श्रीकृष्णसहस्रनामस्तोत्रम्

श्रीमद्रुक्मिमहीपालवंशरक्षामणिः स्थिरः । राजा हरिहरः क्षोणीं रक्षत्यम्बुधिमेखलाम् ।१॥

śrīmadrukmimahīpālavaṃśarakṣāmaṇiḥ sthiraḥ | rājā hariharaḥ kṣoṇīṃ rakṣatyambudhimekhalām |1||

स राजा सर्वतन्त्रज्ञः समभ्यर्च्य वरप्रदम् । देवं श्रियः पतिं स्तुत्या समस्तौद्वेदवेदितम् ॥

sa rājā sarvatantrajñaḥ samabhyarcya varapradam | devaṃ śriyaḥ patiṃ stutyā samastaudvedaveditam ||

तस्य हृष्टाशयः स्तुत्या विष्णुर्गोपांगनावृतः । स पिंछश्यामलं रूपं पिंछोत्तंसमदर्शयत् ॥

tasya hṛṣṭāśayaḥ stutyā viṣṇurgopāṃganāvṛtaḥ | sa piṃchaśyāmalaṃ rūpaṃ piṃchottaṃsamadarśayat ||

स पुनः स्वात्मविन्यस्तचित्तं हरिहरं नृपम् । अभिषिच्य कृपावर्षैरभाषत कृतांजलिम् ॥

sa punaḥ svātmavinyastacittaṃ hariharaṃ nṛpam | abhiṣicya kṛpāvarṣairabhāṣata kṛtāṃjalim ||

श्रीभगवानुवाच । मामवेहि महाभाग कृष्णं कृत्यविदां वर । पुरःस्थितोऽस्मि त्वद्भक्त्या पूर्णास्सन्तु मनोरथाः ॥

śrībhagavānuvāca | māmavehi mahābhāga kṛṣṇaṃ kṛtyavidāṃ vara | puraḥsthito'smi tvadbhaktyā pūrṇāssantu manorathāḥ ||

संरक्षणाय शिष्टानां दुष्टानां शिक्षणाय च । समृद्ध्यै वेदधर्माणां ममांशत्वमिहोदितः ॥

saṃrakṣaṇāya śiṣṭānāṃ duṣṭānāṃ śikṣaṇāya ca | samṛddhyai vedadharmāṇāṃ mamāṃśatvamihoditaḥ ||

राजन्नामसहस्रेण रामो नाम्नां स्तुतस्त्वया । सोऽहं सर्वविदो तस्मात्प्रसन्नोऽस्मि विशेषतः ॥

rājannāmasahasreṇa rāmo nāmnāṃ stutastvayā | so'haṃ sarvavido tasmātprasanno'smi viśeṣataḥ ||

मामपि त्वं महाभाग मदीयचरितात्मना । सम्प्रीणय सहस्रेण नाम्नां सर्वार्थदायिनाम् ॥

māmapi tvaṃ mahābhāga madīyacaritātmanā | samprīṇaya sahasreṇa nāmnāṃ sarvārthadāyinām ||

पराशरेण मुनिना व्यासेनाम्नायर्दशिना । स्वात्मभाजा शुकेनापि सूक्तेऽप्येतद्विभावितम् ॥

parāśareṇa muninā vyāsenāmnāyardaśinā | svātmabhājā śukenāpi sūkte'pyetadvibhāvitam ||

तं हि त्वमनुसन्धेहि सहस्रशिरसं प्रभुम् । दत्तान्येषु मया न्यस्तं सहस्रं रक्षयिष्यति ॥

taṃ hi tvamanusandhehi sahasraśirasaṃ prabhum | dattānyeṣu mayā nyastaṃ sahasraṃ rakṣayiṣyati ||

इदं विश्वहितार्थाय रसनारंगगोचरम् । प्रकाशय त्वं मेदिन्यां परमागमसम्मतम् ॥

idaṃ viśvahitārthāya rasanāraṃgagocaram | prakāśaya tvaṃ medinyāṃ paramāgamasammatam ||

इदं शठाय मूर्खाय नास्तिकाय विकीर्णिने । असूयिनेऽहितायापि न प्रकाश्यं कदाचन ॥

idaṃ śaṭhāya mūrkhāya nāstikāya vikīrṇine | asūyine'hitāyāpi na prakāśyaṃ kadācana ||

विवेकिने विशुद्धाय वेदमार्गानुसारिणे । आस्तिकायात्मनिष्ठाय स्वात्मन्यनुसृतोदयम् ॥

vivekine viśuddhāya vedamārgānusāriṇe | āstikāyātmaniṣṭhāya svātmanyanusṛtodayam ||

कृष्णनामसहस्रं वै कृतधीरेतदीरयेत् ।

kṛṣṇanāmasahasraṃ vai kṛtadhīretadīrayet |

विनियोगः ॐ अस्य श्रीकृष्णसहस्रनामस्तोत्रमन्त्रस्य पराशरऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, श्रीकृष्णः परमात्मा देवता, श्रीकृष्णेति बीजम्, श्रीवल्लभेति शक्तिः, शार्ङ्गीति कीलकं, श्रीकृष्णप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ॥

viniyogaḥ oṃ asya śrīkṛṣṇasahasranāmastotramantrasya parāśaraṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrīkṛṣṇaḥ paramātmā devatā, śrīkṛṣṇeti bījam, śrīvallabheti śaktiḥ, śārṅgīti kīlakaṃ, śrīkṛṣṇaprītyarthe jape viniyogaḥ ||

न्यासः पराशराय ऋषये नमः इति शिरसि, अनुष्टुप् छन्दसे नमः इति मुखे, गोपालकृष्णदेवतायै नमः, इति हृदये, श्रीकृष्णाय बीजाय नमः इति गुह्ये, श्रीवल्लभाय शक्त्यै नमः इति पादयोः, शार्ङ्गधराय कीलकाय नमः इति सर्वांगे ॥

nyāsaḥ parāśarāya ṛṣaye namaḥ iti śirasi, anuṣṭup chandase namaḥ iti mukhe, gopālakṛṣṇadevatāyai namaḥ, iti hṛdaye, śrīkṛṣṇāya bījāya namaḥ iti guhye, śrīvallabhāya śaktyai namaḥ iti pādayoḥ, śārṅgadharāya kīlakāya namaḥ iti sarvāṃge ||

करन्यासः श्रीकृष्ण इत्यारभ्य शूरवंशैकधीरित्यन्तानि अंगुष्ठाभ्यां नमः । शौरिरित्यारभ्य स्वभासोद्भासितव्रज इत्यन्तानि तर्जनीभ्यां नमः । कृतात्मविद्याविन्यासेत्यारभ्य प्रस्थानशकटारूढ इति मध्यमाभ्यां नमः, वृंदावनकृतालय इत्यारभ्य मधुराजनवीक्षित इत्यानामिकाभ्यां नमः, रजकप्रतिघातक इत्यारभ्य द्वारकापुरकल्पन इति कनिष्ठिकाभ्यां नमः द्वारकानिलय इत्यारभ्य पराशर इति करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः, एवं हृदयादिन्यासः ॥

karanyāsaḥ śrīkṛṣṇa ityārabhya śūravaṃśaikadhīrityantāni aṃguṣṭhābhyāṃ namaḥ | śaurirityārabhya svabhāsodbhāsitavraja ityantāni tarjanībhyāṃ namaḥ | kṛtātmavidyāvinyāsetyārabhya prasthānaśakaṭārūḍha iti madhyamābhyāṃ namaḥ, vṛṃdāvanakṛtālaya ityārabhya madhurājanavīkṣita ityānāmikābhyāṃ namaḥ, rajakapratighātaka ityārabhya dvārakāpurakalpana iti kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ dvārakānilaya ityārabhya parāśara iti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ, evaṃ hṛdayādinyāsaḥ ||

ध्यानम् । केषांचित्प्रेमपुंसां विगलितमनसां बाललीलाविलासं केषां गोपाललीलाङ्कितरसिकतनुर्वेणुवाद्येन देवम् । केषां वामासमाजे जनितमनसिजो दैत्यदर्पापहैवं ज्ञात्वा भिन्नाभिलाषं स जयति जगतामीश्वरस्तादृशोऽभूत् ॥

dhyānam | keṣāṃcitpremapuṃsāṃ vigalitamanasāṃ bālalīlāvilāsaṃ keṣāṃ gopālalīlāṅkitarasikatanurveṇuvādyena devam | keṣāṃ vāmāsamāje janitamanasijo daityadarpāpahaivaṃ jñātvā bhinnābhilāṣaṃ sa jayati jagatāmīśvarastādṛśo'bhūt ||

क्षीराब्धौ कृतसंस्तवस्सुरगणैर्ब्रह्मादिभिः पण्डितैः प्रोद्भूतो वसुदेवसद्मनि मुदा चिक्रीड यो गोकुले । कंसध्वंसकृते जगाम मधुरां सारामसद्वारकां गोपालोऽखिलगोपिकाजनसखः पायादपायात् स नः ॥

kṣīrābdhau kṛtasaṃstavassuragaṇairbrahmādibhiḥ paṇḍitaiḥ prodbhūto vasudevasadmani mudā cikrīḍa yo gokule | kaṃsadhvaṃsakṛte jagāma madhurāṃ sārāmasadvārakāṃ gopālo'khilagopikājanasakhaḥ pāyādapāyāt sa naḥ ||

फुल्लेन्दीवरकान्तिमिन्दुवदनं बर्हावतंसप्रियं श्रीवत्साङ्कमुदारकौस्तुभधरं पीताम्बरं सुन्दरम् । गोपीनां नयनोत्पलार्चिततनुं गोगोपसंघावृतं गोविन्दं कलवेणुवादनरतं दिव्यांगभूषं भजे ॥

phullendīvarakāntiminduvadanaṃ barhāvataṃsapriyaṃ śrīvatsāṅkamudārakaustubhadharaṃ pītāmbaraṃ sundaram | gopīnāṃ nayanotpalārcitatanuṃ gogopasaṃghāvṛtaṃ govindaṃ kalaveṇuvādanarataṃ divyāṃgabhūṣaṃ bhaje ||

