श्रीललितासहस्रनामस्तोत्रम्
Lalita Sahasranama
The thousand names of Lalita Tripurasundari from the Brahmanda Purana, revealed by the Vashini and other vagdevatas — the central text of Shrividya upasana.
192 parts · 7 views · 0 shares
॥ न्यासः ॥
अस्य श्रीललितासहस्रनामस्तोत्रमालामन्त्रस्य । वशिन्यादिवाग्देवता ऋषयः । अनुष्टुप्छन्दः । श्रीललितापरमेश्वरी देवता । श्रीमद्वाग्भवकूटेति बीजम् । मध्यकूटेति शक्तिः । शक्तिकूटेति कीलकम् । श्रीललितामहात्रिपुरसुन्दरी-प्रसादसिद्धिद्वारा चिन्तितफलावाप्त्यर्थे जपे विनियोगः ।
asya śrīlalitāsahasranāmastotramālāmantrasya | vaśinyādivāgdevatā ṛṣayaḥ | anuṣṭupchandaḥ | śrīlalitāparameśvarī devatā | śrīmadvāgbhavakūṭeti bījam | madhyakūṭeti śaktiḥ | śaktikūṭeti kīlakam | śrīlalitāmahātripurasundarī-prasādasiddhidvārā cintitaphalāvāptyarthe jape viniyogaḥ |
॥ ध्यानम् ॥
सिन्दूरारुणविग्रहां त्रिनयनां माणिक्यमौलिस्फुरत् तारानायकशेखरां स्मितमुखीमापीनवक्षोरुहाम् । पाणिभ्यामलिपूर्णरत्नचषकं रक्तोत्पलं विभ्रतीं सौम्यां रत्नघटस्थरक्तचरणां ध्यायेत्परामम्बिकाम् ॥
sindūrāruṇavigrahāṃ trinayanāṃ māṇikyamaulisphurat tārānāyakaśekharāṃ smitamukhīmāpīnavakṣoruhām | pāṇibhyāmalipūrṇaratnacaṣakaṃ raktotpalaṃ vibhratīṃ saumyāṃ ratnaghaṭastharaktacaraṇāṃ dhyāyetparāmambikām ||
अरुणां करुणातरङ्गिताक्षीं धृतपाशाङ्कुशपुष्पबाणचापाम् । अणिमादिभिरावृतां मयुखैः अहमित्येव विभावये भवानीम् ॥
aruṇāṃ karuṇātaraṅgitākṣīṃ dhṛtapāśāṅkuśapuṣpabāṇacāpām | aṇimādibhirāvṛtāṃ mayukhaiḥ ahamityeva vibhāvaye bhavānīm ||
ध्यायेत्पद्मासनस्थां विकसितवदनां पद्मपत्रायताक्षीं हेमाभां पीतवस्त्रां करकलितलसद्धेमपद्मां वराङ्गीम् । सर्वालङ्कारयुक्तां सततमभयदां भक्तनम्रां भवानीं श्रीविद्यां शान्तमूर्तिं सकलसुरनुतां सर्वसम्पत्प्रदात्रीम् ॥
dhyāyetpadmāsanasthāṃ vikasitavadanāṃ padmapatrāyatākṣīṃ hemābhāṃ pītavastrāṃ karakalitalasaddhemapadmāṃ varāṅgīm | sarvālaṅkārayuktāṃ satatamabhayadāṃ bhaktanamrāṃ bhavānīṃ śrīvidyāṃ śāntamūrtiṃ sakalasuranutāṃ sarvasampatpradātrīm ||
सकुङ्कुमविलेपनामलिकचुम्बिकस्तूरिकां समन्दहसितेक्षणां सशरचापपाशाङ्कुशाम् । अशेषजनमोहिनीमरुणमाल्यभूषाम्बरां जपाकुसुमभासुरां जपविधौ स्मरेदम्बिकाम् ॥
sakuṅkumavilepanāmalikacumbikastūrikāṃ samandahasitekṣaṇāṃ saśaracāpapāśāṅkuśām | aśeṣajanamohinīmaruṇamālyabhūṣāmbarāṃ japākusumabhāsurāṃ japavidhau smaredambikām ||
॥ अथ श्रीललितासहस्रनामस्तोत्रम् ॥
ॐ श्रीमाता श्रीमहाराज्ञी श्रीमत्-सिंहासनेश्वरी । चिदग्नि-कुण्ड-सम्भूता देवकार्य-समुद्यता ॥
oṃ śrīmātā śrīmahārājñī śrīmat-siṃhāsaneśvarī | cidagni-kuṇḍa-sambhūtā devakārya-samudyatā ||
उद्यद्भानु-सहस्राभा चतुर्बाहु-समन्विता । रागस्वरूप-पाशाढ्या क्रोधाकाराङ्कुशोज्ज्वला ॥
udyadbhānu-sahasrābhā caturbāhu-samanvitā | rāgasvarūpa-pāśāḍhyā krodhākārāṅkuśojjvalā ||
मनोरूपेक्षु-कोदण्डा पञ्चतन्मात्र-सायका । निजारुण-प्रभापूर-मज्जद्ब्रह्माण्ड-मण्डला ॥
manorūpekṣu-kodaṇḍā pañcatanmātra-sāyakā | nijāruṇa-prabhāpūra-majjadbrahmāṇḍa-maṇḍalā ||
चम्पकाशोक-पुन्नाग-सौगन्धिक-लसत्कचा । कुरुविन्दमणि-श्रेणी-कनत्कोटीर-मण्डिता ॥
campakāśoka-punnāga-saugandhika-lasatkacā | kuruvindamaṇi-śreṇī-kanatkoṭīra-maṇḍitā ||
अष्टमीचन्द्र-विभ्राज-दलिकस्थल-शोभिता । मुखचन्द्र-कलङ्काभ-मृगनाभि-विशेषका ॥
aṣṭamīcandra-vibhrāja-dalikasthala-śobhitā | mukhacandra-kalaṅkābha-mṛganābhi-viśeṣakā ||
वदनस्मर-माङ्गल्य-गृहतोरण-चिल्लिका । वक्त्रलक्ष्मी-परीवाह-चलन्मीनाभ-लोचना ॥
vadanasmara-māṅgalya-gṛhatoraṇa-cillikā | vaktralakṣmī-parīvāha-calanmīnābha-locanā ||
नवचम्पक-पुष्पाभ-नासादण्ड-विराजिता । ताराकान्ति-तिरस्कारि-नासाभरण-भासुरा ॥
navacampaka-puṣpābha-nāsādaṇḍa-virājitā | tārākānti-tiraskāri-nāsābharaṇa-bhāsurā ||
