Skip to content
परमात्मा

श्रीललितासहस्रनामस्तोत्रम्

Lalita Sahasranama

The thousand names of Lalita Tripurasundari from the Brahmanda Purana, revealed by the Vashini and other vagdevatas — the central text of Shrividya upasana.

192 parts · 7 views · 0 shares

॥ न्यासः ॥

अस्य श्रीललितासहस्रनामस्तोत्रमालामन्त्रस्य । वशिन्यादिवाग्देवता ऋषयः । अनुष्टुप्छन्दः । श्रीललितापरमेश्वरी देवता । श्रीमद्वाग्भवकूटेति बीजम् । मध्यकूटेति शक्तिः । शक्तिकूटेति कीलकम् । श्रीललितामहात्रिपुरसुन्दरी-प्रसादसिद्धिद्वारा चिन्तितफलावाप्त्यर्थे जपे विनियोगः ।

asya śrīlalitāsahasranāmastotramālāmantrasya | vaśinyādivāgdevatā ṛṣayaḥ | anuṣṭupchandaḥ | śrīlalitāparameśvarī devatā | śrīmadvāgbhavakūṭeti bījam | madhyakūṭeti śaktiḥ | śaktikūṭeti kīlakam | śrīlalitāmahātripurasundarī-prasādasiddhidvārā cintitaphalāvāptyarthe jape viniyogaḥ |

॥ ध्यानम् ॥

सिन्दूरारुणविग्रहां त्रिनयनां माणिक्यमौलिस्फुरत् तारानायकशेखरां स्मितमुखीमापीनवक्षोरुहाम् । पाणिभ्यामलिपूर्णरत्नचषकं रक्तोत्पलं विभ्रतीं सौम्यां रत्नघटस्थरक्तचरणां ध्यायेत्परामम्बिकाम् ॥

sindūrāruṇavigrahāṃ trinayanāṃ māṇikyamaulisphurat tārānāyakaśekharāṃ smitamukhīmāpīnavakṣoruhām | pāṇibhyāmalipūrṇaratnacaṣakaṃ raktotpalaṃ vibhratīṃ saumyāṃ ratnaghaṭastharaktacaraṇāṃ dhyāyetparāmambikām ||

अरुणां करुणातरङ्गिताक्षीं धृतपाशाङ्कुशपुष्पबाणचापाम् । अणिमादिभिरावृतां मयुखैः अहमित्येव विभावये भवानीम् ॥

aruṇāṃ karuṇātaraṅgitākṣīṃ dhṛtapāśāṅkuśapuṣpabāṇacāpām | aṇimādibhirāvṛtāṃ mayukhaiḥ ahamityeva vibhāvaye bhavānīm ||

ध्यायेत्पद्मासनस्थां विकसितवदनां पद्मपत्रायताक्षीं हेमाभां पीतवस्त्रां करकलितलसद्धेमपद्मां वराङ्गीम् । सर्वालङ्कारयुक्तां सततमभयदां भक्तनम्रां भवानीं श्रीविद्यां शान्तमूर्तिं सकलसुरनुतां सर्वसम्पत्प्रदात्रीम् ॥

dhyāyetpadmāsanasthāṃ vikasitavadanāṃ padmapatrāyatākṣīṃ hemābhāṃ pītavastrāṃ karakalitalasaddhemapadmāṃ varāṅgīm | sarvālaṅkārayuktāṃ satatamabhayadāṃ bhaktanamrāṃ bhavānīṃ śrīvidyāṃ śāntamūrtiṃ sakalasuranutāṃ sarvasampatpradātrīm ||

सकुङ्कुमविलेपनामलिकचुम्बिकस्तूरिकां समन्दहसितेक्षणां सशरचापपाशाङ्कुशाम् । अशेषजनमोहिनीमरुणमाल्यभूषाम्बरां जपाकुसुमभासुरां जपविधौ स्मरेदम्बिकाम् ॥

sakuṅkumavilepanāmalikacumbikastūrikāṃ samandahasitekṣaṇāṃ saśaracāpapāśāṅkuśām | aśeṣajanamohinīmaruṇamālyabhūṣāmbarāṃ japākusumabhāsurāṃ japavidhau smaredambikām ||

॥ अथ श्रीललितासहस्रनामस्तोत्रम् ॥

1

ॐ श्रीमाता श्रीमहाराज्ञी श्रीमत्-सिंहासनेश्वरी । चिदग्नि-कुण्ड-सम्भूता देवकार्य-समुद्यता ॥

oṃ śrīmātā śrīmahārājñī śrīmat-siṃhāsaneśvarī | cidagni-kuṇḍa-sambhūtā devakārya-samudyatā ||

2

उद्यद्भानु-सहस्राभा चतुर्बाहु-समन्विता । रागस्वरूप-पाशाढ्या क्रोधाकाराङ्कुशोज्ज्वला ॥

udyadbhānu-sahasrābhā caturbāhu-samanvitā | rāgasvarūpa-pāśāḍhyā krodhākārāṅkuśojjvalā ||

3

मनोरूपेक्षु-कोदण्डा पञ्चतन्मात्र-सायका । निजारुण-प्रभापूर-मज्जद्ब्रह्माण्ड-मण्डला ॥

manorūpekṣu-kodaṇḍā pañcatanmātra-sāyakā | nijāruṇa-prabhāpūra-majjadbrahmāṇḍa-maṇḍalā ||

4

चम्पकाशोक-पुन्नाग-सौगन्धिक-लसत्कचा । कुरुविन्दमणि-श्रेणी-कनत्कोटीर-मण्डिता ॥

campakāśoka-punnāga-saugandhika-lasatkacā | kuruvindamaṇi-śreṇī-kanatkoṭīra-maṇḍitā ||

5

अष्टमीचन्द्र-विभ्राज-दलिकस्थल-शोभिता । मुखचन्द्र-कलङ्काभ-मृगनाभि-विशेषका ॥

aṣṭamīcandra-vibhrāja-dalikasthala-śobhitā | mukhacandra-kalaṅkābha-mṛganābhi-viśeṣakā ||

6

वदनस्मर-माङ्गल्य-गृहतोरण-चिल्लिका । वक्त्रलक्ष्मी-परीवाह-चलन्मीनाभ-लोचना ॥

vadanasmara-māṅgalya-gṛhatoraṇa-cillikā | vaktralakṣmī-parīvāha-calanmīnābha-locanā ||

7

नवचम्पक-पुष्पाभ-नासादण्ड-विराजिता । ताराकान्ति-तिरस्कारि-नासाभरण-भासुरा ॥

navacampaka-puṣpābha-nāsādaṇḍa-virājitā | tārākānti-tiraskāri-nāsābharaṇa-bhāsurā ||

8

कदम्बमञ्जरी-कॢप्त-कर्णपूर-मनोहरा । ताटङ्क-युगली-भूत-तपनोडुप-मण्डला ॥

kadambamañjarī-kḷpta-karṇapūra-manoharā | tāṭaṅka-yugalī-bhūta-tapanoḍupa-maṇḍalā ||

9

पद्मराग-शिलादर्श-परिभावि-कपोलभूः । नवविद्रुम-बिम्बश्री-न्यक्कारि-रदनच्छदा ॥

padmarāga-śilādarśa-paribhāvi-kapolabhūḥ | navavidruma-bimbaśrī-nyakkāri-radanacchadā ||

10

शुद्ध-विद्याङ्कुराकार-द्विजपङ्क्ति-द्वयोज्ज्वला । कर्पूर-वीटिकामोद-समाकर्षि-दिगन्तरा ॥

śuddha-vidyāṅkurākāra-dvijapaṅkti-dvayojjvalā | karpūra-vīṭikāmoda-samākarṣi-digantarā ||

11

निज-सल्लाप-माधुर्य-विनिर्भर्त्सित-कच्छपी । मन्दस्मित-प्रभापूर-मज्जत्कामेश-मानसा ॥

nija-sallāpa-mādhurya-vinirbhartsita-kacchapī | mandasmita-prabhāpūra-majjatkāmeśa-mānasā ||

12

अनाकलित-सादृश्य-चिबुकश्री-विराजिता । कामेश-बद्ध-माङ्गल्य-सूत्र-शोभित-कन्धरा ॥

anākalita-sādṛśya-cibukaśrī-virājitā | kāmeśa-baddha-māṅgalya-sūtra-śobhita-kandharā ||