ॐ कृष्णः श्रीवल्लभः शार्ङ्गी विष्वक्सेनः स्वसिद्धिदः । क्षीरोदधामा व्यूहेशः शेषशायी जगन्मयः ॥

oṃ kṛṣṇaḥ śrīvallabhaḥ śārṅgī viṣvaksenaḥ svasiddhidaḥ | kṣīrodadhāmā vyūheśaḥ śeṣaśāyī jaganmayaḥ ||

भक्तिगम्यः त्रईमूर्तिर्भारार्तवसुधास्तुतः । देवदेवो दयासिन्धुर्देवदेवशिखामणिः ॥

bhaktigamyaḥ traīmūrtirbhārārtavasudhāstutaḥ | devadevo dayāsindhurdevadevaśikhāmaṇiḥ ||

सुखभावस्सुखाधारो मुकुन्दो मुदिताशयः । अविक्रियः क्रियामूर्तिरध्यात्मस्वस्वरूपवान् ॥

sukhabhāvassukhādhāro mukundo muditāśayaḥ | avikriyaḥ kriyāmūrtiradhyātmasvasvarūpavān ||

शिष्टाभिलक्ष्यो भूतात्मा धर्मत्राणार्थचेष्टितः । अन्तर्यामी कलारूपः कालावयवसाक्षिकः ॥

śiṣṭābhilakṣyo bhūtātmā dharmatrāṇārthaceṣṭitaḥ | antaryāmī kalārūpaḥ kālāvayavasākṣikaḥ ||

वसुधायासहरणो नारदप्रेरणोन्मुखः । प्रभूष्णुर्नारदोद्गीतो लोकरक्षापरायणः ॥

vasudhāyāsaharaṇo nāradapreraṇonmukhaḥ | prabhūṣṇurnāradodgīto lokarakṣāparāyaṇaḥ ||

रौहिणेयकृतानन्दो योगज्ञाननियोजकः । महागुहान्तर्निक्षिप्तः पुराणवपुरात्मवान् ॥

rauhiṇeyakṛtānando yogajñānaniyojakaḥ | mahāguhāntarnikṣiptaḥ purāṇavapurātmavān ||

शूरवंशैकधीश्शौरिः कंसशंकाविषादकृत् । वसुदेवोल्लसच्छक्तिर्देवक्यष्टमगर्भगः ॥

śūravaṃśaikadhīśśauriḥ kaṃsaśaṃkāviṣādakṛt | vasudevollasacchaktirdevakyaṣṭamagarbhagaḥ ||

वसुदेवसुतः श्रीमान्देवकीनन्दनो हरिः । आश्चर्यबालः श्रीवत्सलक्ष्मवक्षाश्चतुर्भुजः ॥

vasudevasutaḥ śrīmāndevakīnandano hariḥ | āścaryabālaḥ śrīvatsalakṣmavakṣāścaturbhujaḥ ||

स्वभावोत्कृष्टसद्भावः कृष्णाष्टम्यन्तसम्भवः । प्राजापत्यर्क्षसम्भूतो निशीथसमयोदितः ॥

svabhāvotkṛṣṭasadbhāvaḥ kṛṣṇāṣṭamyantasambhavaḥ | prājāpatyarkṣasambhūto niśīthasamayoditaḥ ||

शंखचक्रगदापद्मपाणिः पद्मनिभेक्षणः । किरीटी कौस्तुभोरस्कः स्फुरन्मकरकुण्डलः ॥

śaṃkhacakragadāpadmapāṇiḥ padmanibhekṣaṇaḥ | kirīṭī kaustubhoraskaḥ sphuranmakarakuṇḍalaḥ ||

पीतवासा घनश्यामः कुंचितांचितकुन्तलः । सुव्यक्तव्यक्ताभरणः सूतिकागृहभूषणः ॥

pītavāsā ghanaśyāmaḥ kuṃcitāṃcitakuntalaḥ | suvyaktavyaktābharaṇaḥ sūtikāgṛhabhūṣaṇaḥ ||

कारागारान्धकारघ्नः पितृप्राग्जन्मसूचकः । वसुदेवस्तुतः स्तोत्रं तापत्रयनिवारणः ॥

kārāgārāndhakāraghnaḥ pitṛprāgjanmasūcakaḥ | vasudevastutaḥ stotraṃ tāpatrayanivāraṇaḥ ||

निरवद्यः क्रियामूर्तिर्न्यायवाक्यनियोजकः । अदृष्टचेष्टः कूटस्थो धृतलौकिकविग्रहः ॥

niravadyaḥ kriyāmūrtirnyāyavākyaniyojakaḥ | adṛṣṭaceṣṭaḥ kūṭastho dhṛtalaukikavigrahaḥ ||

महर्षिमानसोल्लासो महीमंगलदायकः । सन्तोषितसुरव्रातः साधुचित्तप्रसादकः ॥

maharṣimānasollāso mahīmaṃgaladāyakaḥ | santoṣitasuravrātaḥ sādhucittaprasādakaḥ ||

जनकोपायनिर्देष्टा देवकीनयनोत्सवः । पितृपाणिपरिष्कारो मोहितागाररक्षकः ॥

janakopāyanirdeṣṭā devakīnayanotsavaḥ | pitṛpāṇipariṣkāro mohitāgārarakṣakaḥ ||

स्वशक्त्युद्धाटिताशेषकपाटः पितृवाहकः । शेषोरगफणाच्छत्रश्शेषोक्ताख्यासहस्रकः ॥

svaśaktyuddhāṭitāśeṣakapāṭaḥ pitṛvāhakaḥ | śeṣoragaphaṇācchatraśśeṣoktākhyāsahasrakaḥ ||

यमुनापूरविध्वंसी स्वभासोद्भासितव्रजः । कृतात्मविद्याविन्यासो योगमायाग्रसम्भवः ॥

yamunāpūravidhvaṃsī svabhāsodbhāsitavrajaḥ | kṛtātmavidyāvinyāso yogamāyāgrasambhavaḥ ||

दुर्गानिवेदितोद्भावो यशोदातल्पशायकः । नन्दगोपोत्सवस्फूर्तिर्व्रजानन्दकरोदयः ॥

durgāniveditodbhāvo yaśodātalpaśāyakaḥ | nandagopotsavasphūrtirvrajānandakarodayaḥ ||

सुजातजातकर्म श्रीर्गोपीभद्रोक्तिनिर्वृतः । अलीकनिद्रोपगमः पूतनास्तनपीडनः ॥

sujātajātakarma śrīrgopībhadroktinirvṛtaḥ | alīkanidropagamaḥ pūtanāstanapīḍanaḥ ||

स्तन्यात्तपूतनाप्राणः पूतनाक्रोशकारकः । विन्यस्तरक्षागोधूलिर्यशोदाकरलालितः ॥

stanyāttapūtanāprāṇaḥ pūtanākrośakārakaḥ | vinyastarakṣāgodhūliryaśodākaralālitaḥ ||

नन्दाघ्रातशिरोमध्यः पूतनासुगतिप्रदः । बालः पर्यंकनिद्रालुर्मुखार्पितपदांगुलिः ॥

nandāghrātaśiromadhyaḥ pūtanāsugatipradaḥ | bālaḥ paryaṃkanidrālurmukhārpitapadāṃguliḥ ||

अंजनस्निग्धनयनः पर्यायांकुरितस्मितः । लीलाक्षस्तरलालोकश्शकटासुरभंजनः ॥

aṃjanasnigdhanayanaḥ paryāyāṃkuritasmitaḥ | līlākṣastaralālokaśśakaṭāsurabhaṃjanaḥ ||

द्विजोदितस्वस्त्ययनो मंत्रपूतजलाप्लुतः । यशोदोत्संगपर्यंको यशोदामुखवीक्षकः ॥

dvijoditasvastyayano maṃtrapūtajalāplutaḥ | yaśodotsaṃgaparyaṃko yaśodāmukhavīkṣakaḥ ||

यशोदास्तन्यमुदितस्तृणावर्तादिदुस्सहः । तृणावर्तासुरध्वंसी मातृविस्मयकारकः ॥

yaśodāstanyamuditastṛṇāvartādidussahaḥ | tṛṇāvartāsuradhvaṃsī mātṛvismayakārakaḥ ||

प्रशस्तनामकरणो जानुचंक्रमणोत्सुकः । व्यालम्बिचूलिकारत्नो घोषगोपप्रहर्षणः ॥

praśastanāmakaraṇo jānucaṃkramaṇotsukaḥ | vyālambicūlikāratno ghoṣagopapraharṣaṇaḥ ||

स्वमुखप्रतिबिम्बार्थी ग्रीवाव्याघ्रनखोज्ज्वलः । पंकानुलेपरुचिरो मांसलोरूकटीतटः ॥

svamukhapratibimbārthī grīvāvyāghranakhojjvalaḥ | paṃkānuleparuciro māṃsalorūkaṭītaṭaḥ ||

घृष्टजानुकरद्वंद्वः प्रतिबिम्बानुकारकृत् । अव्यक्तवर्णवाग्वृत्तिः स्मितलक्ष्यरदोद्ग्मः ॥

ghṛṣṭajānukaradvaṃdvaḥ pratibimbānukārakṛt | avyaktavarṇavāgvṛttiḥ smitalakṣyaradodgmaḥ ||

धात्रीकरसमालम्बी प्रस्खलच्चित्रचंक्रमः । अनुरूपवयस्याढ्यश्चारुकौमारचापलः ॥

dhātrīkarasamālambī praskhalaccitracaṃkramaḥ | anurūpavayasyāḍhyaścārukaumāracāpalaḥ ||

वत्सपुच्छसमाकृष्टो वत्सपुच्छविकर्षणः । विस्मारितान्यव्यापारो गोपगोपीमुदावहः ॥

vatsapucchasamākṛṣṭo vatsapucchavikarṣaṇaḥ | vismāritānyavyāpāro gopagopīmudāvahaḥ ||