कदम्बमञ्जरी-कॢप्त-कर्णपूर-मनोहरा । ताटङ्क-युगली-भूत-तपनोडुप-मण्डला ॥
kadambamañjarī-kḷpta-karṇapūra-manoharā | tāṭaṅka-yugalī-bhūta-tapanoḍupa-maṇḍalā ||
पद्मराग-शिलादर्श-परिभावि-कपोलभूः । नवविद्रुम-बिम्बश्री-न्यक्कारि-रदनच्छदा ॥
padmarāga-śilādarśa-paribhāvi-kapolabhūḥ | navavidruma-bimbaśrī-nyakkāri-radanacchadā ||
शुद्ध-विद्याङ्कुराकार-द्विजपङ्क्ति-द्वयोज्ज्वला । कर्पूर-वीटिकामोद-समाकर्षि-दिगन्तरा ॥
śuddha-vidyāṅkurākāra-dvijapaṅkti-dvayojjvalā | karpūra-vīṭikāmoda-samākarṣi-digantarā ||
निज-सल्लाप-माधुर्य-विनिर्भर्त्सित-कच्छपी । मन्दस्मित-प्रभापूर-मज्जत्कामेश-मानसा ॥
nija-sallāpa-mādhurya-vinirbhartsita-kacchapī | mandasmita-prabhāpūra-majjatkāmeśa-mānasā ||
अनाकलित-सादृश्य-चिबुकश्री-विराजिता । कामेश-बद्ध-माङ्गल्य-सूत्र-शोभित-कन्धरा ॥
anākalita-sādṛśya-cibukaśrī-virājitā | kāmeśa-baddha-māṅgalya-sūtra-śobhita-kandharā ||
कनकाङ्गद-केयूर-कमनीय-भुजान्विता । रत्नग्रैवेय-चिन्ताक-लोल-मुक्ता-फलान्विता ॥
kanakāṅgada-keyūra-kamanīya-bhujānvitā | ratnagraiveya-cintāka-lola-muktā-phalānvitā ||
कामेश्वर-प्रेमरत्न-मणि-प्रतिपण-स्तनी । नाभ्यालवाल-रोमालि-लता-फल-कुचद्वयी ॥
kāmeśvara-premaratna-maṇi-pratipaṇa-stanī | nābhyālavāla-romāli-latā-phala-kucadvayī ||
लक्ष्यरोम-लताधारता-समुन्नेय-मध्यमा । स्तनभार-दलन्मध्य-पट्टबन्ध-वलित्रया ॥
lakṣyaroma-latādhāratā-samunneya-madhyamā | stanabhāra-dalanmadhya-paṭṭabandha-valitrayā ||
अरुणारुण-कौसुम्भ-वस्त्र-भास्वत्-कटीतटी । रत्न-किङ्किणिका-रम्य-रशना-दाम-भूषिता ॥
aruṇāruṇa-kausumbha-vastra-bhāsvat-kaṭītaṭī | ratna-kiṅkiṇikā-ramya-raśanā-dāma-bhūṣitā ||
कामेश-ज्ञात-सौभाग्य-मार्दवोरु-द्वयान्विता । माणिक्य-मुकुटाकार-जानुद्वय-विराजिता ॥
kāmeśa-jñāta-saubhāgya-mārdavoru-dvayānvitā | māṇikya-mukuṭākāra-jānudvaya-virājitā ||
इन्द्रगोप-परिक्षिप्त-स्मरतूणाभ-जङ्घिका । गूढगुल्फा कूर्मपृष्ठ-जयिष्णु-प्रपदान्विता ॥
indragopa-parikṣipta-smaratūṇābha-jaṅghikā | gūḍhagulphā kūrmapṛṣṭha-jayiṣṇu-prapadānvitā ||
नख-दीधिति-संछन्न-नमज्जन-तमोगुणा । पदद्वय-प्रभाजाल-पराकृत-सरोरुहा ॥
nakha-dīdhiti-saṃchanna-namajjana-tamoguṇā | padadvaya-prabhājāla-parākṛta-saroruhā ||
सिञ्जान-मणिमञ्जीर-मण्डित-श्री-पदाम्बुजा । मराली-मन्दगमना महालावण्य-शेवधिः ॥
siñjāna-maṇimañjīra-maṇḍita-śrī-padāmbujā | marālī-mandagamanā mahālāvaṇya-śevadhiḥ ||
सर्वारुणाऽनवद्याङ्गी सर्वाभरण-भूषिता । शिव-कामेश्वराङ्कस्था शिवा स्वाधीन-वल्लभा ॥
sarvāruṇā'navadyāṅgī sarvābharaṇa-bhūṣitā | śiva-kāmeśvarāṅkasthā śivā svādhīna-vallabhā ||
सुमेरु-मध्य-शृङ्गस्था श्रीमन्नगर-नायिका । चिन्तामणि-गृहान्तस्था पञ्च-ब्रह्मासन-स्थिता ॥
sumeru-madhya-śaṛṅgasthā śrīmannagara-nāyikā | cintāmaṇi-gṛhāntasthā pañca-brahmāsana-sthitā ||
महापद्माटवी-संस्था कदम्बवन-वासिनी । सुधासागर-मध्यस्था कामाक्षी कामदायिनी ॥
mahāpadmāṭavī-saṃsthā kadambavana-vāsinī | sudhāsāgara-madhyasthā kāmākṣī kāmadāyinī ||
देवर्षि-गण-संघात-स्तूयमानात्म-वैभवा । भण्डासुर-वधोद्युक्त-शक्तिसेना-समन्विता ॥
devarṣi-gaṇa-saṃghāta-stūyamānātma-vaibhavā | bhaṇḍāsura-vadhodyukta-śaktisenā-samanvitā ||
सम्पत्करी-समारूढ-सिन्धुर-व्रज-सेविता । अश्वारूढाधिष्ठिताश्व-कोटि-कोटिभिरावृता ॥
sampatkarī-samārūḍha-sindhura-vraja-sevitā | aśvārūḍhādhiṣṭhitāśva-koṭi-koṭibhirāvṛtā ||
चक्रराज-रथारूढ-सर्वायुध-परिष्कृता । गेयचक्र-रथारूढ-मन्त्रिणी-परिसेविता ॥
cakrarāja-rathārūḍha-sarvāyudha-pariṣkṛtā | geyacakra-rathārūḍha-mantriṇī-parisevitā ||
किरिचक्र-रथारूढ-दण्डनाथा-पुरस्कृता । ज्वाला-मालिनिकाक्षिप्त-वह्निप्राकार-मध्यगा ॥
kiricakra-rathārūḍha-daṇḍanāthā-puraskṛtā | jvālā-mālinikākṣipta-vahniprākāra-madhyagā ||
भण्डसैन्य-वधोद्युक्त-शक्ति-विक्रम-हर्षिता । नित्या-पराक्रमाटोप-निरीक्षण-समुत्सुका ॥