13

कनकाङ्गद-केयूर-कमनीय-भुजान्विता । रत्नग्रैवेय-चिन्ताक-लोल-मुक्ता-फलान्विता ॥

kanakāṅgada-keyūra-kamanīya-bhujānvitā | ratnagraiveya-cintāka-lola-muktā-phalānvitā ||

14

कामेश्वर-प्रेमरत्न-मणि-प्रतिपण-स्तनी । नाभ्यालवाल-रोमालि-लता-फल-कुचद्वयी ॥

kāmeśvara-premaratna-maṇi-pratipaṇa-stanī | nābhyālavāla-romāli-latā-phala-kucadvayī ||

15

लक्ष्यरोम-लताधारता-समुन्नेय-मध्यमा । स्तनभार-दलन्मध्य-पट्टबन्ध-वलित्रया ॥

lakṣyaroma-latādhāratā-samunneya-madhyamā | stanabhāra-dalanmadhya-paṭṭabandha-valitrayā ||

16

अरुणारुण-कौसुम्भ-वस्त्र-भास्वत्-कटीतटी । रत्न-किङ्किणिका-रम्य-रशना-दाम-भूषिता ॥

aruṇāruṇa-kausumbha-vastra-bhāsvat-kaṭītaṭī | ratna-kiṅkiṇikā-ramya-raśanā-dāma-bhūṣitā ||

17

कामेश-ज्ञात-सौभाग्य-मार्दवोरु-द्वयान्विता । माणिक्य-मुकुटाकार-जानुद्वय-विराजिता ॥

kāmeśa-jñāta-saubhāgya-mārdavoru-dvayānvitā | māṇikya-mukuṭākāra-jānudvaya-virājitā ||

18

इन्द्रगोप-परिक्षिप्त-स्मरतूणाभ-जङ्घिका । गूढगुल्फा कूर्मपृष्ठ-जयिष्णु-प्रपदान्विता ॥

indragopa-parikṣipta-smaratūṇābha-jaṅghikā | gūḍhagulphā kūrmapṛṣṭha-jayiṣṇu-prapadānvitā ||

19

नख-दीधिति-संछन्न-नमज्जन-तमोगुणा । पदद्वय-प्रभाजाल-पराकृत-सरोरुहा ॥

nakha-dīdhiti-saṃchanna-namajjana-tamoguṇā | padadvaya-prabhājāla-parākṛta-saroruhā ||

20

सिञ्जान-मणिमञ्जीर-मण्डित-श्री-पदाम्बुजा । मराली-मन्दगमना महालावण्य-शेवधिः ॥

siñjāna-maṇimañjīra-maṇḍita-śrī-padāmbujā | marālī-mandagamanā mahālāvaṇya-śevadhiḥ ||

21

सर्वारुणाऽनवद्याङ्गी सर्वाभरण-भूषिता । शिव-कामेश्वराङ्कस्था शिवा स्वाधीन-वल्लभा ॥

sarvāruṇā'navadyāṅgī sarvābharaṇa-bhūṣitā | śiva-kāmeśvarāṅkasthā śivā svādhīna-vallabhā ||

22

सुमेरु-मध्य-श‍ृङ्गस्था श्रीमन्नगर-नायिका । चिन्तामणि-गृहान्तस्था पञ्च-ब्रह्मासन-स्थिता ॥

sumeru-madhya-śa‍ṛṅgasthā śrīmannagara-nāyikā | cintāmaṇi-gṛhāntasthā pañca-brahmāsana-sthitā ||

23

महापद्माटवी-संस्था कदम्बवन-वासिनी । सुधासागर-मध्यस्था कामाक्षी कामदायिनी ॥

mahāpadmāṭavī-saṃsthā kadambavana-vāsinī | sudhāsāgara-madhyasthā kāmākṣī kāmadāyinī ||

24

देवर्षि-गण-संघात-स्तूयमानात्म-वैभवा । भण्डासुर-वधोद्युक्त-शक्तिसेना-समन्विता ॥

devarṣi-gaṇa-saṃghāta-stūyamānātma-vaibhavā | bhaṇḍāsura-vadhodyukta-śaktisenā-samanvitā ||

25

सम्पत्करी-समारूढ-सिन्धुर-व्रज-सेविता । अश्वारूढाधिष्ठिताश्व-कोटि-कोटिभिरावृता ॥

sampatkarī-samārūḍha-sindhura-vraja-sevitā | aśvārūḍhādhiṣṭhitāśva-koṭi-koṭibhirāvṛtā ||

26

चक्रराज-रथारूढ-सर्वायुध-परिष्कृता । गेयचक्र-रथारूढ-मन्त्रिणी-परिसेविता ॥

cakrarāja-rathārūḍha-sarvāyudha-pariṣkṛtā | geyacakra-rathārūḍha-mantriṇī-parisevitā ||

27

किरिचक्र-रथारूढ-दण्डनाथा-पुरस्कृता । ज्वाला-मालिनिकाक्षिप्त-वह्निप्राकार-मध्यगा ॥

kiricakra-rathārūḍha-daṇḍanāthā-puraskṛtā | jvālā-mālinikākṣipta-vahniprākāra-madhyagā ||

28

भण्डसैन्य-वधोद्युक्त-शक्ति-विक्रम-हर्षिता । नित्या-पराक्रमाटोप-निरीक्षण-समुत्सुका ॥

bhaṇḍasainya-vadhodyukta-śakti-vikrama-harṣitā | nityā-parākramāṭopa-nirīkṣaṇa-samutsukā ||

29

भण्डपुत्र-वधोद्युक्त-बाला-विक्रम-नन्दिता । मन्त्रिण्यम्बा-विरचित-विषङ्ग-वध-तोषिता ॥

bhaṇḍaputra-vadhodyukta-bālā-vikrama-nanditā | mantriṇyambā-viracita-viṣaṅga-vadha-toṣitā ||

30

विशुक्र-प्राणहरण-वाराही-वीर्य-नन्दिता । कामेश्वर-मुखालोक-कल्पित-श्रीगणेश्वरा ॥

viśukra-prāṇaharaṇa-vārāhī-vīrya-nanditā | kāmeśvara-mukhāloka-kalpita-śrīgaṇeśvarā ||

31

महागणेश-निर्भिन्न-विघ्नयन्त्र-प्रहर्षिता । भण्डासुरेन्द्र-निर्मुक्त-शस्त्र-प्रत्यस्त्र-वर्षिणी ॥

mahāgaṇeśa-nirbhinna-vighnayantra-praharṣitā | bhaṇḍāsurendra-nirmukta-śastra-pratyastra-varṣiṇī ||

32

कराङ्गुलि-नखोत्पन्न-नारायण-दशाकृतिः । महा-पाशुपतास्त्राग्नि-निर्दग्धासुर-सैनिका ॥

karāṅguli-nakhotpanna-nārāyaṇa-daśākṛtiḥ | mahā-pāśupatāstrāgni-nirdagdhāsura-sainikā ||

33

कामेश्वरास्त्र-निर्दग्ध-सभण्डासुर-शून्यका । ब्रह्मोपेन्द्र-महेन्द्रादि-देव-संस्तुत-वैभवा ॥

kāmeśvarāstra-nirdagdha-sabhaṇḍāsura-śūnyakā | brahmopendra-mahendrādi-deva-saṃstuta-vaibhavā ||

34

हर-नेत्राग्नि-संदग्ध-काम-सञ्जीवनौषधिः । श्रीमद्वाग्भव-कूटैक-स्वरूप-मुख-पङ्कजा ॥

hara-netrāgni-saṃdagdha-kāma-sañjīvanauṣadhiḥ | śrīmadvāgbhava-kūṭaika-svarūpa-mukha-paṅkajā ||

35

कण्ठाधः-कटि-पर्यन्त-मध्यकूट-स्वरूपिणी । शक्ति-कूटैकतापन्न-कट्यधोभाग-धारिणी ॥

kaṇṭhādhaḥ-kaṭi-paryanta-madhyakūṭa-svarūpiṇī | śakti-kūṭaikatāpanna-kaṭyadhobhāga-dhāriṇī ||