अकालवत्सनिर्मोक्ता व्रजव्याक्रोशसुस्मितः । नवनीतमहाचोरो दारकाहारदायकः ॥

akālavatsanirmoktā vrajavyākrośasusmitaḥ | navanītamahācoro dārakāhāradāyakaḥ ||

पीठोलूखलसोपानः क्षीरभाण्डविभेदनः । शिक्यभाण्डसमाकर्षी ध्वान्तागारप्रवेशकृत् ॥

pīṭholūkhalasopānaḥ kṣīrabhāṇḍavibhedanaḥ | śikyabhāṇḍasamākarṣī dhvāntāgārapraveśakṛt ||

भूषारत्नप्रकाशाढ्यो गोप्युपालम्भभर्त्सितः । परागधूसराकारो मृद्भक्षणकृतेक्षणः ॥

bhūṣāratnaprakāśāḍhyo gopyupālambhabhartsitaḥ | parāgadhūsarākāro mṛdbhakṣaṇakṛtekṣaṇaḥ ||

बालोक्तमृत्कथारम्भो मित्रान्तर्गूढविग्रहः । कृतसन्त्रासलोलाक्षो जननीप्रत्ययावहः ॥३३। मातृदृश्यात्तवदनो वक्त्रलक्ष्यचराचरः । यशोदालालितस्वात्मा स्वयं स्वाच्छन्द्यमोहनः ॥

bāloktamṛtkathārambho mitrāntargūḍhavigrahaḥ | kṛtasantrāsalolākṣo jananīpratyayāvahaḥ ||33| mātṛdṛśyāttavadano vaktralakṣyacarācaraḥ | yaśodālālitasvātmā svayaṃ svācchandyamohanaḥ ||

सवित्रीस्नेहसंश्लिष्टः सवित्रीस्तनलोलुपः । नवनीतार्थनाप्रह्वो नवनीतमहाशनः ॥

savitrīsnehasaṃśliṣṭaḥ savitrīstanalolupaḥ | navanītārthanāprahvo navanītamahāśanaḥ ||

मृषाकोपप्रकम्पोष्ठो गोष्ठांगणविलोकनः । दधिमन्थघटीभेत्ता किकिंणीक्वणसूचितः ॥

mṛṣākopaprakampoṣṭho goṣṭhāṃgaṇavilokanaḥ | dadhimanthaghaṭībhettā kikiṃṇīkvaṇasūcitaḥ ||

हैयंगवीनरसिको मृषाश्रुश्चौर्यशंकितः । जननीश्रमविज्ञाता दामबन्धनियंत्रितः ॥

haiyaṃgavīnarasiko mṛṣāśruścauryaśaṃkitaḥ | jananīśramavijñātā dāmabandhaniyaṃtritaḥ ||

दामाकल्पश्चलापांगो गाढोलूखलबन्धनः । आकृष्टोलूखलोऽनन्तः कुबेरसुतशापवित् ॥

dāmākalpaścalāpāṃgo gāḍholūkhalabandhanaḥ | ākṛṣṭolūkhalo'nantaḥ kuberasutaśāpavit ||

नारदोक्तिपरामर्शी यमलार्जुनभंजनः । धनदात्मजसंघुष्टो नन्दमोचितबन्धनः ॥

nāradoktiparāmarśī yamalārjunabhaṃjanaḥ | dhanadātmajasaṃghuṣṭo nandamocitabandhanaḥ ||

बालकोद्गीतनिरतो बाहुक्षेपोदितप्रियः । आत्मज्ञो मित्रवशगो गोपीगीतगुणोदयः ॥

bālakodgītanirato bāhukṣepoditapriyaḥ | ātmajño mitravaśago gopīgītaguṇodayaḥ ||

प्रस्थानशकटारूढो वृन्दावनकृतालयः । गोवत्सपालनैकाग्रो नानाक्रीडापरिच्छदः ॥

prasthānaśakaṭārūḍho vṛndāvanakṛtālayaḥ | govatsapālanaikāgro nānākrīḍāparicchadaḥ ||

क्षेपणीक्षेपणप्रीतो वेणुवाद्यविशारदः । वृषवत्सानुकरणो वृषध्वनिविडम्बनः ॥

kṣepaṇīkṣepaṇaprīto veṇuvādyaviśāradaḥ | vṛṣavatsānukaraṇo vṛṣadhvaniviḍambanaḥ ||

नियुद्धलीलासंहृष्टः कूजानुकृतकोकिलः । उपात्तहंसगमनस्सर्वजन्तुरुतानुकृत् ॥

niyuddhalīlāsaṃhṛṣṭaḥ kūjānukṛtakokilaḥ | upāttahaṃsagamanassarvajanturutānukṛt ||

भृंगानुकारी दध्यन्नचोरो वत्सपुरस्सरः । बली बकासुरग्राही बकतालुप्रदाहकः ॥

bhṛṃgānukārī dadhyannacoro vatsapurassaraḥ | balī bakāsuragrāhī bakatālupradāhakaḥ ||

भीतगोपार्भकाहूतो बकचंचुविदारणः । बकासुरारिर्गोपालो बालो बालाद्भुतावहः ॥

bhītagopārbhakāhūto bakacaṃcuvidāraṇaḥ | bakāsurārirgopālo bālo bālādbhutāvahaḥ ||

बलभद्रसमाश्लिष्टः कृतक्रीडानिलायनः । क्रीडासेतुनिधानज्ञः प्लवंगोत्प्लवनोऽद्भुतः ॥

balabhadrasamāśliṣṭaḥ kṛtakrīḍānilāyanaḥ | krīḍāsetunidhānajñaḥ plavaṃgotplavano'dbhutaḥ ||

कन्दुकक्रीडनो लुप्तनन्दादिभववेदनः । सुमनोऽलंकृतशिराः स्वादुस्निग्धान्नशिक्यभृत् ॥

kandukakrīḍano luptanandādibhavavedanaḥ | sumano'laṃkṛtaśirāḥ svādusnigdhānnaśikyabhṛt ||

गुंजाप्रालम्बनच्छन्नः पिंछैरलकवेषकृत् । वन्याशनप्रियः श‍ृंगरवाकारितवत्सकः ॥

guṃjāprālambanacchannaḥ piṃchairalakaveṣakṛt | vanyāśanapriyaḥ śa‍ṛṃgaravākāritavatsakaḥ ||

मनोज्ञपल्लवोत्तंसपुष्पस्वेच्छात्तषट्पदः । मंजुशिंजितमंजीरचरणः करकंकणः ॥

manojñapallavottaṃsapuṣpasvecchāttaṣaṭpadaḥ | maṃjuśiṃjitamaṃjīracaraṇaḥ karakaṃkaṇaḥ ||

अन्योन्यशासनः कीडापटुः परमकैतवः । प्रतिध्वानप्रमुदितः शाखाचतुरचंक्रमः ॥

anyonyaśāsanaḥ kīḍāpaṭuḥ paramakaitavaḥ | pratidhvānapramuditaḥ śākhācaturacaṃkramaḥ ||

अघदानवसंहर्ता व्रजविघ्नविनाशनः । व्रजसंजीवनः श्रेयोनिधिर्दानवमुक्तिदः ॥

aghadānavasaṃhartā vrajavighnavināśanaḥ | vrajasaṃjīvanaḥ śreyonidhirdānavamuktidaḥ ||

कालिन्दीपुलिनासीनस्सहभुक्तव्रजार्भकः । कक्षाजठरविन्यस्तवेणुर्वल्लवचेष्टितः ॥

kālindīpulināsīnassahabhuktavrajārbhakaḥ | kakṣājaṭharavinyastaveṇurvallavaceṣṭitaḥ ||

भुजसन्ध्यन्तरन्यस्तश‍ृंगवेत्रः शुचिस्मितः । वामपाणिस्थदध्यन्नकबलः कलभाषणः ॥

bhujasandhyantaranyastaśa‍ṛṃgavetraḥ śucismitaḥ | vāmapāṇisthadadhyannakabalaḥ kalabhāṣaṇaḥ ||

अंगुल्यन्तरविन्यस्तफलः परमपावनः । अदृश्यतर्णकान्वेषी वल्लवार्भकभीतिहा ॥

aṃgulyantaravinyastaphalaḥ paramapāvanaḥ | adṛśyatarṇakānveṣī vallavārbhakabhītihā ||

अदृष्टवत्सपव्रातो ब्रह्मविज्ञातवैभवः । गोवत्सवत्सपान्वेषी विराट्-पुरुषविग्रहः ॥

adṛṣṭavatsapavrāto brahmavijñātavaibhavaḥ | govatsavatsapānveṣī virāṭ-puruṣavigrahaḥ ||

स्वसंकल्पानुरूपार्थो वत्सवत्सपरूपधृक् । यथावत्सक्रियारूपो यथास्थाननिवेशनः ॥

svasaṃkalpānurūpārtho vatsavatsaparūpadhṛk | yathāvatsakriyārūpo yathāsthānaniveśanaḥ ||

यथाव्रजार्भकाकारो गोगोपीस्तन्यपस्सुखी । चिराद्वलोहितो दान्तो ब्रह्मविज्ञातवैभवः ॥

yathāvrajārbhakākāro gogopīstanyapassukhī | cirādvalohito dānto brahmavijñātavaibhavaḥ ||

विचित्रशक्तिर्व्यालीनसृष्टगोवत्सवत्सपः । ब्रह्मत्रपाकरो धातृस्तुतस्सर्वार्थसाधकः ॥

vicitraśaktirvyālīnasṛṣṭagovatsavatsapaḥ | brahmatrapākaro dhātṛstutassarvārthasādhakaḥ ||

ब्रह्म ब्रह्ममयोऽव्यक्तस्तेजोरूपस्सुखात्मकः । निरुक्तं व्याकृतिर्व्यक्तो निरालम्बनभावनः ॥

brahma brahmamayo'vyaktastejorūpassukhātmakaḥ | niruktaṃ vyākṛtirvyakto nirālambanabhāvanaḥ ||

प्रभविष्णुरतन्त्रीको देवपक्षार्थरूपधृक् । अकामस्सर्ववेदादिरणीयस्थूलरूपवान् ॥

prabhaviṣṇuratantrīko devapakṣārtharūpadhṛk | akāmassarvavedādiraṇīyasthūlarūpavān ||