bhaṇḍasainya-vadhodyukta-śakti-vikrama-harṣitā | nityā-parākramāṭopa-nirīkṣaṇa-samutsukā ||
भण्डपुत्र-वधोद्युक्त-बाला-विक्रम-नन्दिता । मन्त्रिण्यम्बा-विरचित-विषङ्ग-वध-तोषिता ॥
bhaṇḍaputra-vadhodyukta-bālā-vikrama-nanditā | mantriṇyambā-viracita-viṣaṅga-vadha-toṣitā ||
विशुक्र-प्राणहरण-वाराही-वीर्य-नन्दिता । कामेश्वर-मुखालोक-कल्पित-श्रीगणेश्वरा ॥
viśukra-prāṇaharaṇa-vārāhī-vīrya-nanditā | kāmeśvara-mukhāloka-kalpita-śrīgaṇeśvarā ||
महागणेश-निर्भिन्न-विघ्नयन्त्र-प्रहर्षिता । भण्डासुरेन्द्र-निर्मुक्त-शस्त्र-प्रत्यस्त्र-वर्षिणी ॥
mahāgaṇeśa-nirbhinna-vighnayantra-praharṣitā | bhaṇḍāsurendra-nirmukta-śastra-pratyastra-varṣiṇī ||
कराङ्गुलि-नखोत्पन्न-नारायण-दशाकृतिः । महा-पाशुपतास्त्राग्नि-निर्दग्धासुर-सैनिका ॥
karāṅguli-nakhotpanna-nārāyaṇa-daśākṛtiḥ | mahā-pāśupatāstrāgni-nirdagdhāsura-sainikā ||
कामेश्वरास्त्र-निर्दग्ध-सभण्डासुर-शून्यका । ब्रह्मोपेन्द्र-महेन्द्रादि-देव-संस्तुत-वैभवा ॥
kāmeśvarāstra-nirdagdha-sabhaṇḍāsura-śūnyakā | brahmopendra-mahendrādi-deva-saṃstuta-vaibhavā ||
हर-नेत्राग्नि-संदग्ध-काम-सञ्जीवनौषधिः । श्रीमद्वाग्भव-कूटैक-स्वरूप-मुख-पङ्कजा ॥
hara-netrāgni-saṃdagdha-kāma-sañjīvanauṣadhiḥ | śrīmadvāgbhava-kūṭaika-svarūpa-mukha-paṅkajā ||
कण्ठाधः-कटि-पर्यन्त-मध्यकूट-स्वरूपिणी । शक्ति-कूटैकतापन्न-कट्यधोभाग-धारिणी ॥
kaṇṭhādhaḥ-kaṭi-paryanta-madhyakūṭa-svarūpiṇī | śakti-kūṭaikatāpanna-kaṭyadhobhāga-dhāriṇī ||
मूल-मन्त्रात्मिका मूलकूटत्रय-कलेवरा । कुलामृतैक-रसिका कुलसंकेत-पालिनी ॥
mūla-mantrātmikā mūlakūṭatraya-kalevarā | kulāmṛtaika-rasikā kulasaṃketa-pālinī ||
कुलाङ्गना कुलान्तस्था कौलिनी कुलयोगिनी । अकुला समयान्तस्था समयाचार-तत्परा ॥
kulāṅganā kulāntasthā kaulinī kulayoginī | akulā samayāntasthā samayācāra-tatparā ||
मूलाधारैक-निलया ब्रह्मग्रन्थि-विभेदिनी । मणि-पूरान्तरुदिता विष्णुग्रन्थि-विभेदिनी ॥
mūlādhāraika-nilayā brahmagranthi-vibhedinī | maṇi-pūrāntaruditā viṣṇugranthi-vibhedinī ||
आज्ञा-चक्रान्तरालस्था रुद्रग्रन्थि-विभेदिनी । सहस्राराम्बुजारूढा सुधा-साराभिवर्षिणी ॥
ājñā-cakrāntarālasthā rudragranthi-vibhedinī | sahasrārāmbujārūḍhā sudhā-sārābhivarṣiṇī ||
तडिल्लता-समरुचिः षट्चक्रोपरि-संस्थिता । महासक्तिः कुण्डलिनी बिसतन्तु-तनीयसी ॥
taḍillatā-samaruciḥ ṣaṭcakropari-saṃsthitā | mahāsaktiḥ kuṇḍalinī bisatantu-tanīyasī ||
भवानी भावनागम्या भवारण्य-कुठारिका । भद्रप्रिया भद्रमूर्तिर्भक्त-सौभाग्यदायिनी ॥
bhavānī bhāvanāgamyā bhavāraṇya-kuṭhārikā | bhadrapriyā bhadramūrtirbhakta-saubhāgyadāyinī ||
भक्तिप्रिया भक्तिगम्या भक्तिवश्या भयापहा । शाम्भवी शारदाराध्या शर्वाणी शर्मदायिनी ॥
bhaktipriyā bhaktigamyā bhaktivaśyā bhayāpahā | śāmbhavī śāradārādhyā śarvāṇī śarmadāyinī ||
शाङ्करी श्रीकरी साध्वी शरच्चन्द्र-निभानना । शातोदरी शान्तिमती निराधारा निरञ्जना ॥
śāṅkarī śrīkarī sādhvī śaraccandra-nibhānanā | śātodarī śāntimatī nirādhārā nirañjanā ||
निर्लेपा निर्मला नित्या निराकारा निराकुला । निर्गुणा निष्कला शान्ता निष्कामा निरुपप्लवा ॥
nirlepā nirmalā nityā nirākārā nirākulā | nirguṇā niṣkalā śāntā niṣkāmā nirupaplavā ||
नित्यमुक्ता निर्विकारा निष्प्रपञ्चा निराश्रया । नित्यशुद्धा नित्यबुद्धा निरवद्या निरन्तरा ॥
nityamuktā nirvikārā niṣprapañcā nirāśrayā | nityaśuddhā nityabuddhā niravadyā nirantarā ||
निष्कारणा निष्कलङ्का निरुपाधिर्निरीश्वरा । नीरागा रागमथनी निर्मदा मदनाशिनी ॥
niṣkāraṇā niṣkalaṅkā nirupādhirnirīśvarā | nīrāgā rāgamathanī nirmadā madanāśinī ||
निश्चिन्ता निरहंकारा निर्मोहा मोहनाशिनी । निर्ममा ममताहन्त्री निष्पापा पापनाशिनी ॥
niścintā nirahaṃkārā nirmohā mohanāśinī | nirmamā mamatāhantrī niṣpāpā pāpanāśinī ||
निष्क्रोधा क्रोधशमनी निर्लोभा लोभनाशिनी । निःसंशया संशयघ्नी निर्भवा भवनाशिनी ॥