36

मूल-मन्त्रात्मिका मूलकूटत्रय-कलेवरा । कुलामृतैक-रसिका कुलसंकेत-पालिनी ॥

mūla-mantrātmikā mūlakūṭatraya-kalevarā | kulāmṛtaika-rasikā kulasaṃketa-pālinī ||

37

कुलाङ्गना कुलान्तस्था कौलिनी कुलयोगिनी । अकुला समयान्तस्था समयाचार-तत्परा ॥

kulāṅganā kulāntasthā kaulinī kulayoginī | akulā samayāntasthā samayācāra-tatparā ||

38

मूलाधारैक-निलया ब्रह्मग्रन्थि-विभेदिनी । मणि-पूरान्तरुदिता विष्णुग्रन्थि-विभेदिनी ॥

mūlādhāraika-nilayā brahmagranthi-vibhedinī | maṇi-pūrāntaruditā viṣṇugranthi-vibhedinī ||

39

आज्ञा-चक्रान्तरालस्था रुद्रग्रन्थि-विभेदिनी । सहस्राराम्बुजारूढा सुधा-साराभिवर्षिणी ॥

ājñā-cakrāntarālasthā rudragranthi-vibhedinī | sahasrārāmbujārūḍhā sudhā-sārābhivarṣiṇī ||

40

तडिल्लता-समरुचिः षट्चक्रोपरि-संस्थिता । महासक्तिः कुण्डलिनी बिसतन्तु-तनीयसी ॥

taḍillatā-samaruciḥ ṣaṭcakropari-saṃsthitā | mahāsaktiḥ kuṇḍalinī bisatantu-tanīyasī ||

41

भवानी भावनागम्या भवारण्य-कुठारिका । भद्रप्रिया भद्रमूर्तिर्भक्त-सौभाग्यदायिनी ॥

bhavānī bhāvanāgamyā bhavāraṇya-kuṭhārikā | bhadrapriyā bhadramūrtirbhakta-saubhāgyadāyinī ||

42

भक्तिप्रिया भक्तिगम्या भक्तिवश्या भयापहा । शाम्भवी शारदाराध्या शर्वाणी शर्मदायिनी ॥

bhaktipriyā bhaktigamyā bhaktivaśyā bhayāpahā | śāmbhavī śāradārādhyā śarvāṇī śarmadāyinī ||

43

शाङ्करी श्रीकरी साध्वी शरच्चन्द्र-निभानना । शातोदरी शान्तिमती निराधारा निरञ्जना ॥

śāṅkarī śrīkarī sādhvī śaraccandra-nibhānanā | śātodarī śāntimatī nirādhārā nirañjanā ||

44

निर्लेपा निर्मला नित्या निराकारा निराकुला । निर्गुणा निष्कला शान्ता निष्कामा निरुपप्लवा ॥

nirlepā nirmalā nityā nirākārā nirākulā | nirguṇā niṣkalā śāntā niṣkāmā nirupaplavā ||

45

नित्यमुक्ता निर्विकारा निष्प्रपञ्चा निराश्रया । नित्यशुद्धा नित्यबुद्धा निरवद्या निरन्तरा ॥

nityamuktā nirvikārā niṣprapañcā nirāśrayā | nityaśuddhā nityabuddhā niravadyā nirantarā ||

46

निष्कारणा निष्कलङ्का निरुपाधिर्निरीश्वरा । नीरागा रागमथनी निर्मदा मदनाशिनी ॥

niṣkāraṇā niṣkalaṅkā nirupādhirnirīśvarā | nīrāgā rāgamathanī nirmadā madanāśinī ||

47

निश्चिन्ता निरहंकारा निर्मोहा मोहनाशिनी । निर्ममा ममताहन्त्री निष्पापा पापनाशिनी ॥

niścintā nirahaṃkārā nirmohā mohanāśinī | nirmamā mamatāhantrī niṣpāpā pāpanāśinī ||

48

निष्क्रोधा क्रोधशमनी निर्लोभा लोभनाशिनी । निःसंशया संशयघ्नी निर्भवा भवनाशिनी ॥

niṣkrodhā krodhaśamanī nirlobhā lobhanāśinī | niḥsaṃśayā saṃśayaghnī nirbhavā bhavanāśinī ||

49

निर्विकल्पा निराबाधा निर्भेदा भेदनाशिनी । निर्नाशा मृत्युमथनी निष्क्रिया निष्परिग्रहा ॥

nirvikalpā nirābādhā nirbhedā bhedanāśinī | nirnāśā mṛtyumathanī niṣkriyā niṣparigrahā ||

50

निस्तुला नीलचिकुरा निरपाया निरत्यया । दुर्लभा दुर्गमा दुर्गा दुःखहन्त्री सुखप्रदा ॥

nistulā nīlacikurā nirapāyā niratyayā | durlabhā durgamā durgā duḥkhahantrī sukhapradā ||

51

दुष्टदूरा दुराचार-शमनी दोषवर्जिता । सर्वज्ञा सान्द्रकरुणा समानाधिक-वर्जिता ॥

duṣṭadūrā durācāra-śamanī doṣavarjitā | sarvajñā sāndrakaruṇā samānādhika-varjitā ||

52

सर्वशक्तिमयी सर्व-मङ्गला सद्गतिप्रदा । सर्वेश्वरी सर्वमयी सर्वमन्त्र-स्वरूपिणी ॥

sarvaśaktimayī sarva-maṅgalā sadgatipradā | sarveśvarī sarvamayī sarvamantra-svarūpiṇī ||

53

सर्व-यन्त्रात्मिका सर्व-तन्त्ररूपा मनोन्मनी । माहेश्वरी महादेवी महालक्ष्मीर्मृडप्रिया ॥

sarva-yantrātmikā sarva-tantrarūpā manonmanī | māheśvarī mahādevī mahālakṣmīrmṛḍapriyā ||

54

महारूपा महापूज्या महापातक-नाशिनी । महामाया महासत्त्वा महाशक्तिर्महारतिः ॥

mahārūpā mahāpūjyā mahāpātaka-nāśinī | mahāmāyā mahāsattvā mahāśaktirmahāratiḥ ||

55

महाभोगा महैश्वर्या महावीर्या महाबला । महाबुद्धिर्महासिद्धिर्महायोगेश्वरेश्वरी ॥

mahābhogā mahaiśvaryā mahāvīryā mahābalā | mahābuddhirmahāsiddhirmahāyogeśvareśvarī ||

56

महातन्त्रा महामन्त्रा महायन्त्रा महासना । महायाग-क्रमाराध्या महाभैरव-पूजिता ॥

mahātantrā mahāmantrā mahāyantrā mahāsanā | mahāyāga-kramārādhyā mahābhairava-pūjitā ||

57

महेश्वर-महाकल्प-महाताण्डव-साक्षिणी । महाकामेश-महिषी महात्रिपुर-सुन्दरी ॥

maheśvara-mahākalpa-mahātāṇḍava-sākṣiṇī | mahākāmeśa-mahiṣī mahātripura-sundarī ||

58

चतुःषष्ट्युपचाराढ्या चतुःषष्टिकलामयी । महाचतुः-षष्टिकोटि-योगिनी-गणसेविता ॥

catuḥṣaṣṭyupacārāḍhyā catuḥṣaṣṭikalāmayī | mahācatuḥ-ṣaṣṭikoṭi-yoginī-gaṇasevitā ||

59

मनुविद्या चन्द्रविद्या चन्द्रमण्डल-मध्यगा । चारुरूपा चारुहासा चारुचन्द्र-कलाधरा ॥

manuvidyā candravidyā candramaṇḍala-madhyagā | cārurūpā cāruhāsā cārucandra-kalādharā ||

60

चराचर-जगन्नाथा चक्रराज-निकेतना । पार्वती पद्मनयना पद्मराग-समप्रभा ॥

carācara-jagannāthā cakrarāja-niketanā | pārvatī padmanayanā padmarāga-samaprabhā ||

61

पञ्च-प्रेतासनासीना पञ्चब्रह्म-स्वरूपिणी । चिन्मयी परमानन्दा विज्ञान-घनरूपिणी ॥

pañca-pretāsanāsīnā pañcabrahma-svarūpiṇī | cinmayī paramānandā vijñāna-ghanarūpiṇī ||

62

ध्यान-ध्यातृ-ध्येयरूपा धर्माधर्म-विवर्जिता । विश्वरूपा जागरिणी स्वपन्ती तैजसात्मिका ॥

dhyāna-dhyātṛ-dhyeyarūpā dharmādharma-vivarjitā | viśvarūpā jāgariṇī svapantī taijasātmikā ||