व्यापी व्याप्यः कृपाकर्ता विचित्राचारसम्मतः । छन्दोमयः प्रधानात्मा मूर्तामूर्तिद्वयाकृतिः ॥

vyāpī vyāpyaḥ kṛpākartā vicitrācārasammataḥ | chandomayaḥ pradhānātmā mūrtāmūrtidvayākṛtiḥ ||

अनेकमूर्तिरक्रोधः परः प्रकृतिरक्रमः । सकलावरणोपेतस्सर्वदेवो महेश्वरः ॥

anekamūrtirakrodhaḥ paraḥ prakṛtirakramaḥ | sakalāvaraṇopetassarvadevo maheśvaraḥ ||

महाप्रभावनः पूर्ववत्सवत्सपदर्शकः । कृष्णयादवगोपालो गोपालोकनहर्षितः ॥

mahāprabhāvanaḥ pūrvavatsavatsapadarśakaḥ | kṛṣṇayādavagopālo gopālokanaharṣitaḥ ||

स्मितेक्षाहर्षितब्रह्मा भक्तवत्सलवाक्प्रियः । ब्रह्मानन्दाश्रुधौतांघ्रिर्लीलावैचित्र्यकोविदः ॥

smitekṣāharṣitabrahmā bhaktavatsalavākpriyaḥ | brahmānandāśrudhautāṃghrirlīlāvaicitryakovidaḥ ||

बलभद्रैकहृदयो नामाकारितगोकुलः । गोपालबालको भव्यो रज्जुयज्ञोपवीतवान् ॥

balabhadraikahṛdayo nāmākāritagokulaḥ | gopālabālako bhavyo rajjuyajñopavītavān ||

वृक्षच्छायाहताशान्तिर्गोपोत्संगोपबर्हणः । गोपसंवाहितपदो गोपव्यजनवीजितः ॥६६। गोपगानसुखोन्निद्रः श्रीदामार्जितसौहृदः । सुनन्दसुहृदेकात्मा सुबलप्राणरंजनः ॥

vṛkṣacchāyāhatāśāntirgopotsaṃgopabarhaṇaḥ | gopasaṃvāhitapado gopavyajanavījitaḥ ||66| gopagānasukhonnidraḥ śrīdāmārjitasauhṛdaḥ | sunandasuhṛdekātmā subalaprāṇaraṃjanaḥ ||

तालीवनकृतक्रीडो बलपातितधेनुकः । गोपीसौभाग्यसम्भाव्यो गोधूलिच्छुरितालकः ॥

tālīvanakṛtakrīḍo balapātitadhenukaḥ | gopīsaubhāgyasambhāvyo godhūlicchuritālakaḥ ||

गोपीविरहसन्तप्तो गोपिकाकृतमज्जनः । प्रलम्बबाहुरुत्फुल्लपुण्डरीकावतंसकः ॥

gopīvirahasantapto gopikākṛtamajjanaḥ | pralambabāhurutphullapuṇḍarīkāvataṃsakaḥ ||

विलासललितस्मेरगर्भलीलावलोकनः । स्रग्भूषणानुलेपाढ्यो जनन्युपहृतान्नभुक् ॥

vilāsalalitasmeragarbhalīlāvalokanaḥ | sragbhūṣaṇānulepāḍhyo jananyupahṛtānnabhuk ||

वरशय्याशयो राधाप्रेमसल्लापनिर्वृतः । यमुनातटसंचारी विषार्तव्रजहर्षदः ॥

varaśayyāśayo rādhāpremasallāpanirvṛtaḥ | yamunātaṭasaṃcārī viṣārtavrajaharṣadaḥ ||

कालियक्रोधजनकः वृद्धाहिकुलवेष्टितः । कालियाहिफणारंगनटः कालियमर्दनः ॥

kāliyakrodhajanakaḥ vṛddhāhikulaveṣṭitaḥ | kāliyāhiphaṇāraṃganaṭaḥ kāliyamardanaḥ ||

नागपत्नीस्तुतिप्रीतो नानावेषसमृद्धिकृत् । अविष्वक्तदृगात्मेशः खदृगात्मस्तुतिप्रियः ॥

nāgapatnīstutiprīto nānāveṣasamṛddhikṛt | aviṣvaktadṛgātmeśaḥ khadṛgātmastutipriyaḥ ||

सर्वेश्वरस्सर्वगुणः प्रसिद्धस्सर्वसात्वतः । अकुंठधामा चन्द्रार्कदृष्टिराकाशनिर्मलः ॥

sarveśvarassarvaguṇaḥ prasiddhassarvasātvataḥ | akuṃṭhadhāmā candrārkadṛṣṭirākāśanirmalaḥ ||

अनिर्देश्यगतिर्नागवनितापतिभैक्षदः । स्वांघ्रिमुद्रांकनागेन्द्रमूर्धा कालियसंस्तुतः ॥

anirdeśyagatirnāgavanitāpatibhaikṣadaḥ | svāṃghrimudrāṃkanāgendramūrdhā kāliyasaṃstutaḥ ||

अभयो विश्वतश्चक्षुः स्तुतोत्तमगुणः प्रभुः । अहमात्मा मरुत्प्राणः परमात्मा द्युशीर्षवान् ॥

abhayo viśvataścakṣuḥ stutottamaguṇaḥ prabhuḥ | ahamātmā marutprāṇaḥ paramātmā dyuśīrṣavān ||

नागोपायनहृष्टात्मा ह्रदोत्सारितकालियः । बलभद्रसुखालापो गोपालिंगननिर्वृतः ॥

nāgopāyanahṛṣṭātmā hradotsāritakāliyaḥ | balabhadrasukhālāpo gopāliṃgananirvṛtaḥ ||

दावाग्निभीतगोपालगोप्ता दावाग्निनाशनः । नयनाच्छादनक्रीडालम्पटो नृपचेष्टितः ॥

dāvāgnibhītagopālagoptā dāvāgnināśanaḥ | nayanācchādanakrīḍālampaṭo nṛpaceṣṭitaḥ ||

काकपक्षधरस्सौम्यो बलवाहककेलिमान् । बलघातितदुर्धर्षप्रलम्बो बलवत्सलः ॥

kākapakṣadharassaumyo balavāhakakelimān | balaghātitadurdharṣapralambo balavatsalaḥ ||

मुञ्जाटव्यग्निशमनः प्रावृट्कालविनोदवान् । शिलान्यस्तान्नभृद्दैत्यसंहर्ता शाद्वलासनः ॥

muñjāṭavyagniśamanaḥ prāvṛṭkālavinodavān | śilānyastānnabhṛddaityasaṃhartā śādvalāsanaḥ ||

सदाप्तगोपिकोद्गीतः कर्णिकारावतंसकः । नटवेषधरः पद्ममालांको गोपिकावृतः ॥

sadāptagopikodgītaḥ karṇikārāvataṃsakaḥ | naṭaveṣadharaḥ padmamālāṃko gopikāvṛtaḥ ||

गोपीमनोहरापांगो वेणुवादनतत्परः । विन्यस्तवदनाम्भोजश्चारुशब्दकृताननः ॥

gopīmanoharāpāṃgo veṇuvādanatatparaḥ | vinyastavadanāmbhojaścāruśabdakṛtānanaḥ ||

बिम्बाधरार्पितोदारवेणुर्विश्वविमोहनः । व्रजसंवर्णितश्राव्यवेणुनादः श्रुतिप्रियः ॥

bimbādharārpitodāraveṇurviśvavimohanaḥ | vrajasaṃvarṇitaśrāvyaveṇunādaḥ śrutipriyaḥ ||

गोगोपगोपीजन्मेप्सुर्ब्रह्मेन्द्राद्यभिवन्दितः । गीतस्नुतिसरित्पूरो नादनर्तितबर्हिणः ॥

gogopagopījanmepsurbrahmendrādyabhivanditaḥ | gītasnutisaritpūro nādanartitabarhiṇaḥ ||

रागपल्लवितस्थाणुर्गीतानमितपादपः । विस्मारिततृणग्रासमृगो मृगविलोभितः ॥

rāgapallavitasthāṇurgītānamitapādapaḥ | vismāritatṛṇagrāsamṛgo mṛgavilobhitaḥ ||

व्याघ्रादिहिंस्रसहजवैरहर्ता सुगायनः । गाढोदीरितगोवृन्दप्रेमोत्कर्णिततर्णकः ॥

vyāghrādihiṃsrasahajavairahartā sugāyanaḥ | gāḍhodīritagovṛndapremotkarṇitatarṇakaḥ ||

निष्पन्दयानब्रह्मादिवीक्षितो विश्ववन्दितः । शाखोत्कर्णशकुन्तौघश्छत्रायितबलाहकः ॥

niṣpandayānabrahmādivīkṣito viśvavanditaḥ | śākhotkarṇaśakuntaughaśchatrāyitabalāhakaḥ ||

प्रसन्नः परमानन्दश्चित्रायितचराचरः । गोपिकामदनो गोपीकुचकुंकुममुद्रितः ॥

prasannaḥ paramānandaścitrāyitacarācaraḥ | gopikāmadano gopīkucakuṃkumamudritaḥ ||

गोपिकन्याजलक्रीडाहृष्टो गोप्यंशुकापृहत् । स्कन्धारोपितगोपस्रग्वासाः कुन्दनिभस्मितः ॥

gopikanyājalakrīḍāhṛṣṭo gopyaṃśukāpṛhat | skandhāropitagopasragvāsāḥ kundanibhasmitaḥ ||

गोपीनेत्रोत्पलशशी गोपिकायाचितांशुकः । गोपीनमस्क्रियादेष्टा गोप्येककरवन्दितः ॥

gopīnetrotpalaśaśī gopikāyācitāṃśukaḥ | gopīnamaskriyādeṣṭā gopyekakaravanditaḥ ||

गोप्यंजलिविशेषार्थी गोपक्रीडाविलोभितः । शान्तवासस्फुरद्गोपीकृतांजलिरघापहः ॥

gopyaṃjaliviśeṣārthī gopakrīḍāvilobhitaḥ | śāntavāsasphuradgopīkṛtāṃjaliraghāpahaḥ ||