niṣkrodhā krodhaśamanī nirlobhā lobhanāśinī | niḥsaṃśayā saṃśayaghnī nirbhavā bhavanāśinī ||
निर्विकल्पा निराबाधा निर्भेदा भेदनाशिनी । निर्नाशा मृत्युमथनी निष्क्रिया निष्परिग्रहा ॥
nirvikalpā nirābādhā nirbhedā bhedanāśinī | nirnāśā mṛtyumathanī niṣkriyā niṣparigrahā ||
निस्तुला नीलचिकुरा निरपाया निरत्यया । दुर्लभा दुर्गमा दुर्गा दुःखहन्त्री सुखप्रदा ॥
nistulā nīlacikurā nirapāyā niratyayā | durlabhā durgamā durgā duḥkhahantrī sukhapradā ||
दुष्टदूरा दुराचार-शमनी दोषवर्जिता । सर्वज्ञा सान्द्रकरुणा समानाधिक-वर्जिता ॥
duṣṭadūrā durācāra-śamanī doṣavarjitā | sarvajñā sāndrakaruṇā samānādhika-varjitā ||
सर्वशक्तिमयी सर्व-मङ्गला सद्गतिप्रदा । सर्वेश्वरी सर्वमयी सर्वमन्त्र-स्वरूपिणी ॥
sarvaśaktimayī sarva-maṅgalā sadgatipradā | sarveśvarī sarvamayī sarvamantra-svarūpiṇī ||
सर्व-यन्त्रात्मिका सर्व-तन्त्ररूपा मनोन्मनी । माहेश्वरी महादेवी महालक्ष्मीर्मृडप्रिया ॥
sarva-yantrātmikā sarva-tantrarūpā manonmanī | māheśvarī mahādevī mahālakṣmīrmṛḍapriyā ||
महारूपा महापूज्या महापातक-नाशिनी । महामाया महासत्त्वा महाशक्तिर्महारतिः ॥
mahārūpā mahāpūjyā mahāpātaka-nāśinī | mahāmāyā mahāsattvā mahāśaktirmahāratiḥ ||
महाभोगा महैश्वर्या महावीर्या महाबला । महाबुद्धिर्महासिद्धिर्महायोगेश्वरेश्वरी ॥
mahābhogā mahaiśvaryā mahāvīryā mahābalā | mahābuddhirmahāsiddhirmahāyogeśvareśvarī ||
महातन्त्रा महामन्त्रा महायन्त्रा महासना । महायाग-क्रमाराध्या महाभैरव-पूजिता ॥
mahātantrā mahāmantrā mahāyantrā mahāsanā | mahāyāga-kramārādhyā mahābhairava-pūjitā ||
महेश्वर-महाकल्प-महाताण्डव-साक्षिणी । महाकामेश-महिषी महात्रिपुर-सुन्दरी ॥
maheśvara-mahākalpa-mahātāṇḍava-sākṣiṇī | mahākāmeśa-mahiṣī mahātripura-sundarī ||
चतुःषष्ट्युपचाराढ्या चतुःषष्टिकलामयी । महाचतुः-षष्टिकोटि-योगिनी-गणसेविता ॥
catuḥṣaṣṭyupacārāḍhyā catuḥṣaṣṭikalāmayī | mahācatuḥ-ṣaṣṭikoṭi-yoginī-gaṇasevitā ||
मनुविद्या चन्द्रविद्या चन्द्रमण्डल-मध्यगा । चारुरूपा चारुहासा चारुचन्द्र-कलाधरा ॥
manuvidyā candravidyā candramaṇḍala-madhyagā | cārurūpā cāruhāsā cārucandra-kalādharā ||
चराचर-जगन्नाथा चक्रराज-निकेतना । पार्वती पद्मनयना पद्मराग-समप्रभा ॥
carācara-jagannāthā cakrarāja-niketanā | pārvatī padmanayanā padmarāga-samaprabhā ||
पञ्च-प्रेतासनासीना पञ्चब्रह्म-स्वरूपिणी । चिन्मयी परमानन्दा विज्ञान-घनरूपिणी ॥
pañca-pretāsanāsīnā pañcabrahma-svarūpiṇī | cinmayī paramānandā vijñāna-ghanarūpiṇī ||
ध्यान-ध्यातृ-ध्येयरूपा धर्माधर्म-विवर्जिता । विश्वरूपा जागरिणी स्वपन्ती तैजसात्मिका ॥
dhyāna-dhyātṛ-dhyeyarūpā dharmādharma-vivarjitā | viśvarūpā jāgariṇī svapantī taijasātmikā ||
सुप्ता प्राज्ञात्मिका तुर्या सर्वावस्था-विवर्जिता । सृष्टिकर्त्री ब्रह्मरूपा गोप्त्री गोविन्दरूपिणी ॥
suptā prājñātmikā turyā sarvāvasthā-vivarjitā | sṛṣṭikartrī brahmarūpā goptrī govindarūpiṇī ||
संहारिणी रुद्ररूपा तिरोधान-करीश्वरी । सदाशिवाऽनुग्रहदा पञ्चकृत्य-परायणा ॥
saṃhāriṇī rudrarūpā tirodhāna-karīśvarī | sadāśivā'nugrahadā pañcakṛtya-parāyaṇā ||
भानुमण्डल-मध्यस्था भैरवी भगमालिनी । पद्मासना भगवती पद्मनाभ-सहोदरी ॥
bhānumaṇḍala-madhyasthā bhairavī bhagamālinī | padmāsanā bhagavatī padmanābha-sahodarī ||
उन्मेष-निमिषोत्पन्न-विपन्न-भुवनावली । सहस्र-शीर्षवदना सहस्राक्षी सहस्रपात् ॥
unmeṣa-nimiṣotpanna-vipanna-bhuvanāvalī | sahasra-śīrṣavadanā sahasrākṣī sahasrapāt ||
आब्रह्म-कीट-जननी वर्णाश्रम-विधायिनी । निजाज्ञारूप-निगमा पुण्यापुण्य-फलप्रदा ॥
ābrahma-kīṭa-jananī varṇāśrama-vidhāyinī | nijājñārūpa-nigamā puṇyāpuṇya-phalapradā ||
श्रुति-सीमन्त-सिन्दूरी-कृत-पादाब्ज-धूलिका । सकलागम-सन्दोह-शुक्ति-सम्पुट-मौक्तिका ॥
śruti-sīmanta-sindūrī-kṛta-pādābja-dhūlikā | sakalāgama-sandoha-śukti-sampuṭa-mauktikā ||