63

सुप्ता प्राज्ञात्मिका तुर्या सर्वावस्था-विवर्जिता । सृष्टिकर्त्री ब्रह्मरूपा गोप्त्री गोविन्दरूपिणी ॥

suptā prājñātmikā turyā sarvāvasthā-vivarjitā | sṛṣṭikartrī brahmarūpā goptrī govindarūpiṇī ||

64

संहारिणी रुद्ररूपा तिरोधान-करीश्वरी । सदाशिवाऽनुग्रहदा पञ्चकृत्य-परायणा ॥

saṃhāriṇī rudrarūpā tirodhāna-karīśvarī | sadāśivā'nugrahadā pañcakṛtya-parāyaṇā ||

65

भानुमण्डल-मध्यस्था भैरवी भगमालिनी । पद्मासना भगवती पद्मनाभ-सहोदरी ॥

bhānumaṇḍala-madhyasthā bhairavī bhagamālinī | padmāsanā bhagavatī padmanābha-sahodarī ||

66

उन्मेष-निमिषोत्पन्न-विपन्न-भुवनावली । सहस्र-शीर्षवदना सहस्राक्षी सहस्रपात् ॥

unmeṣa-nimiṣotpanna-vipanna-bhuvanāvalī | sahasra-śīrṣavadanā sahasrākṣī sahasrapāt ||

67

आब्रह्म-कीट-जननी वर्णाश्रम-विधायिनी । निजाज्ञारूप-निगमा पुण्यापुण्य-फलप्रदा ॥

ābrahma-kīṭa-jananī varṇāśrama-vidhāyinī | nijājñārūpa-nigamā puṇyāpuṇya-phalapradā ||

68

श्रुति-सीमन्त-सिन्दूरी-कृत-पादाब्ज-धूलिका । सकलागम-सन्दोह-शुक्ति-सम्पुट-मौक्तिका ॥

śruti-sīmanta-sindūrī-kṛta-pādābja-dhūlikā | sakalāgama-sandoha-śukti-sampuṭa-mauktikā ||

69

पुरुषार्थप्रदा पूर्णा भोगिनी भुवनेश्वरी । अम्बिकाऽनादि-निधना हरिब्रह्मेन्द्र-सेविता ॥

puruṣārthapradā pūrṇā bhoginī bhuvaneśvarī | ambikā'nādi-nidhanā haribrahmendra-sevitā ||

70

नारायणी नादरूपा नामरूप-विवर्जिता । ह्रींकारी ह्रीमती हृद्या हेयोपादेय-वर्जिता ॥

nārāyaṇī nādarūpā nāmarūpa-vivarjitā | hrīṃkārī hrīmatī hṛdyā heyopādeya-varjitā ||

71

राजराजार्चिता राज्ञी रम्या राजीवलोचना । रञ्जनी रमणी रस्या रणत्किङ्किणि-मेखला ॥

rājarājārcitā rājñī ramyā rājīvalocanā | rañjanī ramaṇī rasyā raṇatkiṅkiṇi-mekhalā ||

72

रमा राकेन्दुवदना रतिरूपा रतिप्रिया । रक्षाकरी राक्षसघ्नी रामा रमणलम्पटा ॥

ramā rākenduvadanā ratirūpā ratipriyā | rakṣākarī rākṣasaghnī rāmā ramaṇalampaṭā ||

73

काम्या कामकलारूपा कदम्ब-कुसुम-प्रिया । कल्याणी जगतीकन्दा करुणा-रस-सागरा ॥

kāmyā kāmakalārūpā kadamba-kusuma-priyā | kalyāṇī jagatīkandā karuṇā-rasa-sāgarā ||

74

कलावती कलालापा कान्ता कादम्बरीप्रिया । वरदा वामनयना वारुणी-मद-विह्वला ॥

kalāvatī kalālāpā kāntā kādambarīpriyā | varadā vāmanayanā vāruṇī-mada-vihvalā ||

75

विश्वाधिका वेदवेद्या विन्ध्याचल-निवासिनी । विधात्री वेदजननी विष्णुमाया विलासिनी ॥

viśvādhikā vedavedyā vindhyācala-nivāsinī | vidhātrī vedajananī viṣṇumāyā vilāsinī ||

76

क्षेत्रस्वरूपा क्षेत्रेशी क्षेत्र-क्षेत्रज्ञ-पालिनी । क्षयवृद्धि-विनिर्मुक्ता क्षेत्रपाल-समर्चिता ॥

kṣetrasvarūpā kṣetreśī kṣetra-kṣetrajña-pālinī | kṣayavṛddhi-vinirmuktā kṣetrapāla-samarcitā ||

77

विजया विमला वन्द्या वन्दारु-जन-वत्सला । वाग्वादिनी वामकेशी वह्निमण्डल-वासिनी ॥

vijayā vimalā vandyā vandāru-jana-vatsalā | vāgvādinī vāmakeśī vahnimaṇḍala-vāsinī ||

78

भक्तिमत्-कल्पलतिका पशुपाश-विमोचिनी । संहृताशेष-पाषण्डा सदाचार-प्रवर्तिका ॥

bhaktimat-kalpalatikā paśupāśa-vimocinī | saṃhṛtāśeṣa-pāṣaṇḍā sadācāra-pravartikā ||

79

तापत्रयाग्नि-सन्तप्त-समाह्लादन-चन्द्रिका । तरुणी तापसाराध्या तनुमध्या तमोऽपहा ॥

tāpatrayāgni-santapta-samāhlādana-candrikā | taruṇī tāpasārādhyā tanumadhyā tamo'pahā ||

80

चितिस्तत्पद-लक्ष्यार्था चिदेकरस-रूपिणी । स्वात्मानन्द-लवीभूत-ब्रह्माद्यानन्द-सन्ततिः ॥

citistatpada-lakṣyārthā cidekarasa-rūpiṇī | svātmānanda-lavībhūta-brahmādyānanda-santatiḥ ||

81

परा प्रत्यक्चितीरूपा पश्यन्ती परदेवता । मध्यमा वैखरीरूपा भक्त-मानस-हंसिका ॥

parā pratyakcitīrūpā paśyantī paradevatā | madhyamā vaikharīrūpā bhakta-mānasa-haṃsikā ||

82

कामेश्वर-प्राणनाडी कृतज्ञा कामपूजिता । श‍ृङ्गार-रस-सम्पूर्णा जया जालन्धर-स्थिता ॥

kāmeśvara-prāṇanāḍī kṛtajñā kāmapūjitā | śa‍ṛṅgāra-rasa-sampūrṇā jayā jālandhara-sthitā ||

83

ओड्याणपीठ-निलया बिन्दु-मण्डलवासिनी । रहोयाग-क्रमाराध्या रहस्तर्पण-तर्पिता ॥

oḍyāṇapīṭha-nilayā bindu-maṇḍalavāsinī | rahoyāga-kramārādhyā rahastarpaṇa-tarpitā ||

84

सद्यःप्रसादिनी विश्व-साक्षिणी साक्षिवर्जिता । षडङ्गदेवता-युक्ता षाड्गुण्य-परिपूरिता ॥

sadyaḥprasādinī viśva-sākṣiṇī sākṣivarjitā | ṣaḍaṅgadevatā-yuktā ṣāḍguṇya-paripūritā ||

85

नित्यक्लिन्ना निरुपमा निर्वाण-सुख-दायिनी । नित्या-षोडशिका-रूपा श्रीकण्ठार्ध-शरीरिणी ॥

nityaklinnā nirupamā nirvāṇa-sukha-dāyinī | nityā-ṣoḍaśikā-rūpā śrīkaṇṭhārdha-śarīriṇī ||

86

प्रभावती प्रभारूपा प्रसिद्धा परमेश्वरी । मूलप्रकृतिरव्यक्ता व्यक्ताव्यक्त-स्वरूपिणी ॥

prabhāvatī prabhārūpā prasiddhā parameśvarī | mūlaprakṛtiravyaktā vyaktāvyakta-svarūpiṇī ||