गोपीकेलिविलासार्थी गोपीसम्पूर्णकामदः । गोपस्त्रीईवस्त्रदो गोपीचित्तचोरः कुतूहली ॥

gopīkelivilāsārthī gopīsampūrṇakāmadaḥ | gopastrīīvastrado gopīcittacoraḥ kutūhalī ||

वृन्दावनप्रियो गोपबन्धुर्यज्वान्नयाचिता । यज्ञेशो यज्ञभावज्ञो यज्ञपत्न्यभिवाञ्छितः ॥

vṛndāvanapriyo gopabandhuryajvānnayācitā | yajñeśo yajñabhāvajño yajñapatnyabhivāñchitaḥ ||

मुनिपत्नीवितीर्णान्नतृप्तो मुनिवधूप्रियः । द्विजपत्न्यभिभावज्ञो द्विजपत्नीवरप्रदः ॥

munipatnīvitīrṇānnatṛpto munivadhūpriyaḥ | dvijapatnyabhibhāvajño dvijapatnīvarapradaḥ ||

प्रतिरुद्धसतीमोक्षप्रदो द्विजविमोहिता । मुनिज्ञानप्रदो यज्वस्तुतो वासवयागवित् ॥

pratiruddhasatīmokṣaprado dvijavimohitā | munijñānaprado yajvastuto vāsavayāgavit ||

पितृप्रोक्तक्रियारूपशक्रयागनिवारणः । शक्राऽमर्षकरश्शक्रवृष्टिप्रशमनोन्मुखः ॥

pitṛproktakriyārūpaśakrayāganivāraṇaḥ | śakrā'marṣakaraśśakravṛṣṭipraśamanonmukhaḥ ||

गोवर्धनधरो गोपगोवृन्दत्राणतत्परः । गोवर्धनगिरिछत्रचंडदंडभुजार्गलः ॥

govardhanadharo gopagovṛndatrāṇatatparaḥ | govardhanagirichatracaṃḍadaṃḍabhujārgalaḥ ||

सप्ताहविधृताद्रीन्द्रो मेघवाहनगर्वहा । भुजाग्रोपरिविन्यस्तक्ष्माधरक्ष्माभृदच्युतः ॥

saptāhavidhṛtādrīndro meghavāhanagarvahā | bhujāgroparivinyastakṣmādharakṣmābhṛdacyutaḥ ||

स्वस्थानस्थापितगिरिर्गोपीदध्यक्षतार्चितः । सुमनस्सुमनोवृष्टिहृष्टो वासववन्दितः ॥

svasthānasthāpitagirirgopīdadhyakṣatārcitaḥ | sumanassumanovṛṣṭihṛṣṭo vāsavavanditaḥ ||

कामधेनुपयःपूराभिषिक्तस्सुरभिस्तुतः । धरांघ्रिरोषधीरोमा धर्मगोप्ता मनोमयः ॥

kāmadhenupayaḥpūrābhiṣiktassurabhistutaḥ | dharāṃghriroṣadhīromā dharmagoptā manomayaḥ ||

ज्ञानयज्ञप्रियश्शास्त्रनेत्रस्सर्वार्थसारथिः । ऐरावतकरानीतवियद्गंगाप्लुतो विभुः ॥

jñānayajñapriyaśśāstranetrassarvārthasārathiḥ | airāvatakarānītaviyadgaṃgāpluto vibhuḥ ||

ब्रह्माभिषिक्तो गोगोप्ता सर्वलोकशुभंकरः । सर्ववेदमयो मग्ननन्दान्वेषिपितृप्रियः ॥

brahmābhiṣikto gogoptā sarvalokaśubhaṃkaraḥ | sarvavedamayo magnanandānveṣipitṛpriyaḥ ||

वरुणोदीरितात्मेक्षाकौतुको वरुणार्चितः । वरुणानीतजनको गोपज्ञातात्मवैभवः ॥

varuṇodīritātmekṣākautuko varuṇārcitaḥ | varuṇānītajanako gopajñātātmavaibhavaḥ ||

स्वर्लोकालोकसंहृष्टगोपवर्गत्रिवर्गदः । ब्रह्महृद्गोपितो गोपद्रष्टा ब्रह्मपदप्रदः ॥

svarlokālokasaṃhṛṣṭagopavargatrivargadaḥ | brahmahṛdgopito gopadraṣṭā brahmapadapradaḥ ||

शरच्चन्द्रविहारोत्कः श्रीपतिर्वशको क्षमः । भयापहो भर्तृरुद्धगोपिकाध्यानगोचरः ॥

śaraccandravihārotkaḥ śrīpatirvaśako kṣamaḥ | bhayāpaho bhartṛruddhagopikādhyānagocaraḥ ||

गोपिकानयनास्वाद्यो गोपीनर्मोक्तिनिर्वृतः । गोपिकामानहरणो गोपिकाशतयूथपः ॥

gopikānayanāsvādyo gopīnarmoktinirvṛtaḥ | gopikāmānaharaṇo gopikāśatayūthapaḥ ||

वैजयन्तीस्रगाकल्पो गोपिकामानवर्धनः । गोपकान्तासुनिर्देष्टा कान्तो मन्मथमन्मथः ॥

vaijayantīsragākalpo gopikāmānavardhanaḥ | gopakāntāsunirdeṣṭā kānto manmathamanmathaḥ ||

स्वात्मास्यदत्तताम्बूलः फलितोत्कृष्टयौवनः । वल्लवीस्तनसक्ताक्षो वल्लवीप्रेमचालितः ॥

svātmāsyadattatāmbūlaḥ phalitotkṛṣṭayauvanaḥ | vallavīstanasaktākṣo vallavīpremacālitaḥ ||

गोपीचेलांचलासीनो गोपीनेत्राब्जषट्पदः । रासक्रीडासमासक्तो गोपीमण्डलमण्डनः ॥

gopīcelāṃcalāsīno gopīnetrābjaṣaṭpadaḥ | rāsakrīḍāsamāsakto gopīmaṇḍalamaṇḍanaḥ ||

गोपीहेममणिश्रेणिमध्येन्द्रमणिरुज्ज्वलः । विद्याधरेन्दुशापघ्नश्शंखचूडशिरोहरः ॥

gopīhemamaṇiśreṇimadhyendramaṇirujjvalaḥ | vidyādharenduśāpaghnaśśaṃkhacūḍaśiroharaḥ ||

शंखचूडशिरोरत्नसम्प्रीणितबलोऽनघः । अरिष्टारिष्टकृद्दुष्टकेशिदैत्यनिषूदनः ॥

śaṃkhacūḍaśiroratnasamprīṇitabalo'naghaḥ | ariṣṭāriṣṭakṛdduṣṭakeśidaityaniṣūdanaḥ ||

सरसस्सस्मितमुखस्सुस्थिरो विरहाकुलः । संकर्षणार्पितप्रीतिरक्रूरध्यानगोचरः ॥

sarasassasmitamukhassusthiro virahākulaḥ | saṃkarṣaṇārpitaprītirakrūradhyānagocaraḥ ||

अक्रूरसंस्तुतो गूढो गुणवृत्युपलक्षितः । प्रमाणगम्यस्तन्मात्राऽवयवी बुद्धितत्परः ॥

akrūrasaṃstuto gūḍho guṇavṛtyupalakṣitaḥ | pramāṇagamyastanmātrā'vayavī buddhitatparaḥ ||

सर्वप्रमाणप्रमधीस्सर्वप्रत्ययसाधकः । पुरुषश्च प्रधानात्मा विपर्यासविलोचनः ॥

sarvapramāṇapramadhīssarvapratyayasādhakaḥ | puruṣaśca pradhānātmā viparyāsavilocanaḥ ||

मधुराजनसंवीक्ष्यो रजकप्रतिघातकः । विचित्राम्बरसंवीतो मालाकारवरप्रदः ॥

madhurājanasaṃvīkṣyo rajakapratighātakaḥ | vicitrāmbarasaṃvīto mālākāravarapradaḥ ||

कुब्जावक्रत्वनिर्मोक्ता कुब्जायौवनदायकः । कुब्जांगरागसुरभिः कंसकोदण्डखण्डनः ॥

kubjāvakratvanirmoktā kubjāyauvanadāyakaḥ | kubjāṃgarāgasurabhiḥ kaṃsakodaṇḍakhaṇḍanaḥ ||

धीरः कुवलयापीडमर्दनः कंसभीतिकृत् । दन्तिदन्तायुधो रंगत्रासको मल्लयुद्धवित् ॥

dhīraḥ kuvalayāpīḍamardanaḥ kaṃsabhītikṛt | dantidantāyudho raṃgatrāsako mallayuddhavit ||

चाणूरहन्ता कंसारिर्देवकीहर्षदायकः । वसुदेवपदानम्रः पितृबन्धविमोचनः ॥

cāṇūrahantā kaṃsārirdevakīharṣadāyakaḥ | vasudevapadānamraḥ pitṛbandhavimocanaḥ ||

उर्वीभयापहो भूप उग्रसेनाधिपत्यदः । आज्ञास्थितशचीनाथस्सुधर्मानयनक्षमः ॥

urvībhayāpaho bhūpa ugrasenādhipatyadaḥ | ājñāsthitaśacīnāthassudharmānayanakṣamaḥ ||

आद्यो द्विजातिसत्कर्ता शिष्टाचारप्रदर्शकः । सान्दीपनिकृताभ्यस्तविद्याभ्यासैकधीस्सुधीः ॥

ādyo dvijātisatkartā śiṣṭācārapradarśakaḥ | sāndīpanikṛtābhyastavidyābhyāsaikadhīssudhīḥ ||

गुर्वभीष्टक्रियादक्षः पश्चिमोदधिपूजितः । हतपंचजनप्राप्तपांचजन्यो यमार्चितः ॥

gurvabhīṣṭakriyādakṣaḥ paścimodadhipūjitaḥ | hatapaṃcajanaprāptapāṃcajanyo yamārcitaḥ ||