पुरुषार्थप्रदा पूर्णा भोगिनी भुवनेश्वरी । अम्बिकाऽनादि-निधना हरिब्रह्मेन्द्र-सेविता ॥
puruṣārthapradā pūrṇā bhoginī bhuvaneśvarī | ambikā'nādi-nidhanā haribrahmendra-sevitā ||
नारायणी नादरूपा नामरूप-विवर्जिता । ह्रींकारी ह्रीमती हृद्या हेयोपादेय-वर्जिता ॥
nārāyaṇī nādarūpā nāmarūpa-vivarjitā | hrīṃkārī hrīmatī hṛdyā heyopādeya-varjitā ||
राजराजार्चिता राज्ञी रम्या राजीवलोचना । रञ्जनी रमणी रस्या रणत्किङ्किणि-मेखला ॥
rājarājārcitā rājñī ramyā rājīvalocanā | rañjanī ramaṇī rasyā raṇatkiṅkiṇi-mekhalā ||
रमा राकेन्दुवदना रतिरूपा रतिप्रिया । रक्षाकरी राक्षसघ्नी रामा रमणलम्पटा ॥
ramā rākenduvadanā ratirūpā ratipriyā | rakṣākarī rākṣasaghnī rāmā ramaṇalampaṭā ||
काम्या कामकलारूपा कदम्ब-कुसुम-प्रिया । कल्याणी जगतीकन्दा करुणा-रस-सागरा ॥
kāmyā kāmakalārūpā kadamba-kusuma-priyā | kalyāṇī jagatīkandā karuṇā-rasa-sāgarā ||
कलावती कलालापा कान्ता कादम्बरीप्रिया । वरदा वामनयना वारुणी-मद-विह्वला ॥
kalāvatī kalālāpā kāntā kādambarīpriyā | varadā vāmanayanā vāruṇī-mada-vihvalā ||
विश्वाधिका वेदवेद्या विन्ध्याचल-निवासिनी । विधात्री वेदजननी विष्णुमाया विलासिनी ॥
viśvādhikā vedavedyā vindhyācala-nivāsinī | vidhātrī vedajananī viṣṇumāyā vilāsinī ||
क्षेत्रस्वरूपा क्षेत्रेशी क्षेत्र-क्षेत्रज्ञ-पालिनी । क्षयवृद्धि-विनिर्मुक्ता क्षेत्रपाल-समर्चिता ॥
kṣetrasvarūpā kṣetreśī kṣetra-kṣetrajña-pālinī | kṣayavṛddhi-vinirmuktā kṣetrapāla-samarcitā ||
विजया विमला वन्द्या वन्दारु-जन-वत्सला । वाग्वादिनी वामकेशी वह्निमण्डल-वासिनी ॥
vijayā vimalā vandyā vandāru-jana-vatsalā | vāgvādinī vāmakeśī vahnimaṇḍala-vāsinī ||
भक्तिमत्-कल्पलतिका पशुपाश-विमोचिनी । संहृताशेष-पाषण्डा सदाचार-प्रवर्तिका ॥
bhaktimat-kalpalatikā paśupāśa-vimocinī | saṃhṛtāśeṣa-pāṣaṇḍā sadācāra-pravartikā ||
तापत्रयाग्नि-सन्तप्त-समाह्लादन-चन्द्रिका । तरुणी तापसाराध्या तनुमध्या तमोऽपहा ॥
tāpatrayāgni-santapta-samāhlādana-candrikā | taruṇī tāpasārādhyā tanumadhyā tamo'pahā ||
चितिस्तत्पद-लक्ष्यार्था चिदेकरस-रूपिणी । स्वात्मानन्द-लवीभूत-ब्रह्माद्यानन्द-सन्ततिः ॥
citistatpada-lakṣyārthā cidekarasa-rūpiṇī | svātmānanda-lavībhūta-brahmādyānanda-santatiḥ ||
परा प्रत्यक्चितीरूपा पश्यन्ती परदेवता । मध्यमा वैखरीरूपा भक्त-मानस-हंसिका ॥
parā pratyakcitīrūpā paśyantī paradevatā | madhyamā vaikharīrūpā bhakta-mānasa-haṃsikā ||
कामेश्वर-प्राणनाडी कृतज्ञा कामपूजिता । शृङ्गार-रस-सम्पूर्णा जया जालन्धर-स्थिता ॥
kāmeśvara-prāṇanāḍī kṛtajñā kāmapūjitā | śaṛṅgāra-rasa-sampūrṇā jayā jālandhara-sthitā ||
ओड्याणपीठ-निलया बिन्दु-मण्डलवासिनी । रहोयाग-क्रमाराध्या रहस्तर्पण-तर्पिता ॥
oḍyāṇapīṭha-nilayā bindu-maṇḍalavāsinī | rahoyāga-kramārādhyā rahastarpaṇa-tarpitā ||
सद्यःप्रसादिनी विश्व-साक्षिणी साक्षिवर्जिता । षडङ्गदेवता-युक्ता षाड्गुण्य-परिपूरिता ॥
sadyaḥprasādinī viśva-sākṣiṇī sākṣivarjitā | ṣaḍaṅgadevatā-yuktā ṣāḍguṇya-paripūritā ||
नित्यक्लिन्ना निरुपमा निर्वाण-सुख-दायिनी । नित्या-षोडशिका-रूपा श्रीकण्ठार्ध-शरीरिणी ॥
nityaklinnā nirupamā nirvāṇa-sukha-dāyinī | nityā-ṣoḍaśikā-rūpā śrīkaṇṭhārdha-śarīriṇī ||
प्रभावती प्रभारूपा प्रसिद्धा परमेश्वरी । मूलप्रकृतिरव्यक्ता व्यक्ताव्यक्त-स्वरूपिणी ॥
prabhāvatī prabhārūpā prasiddhā parameśvarī | mūlaprakṛtiravyaktā vyaktāvyakta-svarūpiṇī ||
व्यापिनी विविधाकारा विद्याविद्या-स्वरूपिणी । महाकामेश-नयन-कुमुदाह्लाद-कौमुदी ॥
vyāpinī vividhākārā vidyāvidyā-svarūpiṇī | mahākāmeśa-nayana-kumudāhlāda-kaumudī ||
भक्त-हार्द-तमोभेद-भानुमद्भानु-सन्ततिः । शिवदूती शिवाराध्या शिवमूर्तिः शिवङ्करी ॥
bhakta-hārda-tamobheda-bhānumadbhānu-santatiḥ | śivadūtī śivārādhyā śivamūrtiḥ śivaṅkarī ||