87

व्यापिनी विविधाकारा विद्याविद्या-स्वरूपिणी । महाकामेश-नयन-कुमुदाह्लाद-कौमुदी ॥

vyāpinī vividhākārā vidyāvidyā-svarūpiṇī | mahākāmeśa-nayana-kumudāhlāda-kaumudī ||

88

भक्त-हार्द-तमोभेद-भानुमद्भानु-सन्ततिः । शिवदूती शिवाराध्या शिवमूर्तिः शिवङ्करी ॥

bhakta-hārda-tamobheda-bhānumadbhānu-santatiḥ | śivadūtī śivārādhyā śivamūrtiḥ śivaṅkarī ||

89

शिवप्रिया शिवपरा शिष्टेष्टा शिष्टपूजिता । अप्रमेया स्वप्रकाशा मनोवाचामगोचरा ॥

śivapriyā śivaparā śiṣṭeṣṭā śiṣṭapūjitā | aprameyā svaprakāśā manovācāmagocarā ||

90

चिच्छक्तिश् चेतनारूपा जडशक्तिर्जडात्मिका । गायत्री व्याहृतिः सन्ध्या द्विजवृन्द-निषेविता ॥

cicchaktiś cetanārūpā jaḍaśaktirjaḍātmikā | gāyatrī vyāhṛtiḥ sandhyā dvijavṛnda-niṣevitā ||

91

तत्त्वासना तत्त्वमयी पञ्च-कोशान्तर-स्थिता । निःसीम-महिमा नित्य-यौवना मदशालिनी ॥

tattvāsanā tattvamayī pañca-kośāntara-sthitā | niḥsīma-mahimā nitya-yauvanā madaśālinī ||

92

मदघूर्णित-रक्ताक्षी मदपाटल-गण्डभूः । चन्दन-द्रव-दिग्धाङ्गी चाम्पेय-कुसुम-प्रिया ॥

madaghūrṇita-raktākṣī madapāṭala-gaṇḍabhūḥ | candana-drava-digdhāṅgī cāmpeya-kusuma-priyā ||

93

कुशला कोमलाकारा कुरुकुल्ला कुलेश्वरी । कुलकुण्डालया कौल-मार्ग-तत्पर-सेविता ॥

kuśalā komalākārā kurukullā kuleśvarī | kulakuṇḍālayā kaula-mārga-tatpara-sevitā ||

94

कुमार-गणनाथाम्बा तुष्टिः पुष्टिर्मतिर्धृतिः । शान्तिः स्वस्तिमती कान्तिर्नन्दिनी विघ्ननाशिनी ॥

kumāra-gaṇanāthāmbā tuṣṭiḥ puṣṭirmatirdhṛtiḥ | śāntiḥ svastimatī kāntirnandinī vighnanāśinī ||

95

तेजोवती त्रिनयना लोलाक्षी-कामरूपिणी । मालिनी हंसिनी माता मलयाचल-वासिनी ॥

tejovatī trinayanā lolākṣī-kāmarūpiṇī | mālinī haṃsinī mātā malayācala-vāsinī ||

96

सुमुखी नलिनी सुभ्रूः शोभना सुरनायिका । कालकण्ठी कान्तिमती क्षोभिणी सूक्ष्मरूपिणी ॥

sumukhī nalinī subhrūḥ śobhanā suranāyikā | kālakaṇṭhī kāntimatī kṣobhiṇī sūkṣmarūpiṇī ||

97

वज्रेश्वरी वामदेवी वयोऽवस्था-विवर्जिता । सिद्धेश्वरी सिद्धविद्या सिद्धमाता यशस्विनी ॥

vajreśvarī vāmadevī vayo'vasthā-vivarjitā | siddheśvarī siddhavidyā siddhamātā yaśasvinī ||

98

विशुद्धिचक्र-निलयाऽऽरक्तवर्णा त्रिलोचना । खट्वाङ्गादि-प्रहरणा वदनैक-समन्विता ॥

viśuddhicakra-nilayā''raktavarṇā trilocanā | khaṭvāṅgādi-praharaṇā vadanaika-samanvitā ||

99

पायसान्नप्रिया त्वक्स्था पशुलोक-भयङ्करी । अमृतादि-महाशक्ति-संवृता डाकिनीश्वरी ॥

pāyasānnapriyā tvaksthā paśuloka-bhayaṅkarī | amṛtādi-mahāśakti-saṃvṛtā ḍākinīśvarī ||

100

अनाहताब्ज-निलया श्यामाभा वदनद्वया । दंष्ट्रोज्ज्वलाऽक्ष-मालादि-धरा रुधिरसंस्थिता ॥

anāhatābja-nilayā śyāmābhā vadanadvayā | daṃṣṭrojjvalā'kṣa-mālādi-dharā rudhirasaṃsthitā ||

101

कालरात्र्यादि-शक्त्यौघ-वृता स्निग्धौदनप्रिया । महावीरेन्द्र-वरदा राकिण्यम्बा-स्वरूपिणी ॥

kālarātryādi-śaktyaugha-vṛtā snigdhaudanapriyā | mahāvīrendra-varadā rākiṇyambā-svarūpiṇī ||

102

मणिपूराब्ज-निलया वदनत्रय-संयुता । वज्रादिकायुधोपेता डामर्यादिभिरावृता ॥

maṇipūrābja-nilayā vadanatraya-saṃyutā | vajrādikāyudhopetā ḍāmaryādibhirāvṛtā ||

103

रक्तवर्णा मांसनिष्ठा गुडान्न-प्रीत-मानसा । समस्तभक्त-सुखदा लाकिन्यम्बा-स्वरूपिणी ॥

raktavarṇā māṃsaniṣṭhā guḍānna-prīta-mānasā | samastabhakta-sukhadā lākinyambā-svarūpiṇī ||

104

स्वाधिष्ठानाम्बुज-गता चतुर्वक्त्र-मनोहरा । शूलाद्यायुध-सम्पन्ना पीतवर्णाऽतिगर्विता ॥

svādhiṣṭhānāmbuja-gatā caturvaktra-manoharā | śūlādyāyudha-sampannā pītavarṇā'tigarvitā ||

105

मेदोनिष्ठा मधुप्रीता बन्धिन्यादि-समन्विता । दध्यन्नासक्त-हृदया काकिनी-रूप-धारिणी ॥

medoniṣṭhā madhuprītā bandhinyādi-samanvitā | dadhyannāsakta-hṛdayā kākinī-rūpa-dhāriṇī ||

106

मूलाधाराम्बुजारूढा पञ्च-वक्त्राऽस्थि-संस्थिता । अङ्कुशादि-प्रहरणा वरदादि-निषेविता ॥

mūlādhārāmbujārūḍhā pañca-vaktrā'sthi-saṃsthitā | aṅkuśādi-praharaṇā varadādi-niṣevitā ||

107

मुद्गौदनासक्त-चित्ता साकिन्यम्बा-स्वरूपिणी । आज्ञा-चक्राब्ज-निलया शुक्लवर्णा षडानना ॥

mudgaudanāsakta-cittā sākinyambā-svarūpiṇī | ājñā-cakrābja-nilayā śuklavarṇā ṣaḍānanā ||

108

मज्जासंस्था हंसवती-मुख्य-शक्ति-समन्विता । हरिद्रान्नैक-रसिका हाकिनी-रूप-धारिणी ॥

majjāsaṃsthā haṃsavatī-mukhya-śakti-samanvitā | haridrānnaika-rasikā hākinī-rūpa-dhāriṇī ||

109

सहस्रदल-पद्मस्था सर्व-वर्णोप-शोभिता । सर्वायुधधरा शुक्ल-संस्थिता सर्वतोमुखी ॥

sahasradala-padmasthā sarva-varṇopa-śobhitā | sarvāyudhadharā śukla-saṃsthitā sarvatomukhī ||

110

सर्वौदन-प्रीतचित्ता याकिन्यम्बा-स्वरूपिणी । स्वाहा स्वधाऽमतिर्मेधा श्रुतिः स्मृतिरनुत्तमा ॥

sarvaudana-prītacittā yākinyambā-svarūpiṇī | svāhā svadhā'matirmedhā śrutiḥ smṛtiranuttamā ||

111

पुण्यकीर्तिः पुण्यलभ्या पुण्यश्रवण-कीर्तना । पुलोमजार्चिता बन्ध-मोचनी बन्धुरालका ॥

puṇyakīrtiḥ puṇyalabhyā puṇyaśravaṇa-kīrtanā | pulomajārcitā bandha-mocanī bandhurālakā ||