धर्मराजजयानीतगुरुपुत्र उरुक्रमः । गुरुपुत्रप्रदश्शास्ता मधुराजसभासदः ॥

dharmarājajayānītaguruputra urukramaḥ | guruputrapradaśśāstā madhurājasabhāsadaḥ ||

जामदग्न्यसमभ्यर्च्यो गोमन्तगिरिसंचरः । गोमन्तदावशमनो गरुडानीतभूषणः ॥

jāmadagnyasamabhyarcyo gomantagirisaṃcaraḥ | gomantadāvaśamano garuḍānītabhūṣaṇaḥ ||

चक्राद्यायुधसंशोभी जरासन्धमदापहः । सृगालावनिपालघ्नस्सृगालात्मजराज्यदः ॥

cakrādyāyudhasaṃśobhī jarāsandhamadāpahaḥ | sṛgālāvanipālaghnassṛgālātmajarājyadaḥ ||

विध्वस्तकालयवनो मुचुकुन्दवरप्रदः । आज्ञापितमहाम्भोधिर्द्वारकापुरकल्पनः ॥

vidhvastakālayavano mucukundavarapradaḥ | ājñāpitamahāmbhodhirdvārakāpurakalpanaḥ ||

द्वारकानिलयो रुक्मिमानहन्ता यदूद्वहः । रुचिरो रुक्मिणीजानिः प्रद्युम्नजनकः प्रभुः ॥

dvārakānilayo rukmimānahantā yadūdvahaḥ | ruciro rukmiṇījāniḥ pradyumnajanakaḥ prabhuḥ ||

अपाकृतत्रिलोकार्तिरनिरुद्धपितामहः । अनिरुद्धपदान्वेषी चक्री गरुडवाहनः ॥

apākṛtatrilokārtiraniruddhapitāmahaḥ | aniruddhapadānveṣī cakrī garuḍavāhanaḥ ||

बाणासुरपुरीरोद्धा रक्षाज्वलनयन्त्रजित् । धूतप्रमथसंरम्भो जितमाहेश्वरज्वरः ॥

bāṇāsurapurīroddhā rakṣājvalanayantrajit | dhūtapramathasaṃrambho jitamāheśvarajvaraḥ ||

षट्चक्रशक्तिनिर्जेता भूतवेतालमोहकृत् । शम्भुत्रिशूलजिच्छम्भुजृम्भणश्शंम्भुसंस्तुतः ॥

ṣaṭcakraśaktinirjetā bhūtavetālamohakṛt | śambhutriśūlajicchambhujṛmbhaṇaśśaṃmbhusaṃstutaḥ ||

इन्द्रियात्मेन्दुहृदयस्सर्वयोगेश्वरेश्वरः । हिरण्यगर्भहृदयो मोहावर्तनिवर्तनः ॥

indriyātmenduhṛdayassarvayogeśvareśvaraḥ | hiraṇyagarbhahṛdayo mohāvartanivartanaḥ ||

आत्मज्ञाननिधिर्मेधा कोशस्तन्मात्ररूपवान् । इन्द्रोऽग्निवदनः कालनाभस्सर्वागमाध्वगः ॥

ātmajñānanidhirmedhā kośastanmātrarūpavān | indro'gnivadanaḥ kālanābhassarvāgamādhvagaḥ ||

तुरीयसर्वधीसाक्षी द्वन्द्वारामात्मदूरगः । अज्ञातपारो वश्यश्रीरव्याकृतविहारवान् ॥

turīyasarvadhīsākṣī dvandvārāmātmadūragaḥ | ajñātapāro vaśyaśrīravyākṛtavihāravān ||

आत्मप्रदीपो विज्ञानमात्रात्मा श्रीनिकेतनः । बाणबाहुवनच्छेत्ता महेन्द्रप्रीतिवर्धनः ॥

ātmapradīpo vijñānamātrātmā śrīniketanaḥ | bāṇabāhuvanacchettā mahendraprītivardhanaḥ ||

अनिरुद्धनिरोधज्ञो जलेशाहृतगोकुलः । जलेशविजयी वीरस्सत्राजिद्रत्नयाचकः ॥

aniruddhanirodhajño jaleśāhṛtagokulaḥ | jaleśavijayī vīrassatrājidratnayācakaḥ ||

प्रसेनान्वेषणोद्युक्तो जाम्बवद्धृतरत्नदः । जितर्क्षराजतनयाहर्ता जाम्बवतीप्रियः ॥

prasenānveṣaṇodyukto jāmbavaddhṛtaratnadaḥ | jitarkṣarājatanayāhartā jāmbavatīpriyaḥ ||

सत्यभामाप्रियः कामश्शतधन्वशिरोहरः । कालिन्दीपतिरक्रूरबन्धुरक्रूररत्नदः ॥

satyabhāmāpriyaḥ kāmaśśatadhanvaśiroharaḥ | kālindīpatirakrūrabandhurakrūraratnadaḥ ||

कैकेयीरमणो भद्राभर्ता नाग्नजितीधवः । माद्रीमनोहरश्शैब्याप्राणबन्धुरुरुक्रमः ॥

kaikeyīramaṇo bhadrābhartā nāgnajitīdhavaḥ | mādrīmanoharaśśaibyāprāṇabandhururukramaḥ ||

सुशीलादयितो मित्रविन्दानेत्रमहोत्सवः । लक्ष्मणावल्लभो रुद्धप्राग्ज्योतिषमहापुरः ॥

suśīlādayito mitravindānetramahotsavaḥ | lakṣmaṇāvallabho ruddhaprāgjyotiṣamahāpuraḥ ||

सुरपाशावृतिच्छेदी मुरारिः क्रूरयुद्धवित्। हयग्रीवशिरोहर्ता सर्वात्मा सर्वदर्शनः ॥

surapāśāvṛticchedī murāriḥ krūrayuddhavit| hayagrīvaśirohartā sarvātmā sarvadarśanaḥ ||

नरकासुरविच्छेत्ता नरकात्मजराज्यदः। पृथ्वीस्तुतः प्रकाशात्मा हृद्यो यज्ञफलप्रदः ॥

narakāsuravicchettā narakātmajarājyadaḥ| pṛthvīstutaḥ prakāśātmā hṛdyo yajñaphalapradaḥ ||

गुणग्राही गुणद्रष्टा गूढस्वात्मा विभूतिमान् । कविर्जगदुपद्रष्टा परमाक्षरविग्रहः ॥

guṇagrāhī guṇadraṣṭā gūḍhasvātmā vibhūtimān | kavirjagadupadraṣṭā paramākṣaravigrahaḥ ||

प्रपन्नपालनो माली महद् ब्रह्मविवर्धनः । वाच्यवाचकशक्त्यर्थस्सर्वव्याकृतसिद्धिदः ॥

prapannapālano mālī mahad brahmavivardhanaḥ | vācyavācakaśaktyarthassarvavyākṛtasiddhidaḥ ||

स्वयंप्रभुरनिर्वेद्यस्स्वप्रकाशश्चिरन्तनः । नादात्मा मन्त्रकोटीशो नानावादनिरोधकः ॥

svayaṃprabhuranirvedyassvaprakāśaścirantanaḥ | nādātmā mantrakoṭīśo nānāvādanirodhakaḥ ||

कन्दर्पकोटिलावण्यः परार्थैकप्रयोजकः । अमरीकृतदेवौघः कन्यकाबन्धमोचनः ॥

kandarpakoṭilāvaṇyaḥ parārthaikaprayojakaḥ | amarīkṛtadevaughaḥ kanyakābandhamocanaḥ ||

षोडशस्त्रीसहस्रेशः कान्तः कान्तामनोभवः । क्रीडारत्नाचलाहर्ता वरुणच्छत्रशोभितः ॥

ṣoḍaśastrīsahasreśaḥ kāntaḥ kāntāmanobhavaḥ | krīḍāratnācalāhartā varuṇacchatraśobhitaḥ ||

शक्राभिवन्दितश्शक्रजननीकुण्डलप्रदः । अदितिप्रस्तुतस्तोत्रो ब्राह्मणोद्घुष्टचेतनः ॥

śakrābhivanditaśśakrajananīkuṇḍalapradaḥ | aditiprastutastotro brāhmaṇodghuṣṭacetanaḥ ||

पुराणस्संयमी जन्मालिप्तः षड्विंशकोऽर्थदः । यशस्यनीतिराद्यन्तरहितस्सत्कथाप्रियः ॥

purāṇassaṃyamī janmāliptaḥ ṣaḍviṃśako'rthadaḥ | yaśasyanītirādyantarahitassatkathāpriyaḥ ||

ब्रह्मबोधः परानन्दः पारिजातापहारकः । पौण्ड्रकप्राणहरणः काशिराजनिषूदनः ॥

brahmabodhaḥ parānandaḥ pārijātāpahārakaḥ | pauṇḍrakaprāṇaharaṇaḥ kāśirājaniṣūdanaḥ ||

कृत्यागर्वप्रशमनो विचक्रवधदीक्षितः । कंसविध्वंसनस्साम्बजनको डिंम्भकार्दनः ॥

kṛtyāgarvapraśamano vicakravadhadīkṣitaḥ | kaṃsavidhvaṃsanassāmbajanako ḍiṃmbhakārdanaḥ ||

मुनिर्गोप्ता पितृवरप्रदस्सवनदीक्षितः । रथी सारथ्यनिर्देष्टा फाल्गुनः फाल्गुनिप्रियः ॥

munirgoptā pitṛvarapradassavanadīkṣitaḥ | rathī sārathyanirdeṣṭā phālgunaḥ phālgunipriyaḥ ||

सप्ताब्धिस्तम्भनोद्भातो हरिस्सप्ताब्धिभेदनः । आत्मप्रकाशः पूर्णश्रीरादिनारायणेक्षितः ॥

saptābdhistambhanodbhāto harissaptābdhibhedanaḥ | ātmaprakāśaḥ pūrṇaśrīrādinārāyaṇekṣitaḥ ||

विप्रपुत्रप्रदश्चैव सर्वमातृसुतप्रदः । पार्थविस्मयकृत्पार्थप्रणवार्थप्रबोधनः ॥

vipraputrapradaścaiva sarvamātṛsutapradaḥ | pārthavismayakṛtpārthapraṇavārthaprabodhanaḥ ||

