyasārathiḥ ||

लोकस्वामी मुक्तिदाता सर्वकारणकारणः । महाबलो महावीरः पारावारगतिर्गुरुः ॥

lokasvāmī muktidātā sarvakāraṇakāraṇaḥ | mahābalo mahāvīraḥ pārāvāragatirguruḥ ||

तारको भगवांस्त्राता स्वस्तिदाता सुमङ्गलः । समस्तलोकसाक्षी च समस्तसुरवन्दितः । सीतासमेतश्रीरामपादसेवाधुरन्धरः ॥

tārako bhagavāṃstrātā svastidātā sumaṅgalaḥ | samastalokasākṣī ca samastasuravanditaḥ | sītāsametaśrīrāmapādasevādhurandharaḥ ||

वाल्मीकिरुवाच इति नाम्न सहस्रेण स्तुतो रामेण वायुभूः । उवाच तं प्रसन्नात्मा संघायात्मानमव्ययम् ॥

vālmīkiruvāca iti nāmna sahasreṇa stuto rāmeṇa vāyubhūḥ | uvāca taṃ prasannātmā saṃghāyātmānamavyayam ||

श्री हनुमानुवाच । ध्यानास्पदमिदं ब्रह्म मत्पुरः समुपस्थितम् । स्वामिन् कृपानिधे राम ज्ञातोऽसि कपिना मया ॥

śrī hanumānuvāca | dhyānāspadamidaṃ brahma matpuraḥ samupasthitam | svāmin kṛpānidhe rāma jñāto'si kapinā mayā ||

त्वध्यान निरता लोकाः किं मां जपसि सादरम् । तवागमनहेतुश्च ज्ञातो ह्यत्र मयाऽनघ ॥

tvadhyāna niratā lokāḥ kiṃ māṃ japasi sādaram | tavāgamanahetuśca jñāto hyatra mayā'nagha ||

कर्तव्यं मम किं राम तथा ब्रूहि च राघव । इति प्रचोदितो रामः प्रहृष्टात्मेदमब्रवीत् ॥

kartavyaṃ mama kiṃ rāma tathā brūhi ca rāghava | iti pracodito rāmaḥ prahṛṣṭātmedamabravīt ||

श्री रामचन्द्रोवाच । दुर्जयः खलु वैदेहीं गृहीत्वा कोऽपि निर्गतः । हत्वा तं निर्घृणं वीरमानय त्वं कपीश्वर ॥

śrī rāmacandrovāca | durjayaḥ khalu vaidehīṃ gṛhītvā ko'pi nirgataḥ | hatvā taṃ nirghṛṇaṃ vīramānaya tvaṃ kapīśvara ||

मम दास्यं कुरु सखे भव विश्वसुखंकरः । तथा कृते त्वया वीर मम कार्यं भविष्यति ॥

mama dāsyaṃ kuru sakhe bhava viśvasukhaṃkaraḥ | tathā kṛte tvayā vīra mama kāryaṃ bhaviṣyati ||

ओमीत्याज्ञां तु शिरसा गृहीत्वा स कपीश्वरः। विधेयं विधिवत्तत्र चकार शिरसा स्वयम्॥

omītyājñāṃ tu śirasā gṛhītvā sa kapīśvaraḥ| vidheyaṃ vidhivattatra cakāra śirasā svayam||

इदं नामसहस्रं तु योऽधीते प्रत्यहं नरः । दुःखौघो नश्यते क्षिप्रं सम्पत्तिर्वर्धते चिरम् । वश्यं चतुर्विधं तस्य भवत्येव न संशयः ॥

idaṃ nāmasahasraṃ tu yo'dhīte pratyahaṃ naraḥ | duḥkhaugho naśyate kṣipraṃ sampattirvardhate ciram | vaśyaṃ caturvidhaṃ tasya bhavatyeva na saṃśayaḥ ||

राजानो राजपुत्राश्च राजकीयाश्च मन्त्रिणः । त्रिकालं पठनादस्य दृश्यन्ते च त्रिपक्षतः ॥

rājāno rājaputrāśca rājakīyāśca mantriṇaḥ | trikālaṃ paṭhanādasya dṛśyante ca tripakṣataḥ ||

अश्वत्थमूले जपतां नास्ति वैरिकृतं भयम् । त्रिकालपठनादस्य सिद्धिः स्यात् करसंस्थिता ॥

aśvatthamūle japatāṃ nāsti vairikṛtaṃ bhayam | trikālapaṭhanādasya siddhiḥ syāt karasaṃsthitā ||

ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय प्रत्यहं यः पठेन्नरः । ऐहिकामुष्मिकान् सोऽपि लभते नात्र संशयः ॥

brāhme muhūrte cotthāya pratyahaṃ yaḥ paṭhennaraḥ | aihikāmuṣmikān so'pi labhate nātra saṃśayaḥ ||

सङ्ग्रामे सन्निविष्टानां वैरिविद्रावणं भवेत् । ज्वरापस्मारशमनं गुल्मादिव्याधिवारणम् ॥

saṅgrāme sanniviṣṭānāṃ vairividrāvaṇaṃ bhavet | jvarāpasmāraśamanaṃ gulmādivyādhivāraṇam ||

साम्राज्यसुखसम्पत्तिदायकं जपतां नृणाम् । य इदं पठते नित्यं पाठयेद्वा समाहितः । सर्वान् कामानवाप्नोति वायुपुत्रप्रसादतः ॥

sāmrājyasukhasampattidāyakaṃ japatāṃ nṛṇām | ya idaṃ paṭhate nityaṃ pāṭhayedvā samāhitaḥ | sarvān kāmānavāpnoti vāyuputraprasādataḥ ||