112

विमर्शरूपिणी विद्या वियदादि-जगत्प्रसूः । सर्वव्याधि-प्रशमनी सर्वमृत्यु-निवारिणी ॥

vimarśarūpiṇī vidyā viyadādi-jagatprasūḥ | sarvavyādhi-praśamanī sarvamṛtyu-nivāriṇī ||

113

अग्रगण्याऽचिन्त्यरूपा कलिकल्मष-नाशिनी । कात्यायनी कालहन्त्री कमलाक्ष-निषेविता ॥

agragaṇyā'cintyarūpā kalikalmaṣa-nāśinī | kātyāyanī kālahantrī kamalākṣa-niṣevitā ||

114

ताम्बूल-पूरित-मुखी दाडिमी-कुसुम-प्रभा । मृगाक्षी मोहिनी मुख्या मृडानी मित्ररूपिणी ॥

tāmbūla-pūrita-mukhī dāḍimī-kusuma-prabhā | mṛgākṣī mohinī mukhyā mṛḍānī mitrarūpiṇī ||

115

नित्यतृप्ता भक्तनिधिर्नियन्त्री निखिलेश्वरी । मैत्र्यादि-वासनालभ्या महाप्रलय-साक्षिणी ॥

nityatṛptā bhaktanidhirniyantrī nikhileśvarī | maitryādi-vāsanālabhyā mahāpralaya-sākṣiṇī ||

116

परा शक्तिः परा निष्ठा प्रज्ञानघन-रूपिणी । माध्वीपानालसा मत्ता मातृका-वर्ण-रूपिणी ॥

parā śaktiḥ parā niṣṭhā prajñānaghana-rūpiṇī | mādhvīpānālasā mattā mātṛkā-varṇa-rūpiṇī ||

117

महाकैलास-निलया मृणाल-मृदु-दोर्लता । महनीया दयामूर्तिर्महासाम्राज्य-शालिनी ॥

mahākailāsa-nilayā mṛṇāla-mṛdu-dorlatā | mahanīyā dayāmūrtirmahāsāmrājya-śālinī ||

118

आत्मविद्या महाविद्या श्रीविद्या कामसेविता । श्री-षोडशाक्षरी-विद्या त्रिकूटा कामकोटिका ॥

ātmavidyā mahāvidyā śrīvidyā kāmasevitā | śrī-ṣoḍaśākṣarī-vidyā trikūṭā kāmakoṭikā ||

119

कटाक्ष-किङ्करी-भूत-कमला-कोटि-सेविता । शिरःस्थिता चन्द्रनिभा भालस्थेन्द्र-धनुःप्रभा ॥

kaṭākṣa-kiṅkarī-bhūta-kamalā-koṭi-sevitā | śiraḥsthitā candranibhā bhālasthendra-dhanuḥprabhā ||

120

हृदयस्था रविप्रख्या त्रिकोणान्तर-दीपिका । दाक्षायणी दैत्यहन्त्री दक्षयज्ञ-विनाशिनी ॥

hṛdayasthā raviprakhyā trikoṇāntara-dīpikā | dākṣāyaṇī daityahantrī dakṣayajña-vināśinī ||

121

दरान्दोलित-दीर्घाक्षी दर-हासोज्ज्वलन्-मुखी । गुरुमूर्तिर्गुणनिधिर्गोमाता गुहजन्मभूः ॥

darāndolita-dīrghākṣī dara-hāsojjvalan-mukhī | gurumūrtirguṇanidhirgomātā guhajanmabhūḥ ||

122

देवेशी दण्डनीतिस्था दहराकाश-रूपिणी । प्रतिपन्मुख्य-राकान्त-तिथि-मण्डल-पूजिता ॥

deveśī daṇḍanītisthā daharākāśa-rūpiṇī | pratipanmukhya-rākānta-tithi-maṇḍala-pūjitā ||

123

कलात्मिका कलानाथा काव्यालाप-विनोदिनी । सचामर-रमा-वाणी-सव्य-दक्षिण-सेविता ॥

kalātmikā kalānāthā kāvyālāpa-vinodinī | sacāmara-ramā-vāṇī-savya-dakṣiṇa-sevitā ||

124

आदिशक्तिरमेयाऽऽत्मा परमा पावनाकृतिः । अनेककोटि-ब्रह्माण्ड-जननी दिव्यविग्रहा ॥

ādiśaktirameyā''tmā paramā pāvanākṛtiḥ | anekakoṭi-brahmāṇḍa-jananī divyavigrahā ||

125

क्लींकारी केवला गुह्या कैवल्य-पददायिनी । त्रिपुरा त्रिजगद्वन्द्या त्रिमूर्तिस्त्रिदशेश्वरी ॥

klīṃkārī kevalā guhyā kaivalya-padadāyinī | tripurā trijagadvandyā trimūrtistridaśeśvarī ||

126

त्र्यक्षरी दिव्य-गन्धाढ्या सिन्दूर-तिलकाञ्चिता । उमा शैलेन्द्रतनया गौरी गन्धर्व-सेविता ॥

tryakṣarī divya-gandhāḍhyā sindūra-tilakāñcitā | umā śailendratanayā gaurī gandharva-sevitā ||

127

विश्वगर्भा स्वर्णगर्भाऽवरदा वागधीश्वरी । ध्यानगम्याऽपरिच्छेद्या ज्ञानदा ज्ञानविग्रहा ॥

viśvagarbhā svarṇagarbhā'varadā vāgadhīśvarī | dhyānagamyā'paricchedyā jñānadā jñānavigrahā ||

128

सर्ववेदान्त-संवेद्या सत्यानन्द-स्वरूपिणी । लोपामुद्रार्चिता लीला-कॢप्त-ब्रह्माण्ड-मण्डला ॥

sarvavedānta-saṃvedyā satyānanda-svarūpiṇī | lopāmudrārcitā līlā-kḷpta-brahmāṇḍa-maṇḍalā ||

129

अदृश्या दृश्यरहिता विज्ञात्री वेद्यवर्जिता । योगिनी योगदा योग्या योगानन्दा युगन्धरा ॥

adṛśyā dṛśyarahitā vijñātrī vedyavarjitā | yoginī yogadā yogyā yogānandā yugandharā ||

130

इच्छाशक्ति-ज्ञानशक्ति-क्रियाशक्ति-स्वरूपिणी । सर्वाधारा सुप्रतिष्ठा सदसद्रूप-धारिणी ॥

icchāśakti-jñānaśakti-kriyāśakti-svarūpiṇī | sarvādhārā supratiṣṭhā sadasadrūpa-dhāriṇī ||

131

अष्टमूर्तिरजाजैत्री लोकयात्रा-विधायिनी । एकाकिनी भूमरूपा निर्द्वैता द्वैतवर्जिता ॥

aṣṭamūrtirajājaitrī lokayātrā-vidhāyinī | ekākinī bhūmarūpā nirdvaitā dvaitavarjitā ||

132

अन्नदा वसुदा वृद्धा ब्रह्मात्मैक्य-स्वरूपिणी । बृहती ब्राह्मणी ब्राह्मी ब्रह्मानन्दा बलिप्रिया ॥

annadā vasudā vṛddhā brahmātmaikya-svarūpiṇī | bṛhatī brāhmaṇī brāhmī brahmānandā balipriyā ||

133

भाषारूपा बृहत्सेना भावाभाव-विवर्जिता । सुखाराध्या शुभकरी शोभना सुलभा गतिः ॥

bhāṣārūpā bṛhatsenā bhāvābhāva-vivarjitā | sukhārādhyā śubhakarī śobhanā sulabhā gatiḥ ||

134

राज-राजेश्वरी राज्य-दायिनी राज्य-वल्लभा । राजत्कृपा राजपीठ-निवेशित-निजाश्रिता ॥

rāja-rājeśvarī rājya-dāyinī rājya-vallabhā | rājatkṛpā rājapīṭha-niveśita-nijāśritā ||

135

राज्यलक्ष्मीः कोशनाथा चतुरङ्ग-बलेश्वरी । साम्राज्य-दायिनी सत्यसन्धा सागरमेखला ॥

rājyalakṣmīḥ kośanāthā caturaṅga-baleśvarī | sāmrājya-dāyinī satyasandhā sāgaramekhalā ||