कैलासयात्रासुमुखो बदर्याश्रमभूषणः । घण्टाकर्णक्रियामौढ्यात्तोषितो भक्तवत्सलः ॥

kailāsayātrāsumukho badaryāśramabhūṣaṇaḥ | ghaṇṭākarṇakriyāmauḍhyāttoṣito bhaktavatsalaḥ ||

मुनिवृन्दादिभिर्ध्येयो घण्टाकर्णवरप्रदः । तपश्चर्यापरश्चीरवासाः पिंगजटाधरः ॥

munivṛndādibhirdhyeyo ghaṇṭākarṇavarapradaḥ | tapaścaryāparaścīravāsāḥ piṃgajaṭādharaḥ ||

प्रत्यक्षीकृतभूतेशश्शिवस्तोता शिवस्तुतः । कृष्णास्वयंवरालोककौतुकी सर्वसम्मतः ॥

pratyakṣīkṛtabhūteśaśśivastotā śivastutaḥ | kṛṣṇāsvayaṃvarālokakautukī sarvasammataḥ ||

बलसंरम्भशमनो बलदर्शितपाण्डवः । यतिवेषार्जुनाभीष्टदायी सर्वात्मगोचरः ॥

balasaṃrambhaśamano baladarśitapāṇḍavaḥ | yativeṣārjunābhīṣṭadāyī sarvātmagocaraḥ ||

सुभद्राफाल्गुनोद्वाहकर्ता प्रीणितफाल्गुनः । खाण्डवप्रीणितार्चिष्मान्मयदानवमोचनः ॥

subhadrāphālgunodvāhakartā prīṇitaphālgunaḥ | khāṇḍavaprīṇitārciṣmānmayadānavamocanaḥ ||

सुलभो राजसूयार्हयुधिष्ठिरनियोजकः । भीमार्दितजरासन्धो मागधात्मजराज्यदः ॥

sulabho rājasūyārhayudhiṣṭhiraniyojakaḥ | bhīmārditajarāsandho māgadhātmajarājyadaḥ ||

राजबन्धननिर्मोक्ता राजसूयाग्रपूजनः । चैद्याद्यसहनो भीष्मस्तुतस्सात्वतपूर्वजः ॥

rājabandhananirmoktā rājasūyāgrapūjanaḥ | caidyādyasahano bhīṣmastutassātvatapūrvajaḥ ||

सर्वात्मार्थसमाहर्ता मन्दराचलधारकः । यज्ञावतारः प्रह्लादप्रतिज्ञाप्रतिपालकः ॥

sarvātmārthasamāhartā mandarācaladhārakaḥ | yajñāvatāraḥ prahlādapratijñāpratipālakaḥ ||

बलियज्ञसभाध्वंसी दृप्तक्षत्रकुलान्तकः । दशग्रीवान्तको जेता रेवतीप्रेमवल्लभः ॥

baliyajñasabhādhvaṃsī dṛptakṣatrakulāntakaḥ | daśagrīvāntako jetā revatīpremavallabhaḥ ||

सर्वावताराधिष्ठाता वेदबाह्यविमोहनः । कलिदोषनिराकर्ता दशनामा दृढव्रतः ॥

sarvāvatārādhiṣṭhātā vedabāhyavimohanaḥ | kalidoṣanirākartā daśanāmā dṛḍhavrataḥ ||

अमेयात्मा जगत्स्वामी वाग्मी चैद्यशिरोहरः । द्रौपदीरचितस्तोत्रः केशवः पुरुषोत्तमः ॥

ameyātmā jagatsvāmī vāgmī caidyaśiroharaḥ | draupadīracitastotraḥ keśavaḥ puruṣottamaḥ ||

नारायणो मधुपतिर्माधवो दोषवर्जितः । गोविन्दः पुण्डरीकाक्षो विष्णुश्च मधुसूदनः ॥

nārāyaṇo madhupatirmādhavo doṣavarjitaḥ | govindaḥ puṇḍarīkākṣo viṣṇuśca madhusūdanaḥ ||

त्रिविक्रमस्त्रिलोकेशो वामनः श्रीधरः पुमान् । हृषीकेशो वासुदेवः पद्मनाभो महाह्रदः ॥

trivikramastrilokeśo vāmanaḥ śrīdharaḥ pumān | hṛṣīkeśo vāsudevaḥ padmanābho mahāhradaḥ ||

दामोदरश्चतुर्व्यूहः पांचालीमानरक्षणः । साल्वघ्नस्समरश्लाघी दन्तवक्त्रनिबर्हणः ॥

dāmodaraścaturvyūhaḥ pāṃcālīmānarakṣaṇaḥ | sālvaghnassamaraślāghī dantavaktranibarhaṇaḥ ||

दामोदरप्रियसखा पृथुकास्वादनप्रियः ॥

dāmodarapriyasakhā pṛthukāsvādanapriyaḥ ||

घृणी दामोदरः श्रीदो गोपीपुनरवेक्षकः ॥

ghṛṇī dāmodaraḥ śrīdo gopīpunaravekṣakaḥ ||

गोपिकामुक्तिदो योगी दुर्वासस्तृप्तिकारकः । अविज्ञातव्रजाकीर्णपाण्डवालोकनो जयी ॥

gopikāmuktido yogī durvāsastṛptikārakaḥ | avijñātavrajākīrṇapāṇḍavālokano jayī ||

पार्थसारथ्यनिरतः प्राज्ञः पाण्डवदूत्यकृत् । विदुरातिथ्यसन्तुष्टः कुन्तीसन्तोषदायकः ॥

pārthasārathyanirataḥ prājñaḥ pāṇḍavadūtyakṛt | vidurātithyasantuṣṭaḥ kuntīsantoṣadāyakaḥ ||

सुयोधनतिरस्कर्ता दुर्योधनविकारवित् । विदुराभिष्ठुतो नित्यो वार्ष्णेयो मंगलात्मकः ॥

suyodhanatiraskartā duryodhanavikāravit | vidurābhiṣṭhuto nityo vārṣṇeyo maṃgalātmakaḥ ||

पंचविंशतितत्वेशश्चतुर्विंशतिदेहभाक् । सर्वानुग्राहकस्सर्वदाशार्हसततार्चितः ॥

paṃcaviṃśatitatveśaścaturviṃśatidehabhāk | sarvānugrāhakassarvadāśārhasatatārcitaḥ ||

अचिन्त्यो मधुरालापस्साधुदर्शी दुरासदः । मनुष्यधर्मानुगतः कौरवेन्द्रक्षयेक्षिता ॥

acintyo madhurālāpassādhudarśī durāsadaḥ | manuṣyadharmānugataḥ kauravendrakṣayekṣitā ||

उपेन्द्रो दानवारातिरुरुगीतो महाद्युतिः । ब्रह्मण्यदेवः श्रुतिमान् गोब्राह्मणहिताशयः ॥

upendro dānavārātirurugīto mahādyutiḥ | brahmaṇyadevaḥ śrutimān gobrāhmaṇahitāśayaḥ ||

वरशीलश्शिवारम्भस्सुविज्ञानविमूर्तिमान् । स्वभावशुद्धस्सन्मित्रस्सुशरण्यस्सुलक्षणः ॥

varaśīlaśśivārambhassuvijñānavimūrtimān | svabhāvaśuddhassanmitrassuśaraṇyassulakṣaṇaḥ ||

धृतराष्ट्रगतोदृष्टिप्रदः कर्णविभेदनः । प्रतोदधृग्विश्वरूपविस्मारितधनंजयः ॥

dhṛtarāṣṭragatodṛṣṭipradaḥ karṇavibhedanaḥ | pratodadhṛgviśvarūpavismāritadhanaṃjayaḥ ||

सामगानप्रियो धर्मधेनुर्वर्णोत्तमोऽव्ययः । चतुर्युगक्रियाकर्ता विश्वरूपप्रदर्शकः ॥

sāmagānapriyo dharmadhenurvarṇottamo'vyayaḥ | caturyugakriyākartā viśvarūpapradarśakaḥ ||

ब्रह्मबोधपरित्रातपार्थो भीष्मार्थचक्रभृत् । अर्जुनायासविध्वंसी कालदंष्ट्राविभूषणः ॥

brahmabodhaparitrātapārtho bhīṣmārthacakrabhṛt | arjunāyāsavidhvaṃsī kāladaṃṣṭrāvibhūṣaṇaḥ ||

सुजातानन्तमहिमा स्वप्नव्यापारितार्जुनः । अकालसन्ध्याघटनश्चक्रान्तरितभास्करः ॥

sujātānantamahimā svapnavyāpāritārjunaḥ | akālasandhyāghaṭanaścakrāntaritabhāskaraḥ ||

दुष्टप्रमथनः पार्थप्रतिज्ञापरिपालकः । सिन्धुराजशिरःपातस्थानवक्ता विवेकदृक् ॥

duṣṭapramathanaḥ pārthapratijñāparipālakaḥ | sindhurājaśiraḥpātasthānavaktā vivekadṛk ||

सुभद्राशोकहरणो द्रोणोत्सेकादिविस्मितः । पार्थमन्युनिराकर्ता पाण्डवोत्सवदायकः ॥

subhadrāśokaharaṇo droṇotsekādivismitaḥ | pārthamanyunirākartā pāṇḍavotsavadāyakaḥ ||

अंगुष्ठाक्रान्तकौन्तेयरथश्शक्तोऽहिशीर्षजित् । कालकोपप्रशमनो भीमसेनजयप्रदः ॥

aṃguṣṭhākrāntakaunteyarathaśśakto'hiśīrṣajit | kālakopapraśamano bhīmasenajayapradaḥ ||

अश्वत्थामवधायासत्रातपाण्डुसुतः कृती । इषीकास्त्रप्रशमनो द्रौणिरक्षाविचारणः ।१८२॥

aśvatthāmavadhāyāsatrātapāṇḍusutaḥ kṛtī | iṣīkāstrapraśamano drauṇirakṣāvicāraṇaḥ |182||