शिवप्रिया शिवपरा शिष्टेष्टा शिष्टपूजिता । अप्रमेया स्वप्रकाशा मनोवाचामगोचरा ॥
śivapriyā śivaparā śiṣṭeṣṭā śiṣṭapūjitā | aprameyā svaprakāśā manovācāmagocarā ||
चिच्छक्तिश् चेतनारूपा जडशक्तिर्जडात्मिका । गायत्री व्याहृतिः सन्ध्या द्विजवृन्द-निषेविता ॥
cicchaktiś cetanārūpā jaḍaśaktirjaḍātmikā | gāyatrī vyāhṛtiḥ sandhyā dvijavṛnda-niṣevitā ||
तत्त्वासना तत्त्वमयी पञ्च-कोशान्तर-स्थिता । निःसीम-महिमा नित्य-यौवना मदशालिनी ॥
tattvāsanā tattvamayī pañca-kośāntara-sthitā | niḥsīma-mahimā nitya-yauvanā madaśālinī ||
मदघूर्णित-रक्ताक्षी मदपाटल-गण्डभूः । चन्दन-द्रव-दिग्धाङ्गी चाम्पेय-कुसुम-प्रिया ॥
madaghūrṇita-raktākṣī madapāṭala-gaṇḍabhūḥ | candana-drava-digdhāṅgī cāmpeya-kusuma-priyā ||
कुशला कोमलाकारा कुरुकुल्ला कुलेश्वरी । कुलकुण्डालया कौल-मार्ग-तत्पर-सेविता ॥
kuśalā komalākārā kurukullā kuleśvarī | kulakuṇḍālayā kaula-mārga-tatpara-sevitā ||
कुमार-गणनाथाम्बा तुष्टिः पुष्टिर्मतिर्धृतिः । शान्तिः स्वस्तिमती कान्तिर्नन्दिनी विघ्ननाशिनी ॥
kumāra-gaṇanāthāmbā tuṣṭiḥ puṣṭirmatirdhṛtiḥ | śāntiḥ svastimatī kāntirnandinī vighnanāśinī ||
तेजोवती त्रिनयना लोलाक्षी-कामरूपिणी । मालिनी हंसिनी माता मलयाचल-वासिनी ॥
tejovatī trinayanā lolākṣī-kāmarūpiṇī | mālinī haṃsinī mātā malayācala-vāsinī ||
सुमुखी नलिनी सुभ्रूः शोभना सुरनायिका । कालकण्ठी कान्तिमती क्षोभिणी सूक्ष्मरूपिणी ॥
sumukhī nalinī subhrūḥ śobhanā suranāyikā | kālakaṇṭhī kāntimatī kṣobhiṇī sūkṣmarūpiṇī ||
वज्रेश्वरी वामदेवी वयोऽवस्था-विवर्जिता । सिद्धेश्वरी सिद्धविद्या सिद्धमाता यशस्विनी ॥
vajreśvarī vāmadevī vayo'vasthā-vivarjitā | siddheśvarī siddhavidyā siddhamātā yaśasvinī ||
विशुद्धिचक्र-निलयाऽऽरक्तवर्णा त्रिलोचना । खट्वाङ्गादि-प्रहरणा वदनैक-समन्विता ॥
viśuddhicakra-nilayā''raktavarṇā trilocanā | khaṭvāṅgādi-praharaṇā vadanaika-samanvitā ||
पायसान्नप्रिया त्वक्स्था पशुलोक-भयङ्करी । अमृतादि-महाशक्ति-संवृता डाकिनीश्वरी ॥
pāyasānnapriyā tvaksthā paśuloka-bhayaṅkarī | amṛtādi-mahāśakti-saṃvṛtā ḍākinīśvarī ||
अनाहताब्ज-निलया श्यामाभा वदनद्वया । दंष्ट्रोज्ज्वलाऽक्ष-मालादि-धरा रुधिरसंस्थिता ॥
anāhatābja-nilayā śyāmābhā vadanadvayā | daṃṣṭrojjvalā'kṣa-mālādi-dharā rudhirasaṃsthitā ||
कालरात्र्यादि-शक्त्यौघ-वृता स्निग्धौदनप्रिया । महावीरेन्द्र-वरदा राकिण्यम्बा-स्वरूपिणी ॥
kālarātryādi-śaktyaugha-vṛtā snigdhaudanapriyā | mahāvīrendra-varadā rākiṇyambā-svarūpiṇī ||
मणिपूराब्ज-निलया वदनत्रय-संयुता । वज्रादिकायुधोपेता डामर्यादिभिरावृता ॥
maṇipūrābja-nilayā vadanatraya-saṃyutā | vajrādikāyudhopetā ḍāmaryādibhirāvṛtā ||
रक्तवर्णा मांसनिष्ठा गुडान्न-प्रीत-मानसा । समस्तभक्त-सुखदा लाकिन्यम्बा-स्वरूपिणी ॥
raktavarṇā māṃsaniṣṭhā guḍānna-prīta-mānasā | samastabhakta-sukhadā lākinyambā-svarūpiṇī ||
स्वाधिष्ठानाम्बुज-गता चतुर्वक्त्र-मनोहरा । शूलाद्यायुध-सम्पन्ना पीतवर्णाऽतिगर्विता ॥
svādhiṣṭhānāmbuja-gatā caturvaktra-manoharā | śūlādyāyudha-sampannā pītavarṇā'tigarvitā ||
मेदोनिष्ठा मधुप्रीता बन्धिन्यादि-समन्विता । दध्यन्नासक्त-हृदया काकिनी-रूप-धारिणी ॥
medoniṣṭhā madhuprītā bandhinyādi-samanvitā | dadhyannāsakta-hṛdayā kākinī-rūpa-dhāriṇī ||
मूलाधाराम्बुजारूढा पञ्च-वक्त्राऽस्थि-संस्थिता । अङ्कुशादि-प्रहरणा वरदादि-निषेविता ॥
mūlādhārāmbujārūḍhā pañca-vaktrā'sthi-saṃsthitā | aṅkuśādi-praharaṇā varadādi-niṣevitā ||
मुद्गौदनासक्त-चित्ता साकिन्यम्बा-स्वरूपिणी । आज्ञा-चक्राब्ज-निलया शुक्लवर्णा षडानना ॥
mudgaudanāsakta-cittā sākinyambā-svarūpiṇī | ājñā-cakrābja-nilayā śuklavarṇā ṣaḍānanā ||
मज्जासंस्था हंसवती-मुख्य-शक्ति-समन्विता । हरिद्रान्नैक-रसिका हाकिनी-रूप-धारिणी ॥
majjāsaṃsthā haṃsavatī-mukhya-śakti-samanvitā | haridrānnaika-rasikā hākinī-rūpa-dhāriṇī ||