136

दीक्षिता दैत्यशमनी सर्वलोक-वशङ्करी । सर्वार्थदात्री सावित्री सच्चिदानन्द-रूपिणी ॥

dīkṣitā daityaśamanī sarvaloka-vaśaṅkarī | sarvārthadātrī sāvitrī saccidānanda-rūpiṇī ||

137

देश-कालापरिच्छिन्ना सर्वगा सर्वमोहिनी । सरस्वती शास्त्रमयी गुहाम्बा गुह्यरूपिणी ॥

deśa-kālāparicchinnā sarvagā sarvamohinī | sarasvatī śāstramayī guhāmbā guhyarūpiṇī ||

138

सर्वोपाधि-विनिर्मुक्ता सदाशिव-पतिव्रता । सम्प्रदायेश्वरी साध्वी गुरुमण्डल-रूपिणी ॥

sarvopādhi-vinirmuktā sadāśiva-pativratā | sampradāyeśvarī sādhvī gurumaṇḍala-rūpiṇī ||

139

कुलोत्तीर्णा भगाराध्या माया मधुमती मही । गणाम्बा गुह्यकाराध्या कोमलाङ्गी गुरुप्रिया ॥

kulottīrṇā bhagārādhyā māyā madhumatī mahī | gaṇāmbā guhyakārādhyā komalāṅgī gurupriyā ||

140

स्वतन्त्रा सर्वतन्त्रेशी दक्षिणामूर्ति-रूपिणी । सनकादि-समाराध्या शिवज्ञान-प्रदायिनी ॥

svatantrā sarvatantreśī dakṣiṇāmūrti-rūpiṇī | sanakādi-samārādhyā śivajñāna-pradāyinī ||

141

चित्कलाऽऽनन्द-कलिका प्रेमरूपा प्रियङ्करी । नामपारायण-प्रीता नन्दिविद्या नटेश्वरी ॥

citkalā''nanda-kalikā premarūpā priyaṅkarī | nāmapārāyaṇa-prītā nandividyā naṭeśvarī ||

142

मिथ्या-जगदधिष्ठाना मुक्तिदा मुक्तिरूपिणी । लास्यप्रिया लयकरी लज्जा रम्भादिवन्दिता ॥

mithyā-jagadadhiṣṭhānā muktidā muktirūpiṇī | lāsyapriyā layakarī lajjā rambhādivanditā ||

143

भवदाव-सुधावृष्टिः पापारण्य-दवानला । दौर्भाग्य-तूलवातूला जराध्वान्त-रविप्रभा ॥

bhavadāva-sudhāvṛṣṭiḥ pāpāraṇya-davānalā | daurbhāgya-tūlavātūlā jarādhvānta-raviprabhā ||

144

भाग्याब्धि-चन्द्रिका भक्त-चित्तकेकि-घनाघना । रोगपर्वत-दम्भोलिर्मृत्युदारु-कुठारिका ॥

bhāgyābdhi-candrikā bhakta-cittakeki-ghanāghanā | rogaparvata-dambholirmṛtyudāru-kuṭhārikā ||

145

महेश्वरी महाकाली महाग्रासा महाशना । अपर्णा चण्डिका चण्डमुण्डासुर-निषूदिनी ॥

maheśvarī mahākālī mahāgrāsā mahāśanā | aparṇā caṇḍikā caṇḍamuṇḍāsura-niṣūdinī ||

146

क्षराक्षरात्मिका सर्व-लोकेशी विश्वधारिणी । त्रिवर्गदात्री सुभगा त्र्यम्बका त्रिगुणात्मिका ॥

kṣarākṣarātmikā sarva-lokeśī viśvadhāriṇī | trivargadātrī subhagā tryambakā triguṇātmikā ||

147

स्वर्गापवर्गदा शुद्धा जपापुष्प-निभाकृतिः । ओजोवती द्युतिधरा यज्ञरूपा प्रियव्रता ॥

svargāpavargadā śuddhā japāpuṣpa-nibhākṛtiḥ | ojovatī dyutidharā yajñarūpā priyavratā ||

148

दुराराध्या दुराधर्षा पाटली-कुसुम-प्रिया । महती मेरुनिलया मन्दार-कुसुम-प्रिया ॥

durārādhyā durādharṣā pāṭalī-kusuma-priyā | mahatī merunilayā mandāra-kusuma-priyā ||

149

वीराराध्या विराड्रूपा विरजा विश्वतोमुखी । प्रत्यग्रूपा पराकाशा प्राणदा प्राणरूपिणी ॥

vīrārādhyā virāḍrūpā virajā viśvatomukhī | pratyagrūpā parākāśā prāṇadā prāṇarūpiṇī ||

150

मार्ताण्ड-भैरवाराध्या मन्त्रिणीन्यस्त-राज्यधूः । त्रिपुरेशी जयत्सेना निस्त्रैगुण्या परापरा ॥

mārtāṇḍa-bhairavārādhyā mantriṇīnyasta-rājyadhūḥ | tripureśī jayatsenā nistraiguṇyā parāparā ||

151

सत्य-ज्ञानानन्द-रूपा सामरस्य-परायणा । कपर्दिनी कलामाला कामधुक् कामरूपिणी ॥

satya-jñānānanda-rūpā sāmarasya-parāyaṇā | kapardinī kalāmālā kāmadhuk kāmarūpiṇī ||

152

कलानिधिः काव्यकला रसज्ञा रसशेवधिः । पुष्टा पुरातना पूज्या पुष्करा पुष्करेक्षणा ॥

kalānidhiḥ kāvyakalā rasajñā rasaśevadhiḥ | puṣṭā purātanā pūjyā puṣkarā puṣkarekṣaṇā ||

153

परंज्योतिः परंधाम परमाणुः परात्परा । पाशहस्ता पाशहन्त्री परमन्त्र-विभेदिनी ॥

paraṃjyotiḥ paraṃdhāma paramāṇuḥ parātparā | pāśahastā pāśahantrī paramantra-vibhedinī ||

154

मूर्ताऽमूर्ताऽनित्यतृप्ता मुनिमानस-हंसिका । सत्यव्रता सत्यरूपा सर्वान्तर्यामिनी सती ॥

mūrtā'mūrtā'nityatṛptā munimānasa-haṃsikā | satyavratā satyarūpā sarvāntaryāminī satī ||

155

ब्रह्माणी ब्रह्मजननी बहुरूपा बुधार्चिता । प्रसवित्री प्रचण्डाऽऽज्ञा प्रतिष्ठा प्रकटाकृतिः ॥

brahmāṇī brahmajananī bahurūpā budhārcitā | prasavitrī pracaṇḍā''jñā pratiṣṭhā prakaṭākṛtiḥ ||

156

प्राणेश्वरी प्राणदात्री पञ्चाशत्पीठ-रूपिणी । विश‍ृङ्खला विविक्तस्था वीरमाता वियत्प्रसूः ॥

prāṇeśvarī prāṇadātrī pañcāśatpīṭha-rūpiṇī | viśa‍ṛṅkhalā viviktasthā vīramātā viyatprasūḥ ||

157

मुकुन्दा मुक्तिनिलया मूलविग्रह-रूपिणी । भावज्ञा भवरोगघ्नी भवचक्र-प्रवर्तिनी ॥

mukundā muktinilayā mūlavigraha-rūpiṇī | bhāvajñā bhavarogaghnī bhavacakra-pravartinī ||

158

छन्दःसारा शास्त्रसारा मन्त्रसारा तलोदरी । उदारकीर्तिरुद्दामवैभवा वर्णरूपिणी ॥

chandaḥsārā śāstrasārā mantrasārā talodarī | udārakīrtiruddāmavaibhavā varṇarūpiṇī ||

159

जन्ममृत्यु-जरातप्त-जनविश्रान्ति-दायिनी । सर्वोपनिष-दुद्-घुष्टा शान्त्यतीत-कलात्मिका ॥

janmamṛtyu-jarātapta-janaviśrānti-dāyinī | sarvopaniṣa-dud-ghuṣṭā śāntyatīta-kalātmikā ||

160

गम्भीरा गगनान्तस्था गर्विता गानलोलुपा । कल्पना-रहिता काष्ठाऽकान्ता कान्तार्ध-विग्रहा ॥

gambhīrā gaganāntasthā garvitā gānalolupā | kalpanā-rahitā kāṣṭhā'kāntā kāntārdha-vigrahā ||