पार्थापहारितद्रौणिचूडामणिरभंगुरः । धृतराष्ट्रपरामृष्टभीमप्रतिकृतिस्मयः ॥

pārthāpahāritadrauṇicūḍāmaṇirabhaṃguraḥ | dhṛtarāṣṭraparāmṛṣṭabhīmapratikṛtismayaḥ ||

भीष्मबुद्धिप्रदश्शान्तश्शरच्चन्द्रनिभाननः । गदाग्रजन्मा पांचालीप्रतिज्ञापरिपालकः ॥

bhīṣmabuddhipradaśśāntaśśaraccandranibhānanaḥ | gadāgrajanmā pāṃcālīpratijñāparipālakaḥ ||

गान्धारीकोपदृग्गुप्तधर्मसूनुरनामयः । प्रपन्नार्तिभयच्छेत्ता भीष्मशल्यव्यधावहः ॥

gāndhārīkopadṛgguptadharmasūnuranāmayaḥ | prapannārtibhayacchettā bhīṣmaśalyavyadhāvahaḥ ||

शान्तश्शान्तनवोदीर्णसर्वधर्मसमाहितः । स्मारितब्रह्मविद्यार्थप्रीतपार्थो महास्त्रवित् ॥

śāntaśśāntanavodīrṇasarvadharmasamāhitaḥ | smāritabrahmavidyārthaprītapārtho mahāstravit ||

प्रसादपरमोदारो गांगेयसुगतिप्रदः । विपक्षपक्षक्षयकृत्परीक्षित्प्राणरक्षणः ॥

prasādaparamodāro gāṃgeyasugatipradaḥ | vipakṣapakṣakṣayakṛtparīkṣitprāṇarakṣaṇaḥ ||

जगद्गुरुर्धर्मसूनोर्वाजिमेधप्रवर्तकः । विहितार्थाप्तसत्कारो मासकात्परिवर्तदः ॥

jagadgururdharmasūnorvājimedhapravartakaḥ | vihitārthāptasatkāro māsakātparivartadaḥ ||

उत्तंकहर्षदात्मीयदिव्यरूपप्रदर्शकः । जनकावगतस्वोक्तभारतस्सर्वभावनः ॥

uttaṃkaharṣadātmīyadivyarūpapradarśakaḥ | janakāvagatasvoktabhāratassarvabhāvanaḥ ||

असोढयादवोद्रेको विहिताप्तादिपूजनः ॥

asoḍhayādavodreko vihitāptādipūjanaḥ ||

समुद्रस्थापिताश्चर्यमुसलो वृष्णिवाहकः ॥

samudrasthāpitāścaryamusalo vṛṣṇivāhakaḥ ||

मुनिशापायुधः पद्मासनादित्रिदशार्थितः । वृष्टिप्रत्यवहारोत्कस्स्वधामगमनोत्सुकः ॥

muniśāpāyudhaḥ padmāsanāditridaśārthitaḥ | vṛṣṭipratyavahārotkassvadhāmagamanotsukaḥ ||

प्रभासालोकनोद्युक्तो नानाविधनिमित्तकृत् । सर्वयादवसंसेव्यस्सर्वोत्कृष्टपरिच्छदः ॥

prabhāsālokanodyukto nānāvidhanimittakṛt | sarvayādavasaṃsevyassarvotkṛṣṭaparicchadaḥ ||

वेलाकाननसंचारी वेलानिलहृतश्रमः । कालात्मा यादवोऽनन्तस्स्तुतिसन्तुष्टमानसः ॥

velākānanasaṃcārī velānilahṛtaśramaḥ | kālātmā yādavo'nantasstutisantuṣṭamānasaḥ ||

द्विजालोकनसन्तुष्टः पुण्यतीर्थमहोत्सवः । सत्काराह्लादिताशेषभूसुरस्सुरवल्लभः ॥

dvijālokanasantuṣṭaḥ puṇyatīrthamahotsavaḥ | satkārāhlāditāśeṣabhūsurassuravallabhaḥ ||

पुण्यतीर्थाप्लुतः पुण्यः पुण्यदस्तीर्थपावनः । विप्रसात्कृतगोकोटिश्शतकोटिसुवर्णदः ॥

puṇyatīrthāplutaḥ puṇyaḥ puṇyadastīrthapāvanaḥ | viprasātkṛtagokoṭiśśatakoṭisuvarṇadaḥ ||

स्वमायामोहिताऽशेषवृष्णिवीरो विशेषवित् । जलजायुधनिर्देष्टा स्वात्मावेशितयादवः ॥

svamāyāmohitā'śeṣavṛṣṇivīro viśeṣavit | jalajāyudhanirdeṣṭā svātmāveśitayādavaḥ ||

देवताभीष्टवरदः कृतकृत्यः प्रसन्नधीः । स्थिरशेषायुतबलस्सहस्रफणिवीक्षणः ॥

devatābhīṣṭavaradaḥ kṛtakṛtyaḥ prasannadhīḥ | sthiraśeṣāyutabalassahasraphaṇivīkṣaṇaḥ ||

ब्रह्मवृक्षवरच्छायासीनः पद्मासनस्थितः । प्रत्यगात्मा स्वभावार्थः प्रणिधानपरायणः ॥

brahmavṛkṣavaracchāyāsīnaḥ padmāsanasthitaḥ | pratyagātmā svabhāvārthaḥ praṇidhānaparāyaṇaḥ ||

व्याधेषुविद्धपूज्यांघ्रिर्निषादभयमोचनः । पुलिन्दस्तुतिसन्तुष्टः पुलिन्दसुगतिप्रदः ॥

vyādheṣuviddhapūjyāṃghrirniṣādabhayamocanaḥ | pulindastutisantuṣṭaḥ pulindasugatipradaḥ ||

दारुकार्पितपार्थादिकरणीयोक्तिरीशिता । दिव्यदुन्दुभिसंयुक्तः पुष्पवृष्टिप्रपूजितः ॥

dārukārpitapārthādikaraṇīyoktirīśitā | divyadundubhisaṃyuktaḥ puṣpavṛṣṭiprapūjitaḥ ||

पुराणः परमेशानः पूर्णभूमा परिष्टुतः । पतिराद्यः परं ब्रह्म परमात्मा परात्परः ॥

purāṇaḥ parameśānaḥ pūrṇabhūmā pariṣṭutaḥ | patirādyaḥ paraṃ brahma paramātmā parātparaḥ ||

श्रीपरमात्मा परात्परः ओं नमः इति-

śrīparamātmā parātparaḥ oṃ namaḥ iti-

फलश्रुतिः इदं सहस्रं कृष्णस्य नाम्नां सर्वार्थदायकम् । अनन्तरूपी भगवान् व्याख्यातादौ स्वयम्भुवे ॥

phalaśrutiḥ idaṃ sahasraṃ kṛṣṇasya nāmnāṃ sarvārthadāyakam | anantarūpī bhagavān vyākhyātādau svayambhuve ||

तेन प्रोक्तं वसिष्ठाय ततो लब्ध्वा पराशरः । व्यासाय तेन सम्प्रोक्तं शुको व्यासादवाप्तवान् ॥

tena proktaṃ vasiṣṭhāya tato labdhvā parāśaraḥ | vyāsāya tena samproktaṃ śuko vyāsādavāptavān ||

तच्छिष्यैर्बहुभिर्भूमौ ख्यापितं द्वापरे युगे । कृष्णाज्ञया हरिहरः कलौ प्रख्यापयद्विभुः ॥

tacchiṣyairbahubhirbhūmau khyāpitaṃ dvāpare yuge | kṛṣṇājñayā hariharaḥ kalau prakhyāpayadvibhuḥ ||

इदं पठति भक्त्या यः श‍ृणोति च समाहितः । स्वसिद्ध्यै प्रार्थयन्त्येनं तीर्थक्षेत्रादिदेवताः ॥

idaṃ paṭhati bhaktyā yaḥ śa‍ṛṇoti ca samāhitaḥ | svasiddhyai prārthayantyenaṃ tīrthakṣetrādidevatāḥ ||

प्रायश्चित्तान्यशेषाणि नालं यानि व्यपोहितुम् । तानि पापानि नश्यन्ति सकृदस्य प्रशंसनात् ॥

prāyaścittānyaśeṣāṇi nālaṃ yāni vyapohitum | tāni pāpāni naśyanti sakṛdasya praśaṃsanāt ||

ऋणत्रयविमुक्तस्य श्रौतस्मार्तानुवर्तिनः । ऋषेस्त्रिमूर्तिरूपस्य फलं विन्देदिदं पठन् ॥

ṛṇatrayavimuktasya śrautasmārtānuvartinaḥ | ṛṣestrimūrtirūpasya phalaṃ vindedidaṃ paṭhan ||

इदं नामसहस्रं यः पठत्येतच्छृणोति च । शिवलिंगसहस्रस्य स प्रतिष्ठाफलं लभेत् ॥

idaṃ nāmasahasraṃ yaḥ paṭhatyetacchṛṇoti ca | śivaliṃgasahasrasya sa pratiṣṭhāphalaṃ labhet ||

इदं किरीटी संजप्य जयी पाशुपतास्त्रभाक् । कृष्णस्य प्राणभूतस्सन् कृष्णं सारथिमाप्तवान् ॥

idaṃ kirīṭī saṃjapya jayī pāśupatāstrabhāk | kṛṣṇasya prāṇabhūtassan kṛṣṇaṃ sārathimāptavān ||

द्रौपद्या दमयन्त्या च सावित्र्या च सुशीलया । दुरितानि जितान्येतज्जपादाप्तं च वाञ्छितम् ॥

draupadyā damayantyā ca sāvitryā ca suśīlayā | duritāni jitānyetajjapādāptaṃ ca vāñchitam ||

किमिदं बहुना शंसन्मानवो मोदनिर्भरः । ब्रह्मानन्दमवाप्यान्ते कृष्णसायूज्यमाप्नुयात् ॥

kimidaṃ bahunā śaṃsanmānavo modanirbharaḥ | brahmānandamavāpyānte kṛṣṇasāyūjyamāpnuyāt ||

श्रीविष्णुधर्मोत्तरतः

śrīviṣṇudharmottarataḥ