सहस्रदल-पद्मस्था सर्व-वर्णोप-शोभिता । सर्वायुधधरा शुक्ल-संस्थिता सर्वतोमुखी ॥
sahasradala-padmasthā sarva-varṇopa-śobhitā | sarvāyudhadharā śukla-saṃsthitā sarvatomukhī ||
सर्वौदन-प्रीतचित्ता याकिन्यम्बा-स्वरूपिणी । स्वाहा स्वधाऽमतिर्मेधा श्रुतिः स्मृतिरनुत्तमा ॥
sarvaudana-prītacittā yākinyambā-svarūpiṇī | svāhā svadhā'matirmedhā śrutiḥ smṛtiranuttamā ||
पुण्यकीर्तिः पुण्यलभ्या पुण्यश्रवण-कीर्तना । पुलोमजार्चिता बन्ध-मोचनी बन्धुरालका ॥
puṇyakīrtiḥ puṇyalabhyā puṇyaśravaṇa-kīrtanā | pulomajārcitā bandha-mocanī bandhurālakā ||
विमर्शरूपिणी विद्या वियदादि-जगत्प्रसूः । सर्वव्याधि-प्रशमनी सर्वमृत्यु-निवारिणी ॥
vimarśarūpiṇī vidyā viyadādi-jagatprasūḥ | sarvavyādhi-praśamanī sarvamṛtyu-nivāriṇī ||
अग्रगण्याऽचिन्त्यरूपा कलिकल्मष-नाशिनी । कात्यायनी कालहन्त्री कमलाक्ष-निषेविता ॥
agragaṇyā'cintyarūpā kalikalmaṣa-nāśinī | kātyāyanī kālahantrī kamalākṣa-niṣevitā ||
ताम्बूल-पूरित-मुखी दाडिमी-कुसुम-प्रभा । मृगाक्षी मोहिनी मुख्या मृडानी मित्ररूपिणी ॥
tāmbūla-pūrita-mukhī dāḍimī-kusuma-prabhā | mṛgākṣī mohinī mukhyā mṛḍānī mitrarūpiṇī ||
नित्यतृप्ता भक्तनिधिर्नियन्त्री निखिलेश्वरी । मैत्र्यादि-वासनालभ्या महाप्रलय-साक्षिणी ॥
nityatṛptā bhaktanidhirniyantrī nikhileśvarī | maitryādi-vāsanālabhyā mahāpralaya-sākṣiṇī ||
परा शक्तिः परा निष्ठा प्रज्ञानघन-रूपिणी । माध्वीपानालसा मत्ता मातृका-वर्ण-रूपिणी ॥
parā śaktiḥ parā niṣṭhā prajñānaghana-rūpiṇī | mādhvīpānālasā mattā mātṛkā-varṇa-rūpiṇī ||
महाकैलास-निलया मृणाल-मृदु-दोर्लता । महनीया दयामूर्तिर्महासाम्राज्य-शालिनी ॥
mahākailāsa-nilayā mṛṇāla-mṛdu-dorlatā | mahanīyā dayāmūrtirmahāsāmrājya-śālinī ||
आत्मविद्या महाविद्या श्रीविद्या कामसेविता । श्री-षोडशाक्षरी-विद्या त्रिकूटा कामकोटिका ॥
ātmavidyā mahāvidyā śrīvidyā kāmasevitā | śrī-ṣoḍaśākṣarī-vidyā trikūṭā kāmakoṭikā ||
कटाक्ष-किङ्करी-भूत-कमला-कोटि-सेविता । शिरःस्थिता चन्द्रनिभा भालस्थेन्द्र-धनुःप्रभा ॥
kaṭākṣa-kiṅkarī-bhūta-kamalā-koṭi-sevitā | śiraḥsthitā candranibhā bhālasthendra-dhanuḥprabhā ||
हृदयस्था रविप्रख्या त्रिकोणान्तर-दीपिका । दाक्षायणी दैत्यहन्त्री दक्षयज्ञ-विनाशिनी ॥
hṛdayasthā raviprakhyā trikoṇāntara-dīpikā | dākṣāyaṇī daityahantrī dakṣayajña-vināśinī ||
दरान्दोलित-दीर्घाक्षी दर-हासोज्ज्वलन्-मुखी । गुरुमूर्तिर्गुणनिधिर्गोमाता गुहजन्मभूः ॥
darāndolita-dīrghākṣī dara-hāsojjvalan-mukhī | gurumūrtirguṇanidhirgomātā guhajanmabhūḥ ||
देवेशी दण्डनीतिस्था दहराकाश-रूपिणी । प्रतिपन्मुख्य-राकान्त-तिथि-मण्डल-पूजिता ॥
deveśī daṇḍanītisthā daharākāśa-rūpiṇī | pratipanmukhya-rākānta-tithi-maṇḍala-pūjitā ||
कलात्मिका कलानाथा काव्यालाप-विनोदिनी । सचामर-रमा-वाणी-सव्य-दक्षिण-सेविता ॥
kalātmikā kalānāthā kāvyālāpa-vinodinī | sacāmara-ramā-vāṇī-savya-dakṣiṇa-sevitā ||
आदिशक्तिरमेयाऽऽत्मा परमा पावनाकृतिः । अनेककोटि-ब्रह्माण्ड-जननी दिव्यविग्रहा ॥
ādiśaktirameyā''tmā paramā pāvanākṛtiḥ | anekakoṭi-brahmāṇḍa-jananī divyavigrahā ||
क्लींकारी केवला गुह्या कैवल्य-पददायिनी । त्रिपुरा त्रिजगद्वन्द्या त्रिमूर्तिस्त्रिदशेश्वरी ॥
klīṃkārī kevalā guhyā kaivalya-padadāyinī | tripurā trijagadvandyā trimūrtistridaśeśvarī ||
त्र्यक्षरी दिव्य-गन्धाढ्या सिन्दूर-तिलकाञ्चिता । उमा शैलेन्द्रतनया गौरी गन्धर्व-सेविता ॥
tryakṣarī divya-gandhāḍhyā sindūra-tilakāñcitā | umā śailendratanayā gaurī gandharva-sevitā ||
विश्वगर्भा स्वर्णगर्भाऽवरदा वागधीश्वरी । ध्यानगम्याऽपरिच्छेद्या ज्ञानदा ज्ञानविग्रहा ॥
viśvagarbhā svarṇagarbhā'varadā vāgadhīśvarī | dhyānagamyā'paricchedyā jñānadā jñānavigrahā ||
सर्ववेदान्त-संवेद्या सत्यानन्द-स्वरूपिणी । लोपामुद्रार्चिता लीला-कॢप्त-ब्रह्माण्ड-मण्डला ॥