161

कार्यकारण-निर्मुक्ता कामकेलि-तरङ्गिता । कनत्कनकता-टङ्का लीला-विग्रह-धारिणी ॥

kāryakāraṇa-nirmuktā kāmakeli-taraṅgitā | kanatkanakatā-ṭaṅkā līlā-vigraha-dhāriṇī ||

162

अजा क्षयविनिर्मुक्ता मुग्धा क्षिप्र-प्रसादिनी । अन्तर्मुख-समाराध्या बहिर्मुख-सुदुर्लभा ॥

ajā kṣayavinirmuktā mugdhā kṣipra-prasādinī | antarmukha-samārādhyā bahirmukha-sudurlabhā ||

163

त्रयी त्रिवर्गनिलया त्रिस्था त्रिपुरमालिनी । निरामया निरालम्बा स्वात्मारामा सुधासृतिः ॥

trayī trivarganilayā tristhā tripuramālinī | nirāmayā nirālambā svātmārāmā sudhāsṛtiḥ ||

164

संसारपङ्क-निर्मग्न-समुद्धरण-पण्डिता । यज्ञप्रिया यज्ञकर्त्री यजमान-स्वरूपिणी ॥

saṃsārapaṅka-nirmagna-samuddharaṇa-paṇḍitā | yajñapriyā yajñakartrī yajamāna-svarūpiṇī ||

165

धर्माधारा धनाध्यक्षा धनधान्य-विवर्धिनी । विप्रप्रिया विप्ररूपा विश्वभ्रमण-कारिणी ॥

dharmādhārā dhanādhyakṣā dhanadhānya-vivardhinī | viprapriyā viprarūpā viśvabhramaṇa-kāriṇī ||

166

विश्वग्रासा विद्रुमाभा वैष्णवी विष्णुरूपिणी । अयोनिर्योनिनिलया कूटस्था कुलरूपिणी ॥

viśvagrāsā vidrumābhā vaiṣṇavī viṣṇurūpiṇī | ayoniryoninilayā kūṭasthā kularūpiṇī ||

167

वीरगोष्ठीप्रिया वीरा नैष्कर्म्या नादरूपिणी । विज्ञानकलना कल्या विदग्धा बैन्दवासना ॥

vīragoṣṭhīpriyā vīrā naiṣkarmyā nādarūpiṇī | vijñānakalanā kalyā vidagdhā baindavāsanā ||

168

तत्त्वाधिका तत्त्वमयी तत्त्वमर्थ-स्वरूपिणी । सामगानप्रिया सौम्या सदाशिव-कुटुम्बिनी ॥

tattvādhikā tattvamayī tattvamartha-svarūpiṇī | sāmagānapriyā saumyā sadāśiva-kuṭumbinī ||

169

सव्यापसव्य-मार्गस्था सर्वापद्विनिवारिणी । स्वस्था स्वभावमधुरा धीरा धीरसमर्चिता ॥

savyāpasavya-mārgasthā sarvāpadvinivāriṇī | svasthā svabhāvamadhurā dhīrā dhīrasamarcitā ||

170

चैतन्यार्घ्य-समाराध्या चैतन्य-कुसुमप्रिया । सदोदिता सदातुष्टा तरुणादित्य-पाटला ॥

caitanyārghya-samārādhyā caitanya-kusumapriyā | sadoditā sadātuṣṭā taruṇāditya-pāṭalā ||

171

दक्षिणा-दक्षिणाराध्या दरस्मेर-मुखाम्बुजा । कौलिनी-केवलाऽनर्घ्य-कैवल्य-पददायिनी ॥

dakṣiṇā-dakṣiṇārādhyā darasmera-mukhāmbujā | kaulinī-kevalā'narghya-kaivalya-padadāyinī ||

172

स्तोत्रप्रिया स्तुतिमती श्रुति-संस्तुत-वैभवा । मनस्विनी मानवती महेशी मङ्गलाकृतिः ॥

stotrapriyā stutimatī śruti-saṃstuta-vaibhavā | manasvinī mānavatī maheśī maṅgalākṛtiḥ ||

173

विश्वमाता जगद्धात्री विशालाक्षी विरागिणी । प्रगल्भा परमोदारा परामोदा मनोमयी ॥

viśvamātā jagaddhātrī viśālākṣī virāgiṇī | pragalbhā paramodārā parāmodā manomayī ||

174

व्योमकेशी विमानस्था वज्रिणी वामकेश्वरी । पञ्चयज्ञ-प्रिया पञ्च-प्रेत-मञ्चाधिशायिनी ॥

vyomakeśī vimānasthā vajriṇī vāmakeśvarī | pañcayajña-priyā pañca-preta-mañcādhiśāyinī ||

175

पञ्चमी पञ्चभूतेशी पञ्च-संख्योपचारिणी । शाश्वती शाश्वतैश्वर्या शर्मदा शम्भुमोहिनी ॥

pañcamī pañcabhūteśī pañca-saṃkhyopacāriṇī | śāśvatī śāśvataiśvaryā śarmadā śambhumohinī ||

176

धराधरसुता धन्या धर्मिणी धर्मवर्धिनी । लोकातीता गुणातीता सर्वातीता शमात्मिका ॥

dharādharasutā dhanyā dharmiṇī dharmavardhinī | lokātītā guṇātītā sarvātītā śamātmikā ||

177

बन्धूक-कुसुमप्रख्या बाला लीलाविनोदिनी । सुमङ्गली सुखकरी सुवेषाढ्या सुवासिनी ॥

bandhūka-kusumaprakhyā bālā līlāvinodinī | sumaṅgalī sukhakarī suveṣāḍhyā suvāsinī ||

178

सुवासिन्यर्चन-प्रीताऽऽशोभना शुद्धमानसा । बिन्दु-तर्पण-सन्तुष्टा पूर्वजा त्रिपुराम्बिका ॥

suvāsinyarcana-prītā''śobhanā śuddhamānasā | bindu-tarpaṇa-santuṣṭā pūrvajā tripurāmbikā ||

179

दशमुद्रा-समाराध्या त्रिपुराश्री-वशङ्करी । ज्ञानमुद्रा ज्ञानगम्या ज्ञानज्ञेय-स्वरूपिणी ॥

daśamudrā-samārādhyā tripurāśrī-vaśaṅkarī | jñānamudrā jñānagamyā jñānajñeya-svarūpiṇī ||

180

योनिमुद्रा त्रिखण्डेशी त्रिगुणाम्बा त्रिकोणगा । अनघाऽद्भुत-चारित्रा वाञ्छितार्थ-प्रदायिनी ॥

yonimudrā trikhaṇḍeśī triguṇāmbā trikoṇagā | anaghā'dbhuta-cāritrā vāñchitārtha-pradāyinī ||

181

अभ्यासातिशय-ज्ञाता षडध्वातीत-रूपिणी । अव्याज-करुणा-मूर्तिरज्ञान-ध्वान्त-दीपिका ॥

abhyāsātiśaya-jñātā ṣaḍadhvātīta-rūpiṇī | avyāja-karuṇā-mūrtirajñāna-dhvānta-dīpikā ||

182

आबाल-गोप-विदिता सर्वानुल्लङ्घ्य-शासना । श्रीचक्रराज-निलया श्रीमत्-त्रिपुरसुन्दरी ॥

ābāla-gopa-viditā sarvānullaṅghya-śāsanā | śrīcakrarāja-nilayā śrīmat-tripurasundarī ||

श्रीशिवा शिव-शक्त्यैक्य-रूपिणी ललिताम्बिका । एवं श्रीललिता देव्या नाम्नां साहस्रकं जगुः ॥

śrīśivā śiva-śaktyaikya-rūpiṇī lalitāmbikā | evaṃ śrīlalitā devyā nāmnāṃ sāhasrakaṃ jaguḥ ||

॥ इति श्रीब्रह्माण्डपुराणे उत्तरखण्डे श्रीहयग्रीवागस्त्यसंवादे श्रीललिता सहस्रनाम स्तोत्र कथनं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śrībrahmāṇḍapurāṇe uttarakhaṇḍe śrīhayagrīvāgastyasaṃvāde śrīlalitā sahasranāma stotra kathanaṃ sampūrṇam ||