sarvavedānta-saṃvedyā satyānanda-svarūpiṇī | lopāmudrārcitā līlā-kḷpta-brahmāṇḍa-maṇḍalā ||
अदृश्या दृश्यरहिता विज्ञात्री वेद्यवर्जिता । योगिनी योगदा योग्या योगानन्दा युगन्धरा ॥
adṛśyā dṛśyarahitā vijñātrī vedyavarjitā | yoginī yogadā yogyā yogānandā yugandharā ||
इच्छाशक्ति-ज्ञानशक्ति-क्रियाशक्ति-स्वरूपिणी । सर्वाधारा सुप्रतिष्ठा सदसद्रूप-धारिणी ॥
icchāśakti-jñānaśakti-kriyāśakti-svarūpiṇī | sarvādhārā supratiṣṭhā sadasadrūpa-dhāriṇī ||
अष्टमूर्तिरजाजैत्री लोकयात्रा-विधायिनी । एकाकिनी भूमरूपा निर्द्वैता द्वैतवर्जिता ॥
aṣṭamūrtirajājaitrī lokayātrā-vidhāyinī | ekākinī bhūmarūpā nirdvaitā dvaitavarjitā ||
अन्नदा वसुदा वृद्धा ब्रह्मात्मैक्य-स्वरूपिणी । बृहती ब्राह्मणी ब्राह्मी ब्रह्मानन्दा बलिप्रिया ॥
annadā vasudā vṛddhā brahmātmaikya-svarūpiṇī | bṛhatī brāhmaṇī brāhmī brahmānandā balipriyā ||
भाषारूपा बृहत्सेना भावाभाव-विवर्जिता । सुखाराध्या शुभकरी शोभना सुलभा गतिः ॥
bhāṣārūpā bṛhatsenā bhāvābhāva-vivarjitā | sukhārādhyā śubhakarī śobhanā sulabhā gatiḥ ||
राज-राजेश्वरी राज्य-दायिनी राज्य-वल्लभा । राजत्कृपा राजपीठ-निवेशित-निजाश्रिता ॥
rāja-rājeśvarī rājya-dāyinī rājya-vallabhā | rājatkṛpā rājapīṭha-niveśita-nijāśritā ||
राज्यलक्ष्मीः कोशनाथा चतुरङ्ग-बलेश्वरी । साम्राज्य-दायिनी सत्यसन्धा सागरमेखला ॥
rājyalakṣmīḥ kośanāthā caturaṅga-baleśvarī | sāmrājya-dāyinī satyasandhā sāgaramekhalā ||
दीक्षिता दैत्यशमनी सर्वलोक-वशङ्करी । सर्वार्थदात्री सावित्री सच्चिदानन्द-रूपिणी ॥
dīkṣitā daityaśamanī sarvaloka-vaśaṅkarī | sarvārthadātrī sāvitrī saccidānanda-rūpiṇī ||
देश-कालापरिच्छिन्ना सर्वगा सर्वमोहिनी । सरस्वती शास्त्रमयी गुहाम्बा गुह्यरूपिणी ॥
deśa-kālāparicchinnā sarvagā sarvamohinī | sarasvatī śāstramayī guhāmbā guhyarūpiṇī ||
सर्वोपाधि-विनिर्मुक्ता सदाशिव-पतिव्रता । सम्प्रदायेश्वरी साध्वी गुरुमण्डल-रूपिणी ॥
sarvopādhi-vinirmuktā sadāśiva-pativratā | sampradāyeśvarī sādhvī gurumaṇḍala-rūpiṇī ||
कुलोत्तीर्णा भगाराध्या माया मधुमती मही । गणाम्बा गुह्यकाराध्या कोमलाङ्गी गुरुप्रिया ॥
kulottīrṇā bhagārādhyā māyā madhumatī mahī | gaṇāmbā guhyakārādhyā komalāṅgī gurupriyā ||
स्वतन्त्रा सर्वतन्त्रेशी दक्षिणामूर्ति-रूपिणी । सनकादि-समाराध्या शिवज्ञान-प्रदायिनी ॥
svatantrā sarvatantreśī dakṣiṇāmūrti-rūpiṇī | sanakādi-samārādhyā śivajñāna-pradāyinī ||
चित्कलाऽऽनन्द-कलिका प्रेमरूपा प्रियङ्करी । नामपारायण-प्रीता नन्दिविद्या नटेश्वरी ॥
citkalā''nanda-kalikā premarūpā priyaṅkarī | nāmapārāyaṇa-prītā nandividyā naṭeśvarī ||
मिथ्या-जगदधिष्ठाना मुक्तिदा मुक्तिरूपिणी । लास्यप्रिया लयकरी लज्जा रम्भादिवन्दिता ॥
mithyā-jagadadhiṣṭhānā muktidā muktirūpiṇī | lāsyapriyā layakarī lajjā rambhādivanditā ||
भवदाव-सुधावृष्टिः पापारण्य-दवानला । दौर्भाग्य-तूलवातूला जराध्वान्त-रविप्रभा ॥
bhavadāva-sudhāvṛṣṭiḥ pāpāraṇya-davānalā | daurbhāgya-tūlavātūlā jarādhvānta-raviprabhā ||
भाग्याब्धि-चन्द्रिका भक्त-चित्तकेकि-घनाघना । रोगपर्वत-दम्भोलिर्मृत्युदारु-कुठारिका ॥
bhāgyābdhi-candrikā bhakta-cittakeki-ghanāghanā | rogaparvata-dambholirmṛtyudāru-kuṭhārikā ||
महेश्वरी महाकाली महाग्रासा महाशना । अपर्णा चण्डिका चण्डमुण्डासुर-निषूदिनी ॥
maheśvarī mahākālī mahāgrāsā mahāśanā | aparṇā caṇḍikā caṇḍamuṇḍāsura-niṣūdinī ||
क्षराक्षरात्मिका सर्व-लोकेशी विश्वधारिणी । त्रिवर्गदात्री सुभगा त्र्यम्बका त्रिगुणात्मिका ॥
kṣarākṣarātmikā sarva-lokeśī viśvadhāriṇī | trivargadātrī subhagā tryambakā triguṇātmikā ||
स्वर्गापवर्गदा शुद्धा जपापुष्प-निभाकृतिः । ओजोवती द्युतिधरा यज्ञरूपा प्रियव्रता ॥
svargāpavargadā śuddhā japāpuṣpa-nibhākṛtiḥ | ojovatī dyutidharā yajñarūpā priyavratā ||
दुराराध्या दुराधर्षा पाटली-कुसुम-प्रिया । महती मेरुनिलया मन्दार-कुसुम-प्रिया ॥
durārādhyā durādharṣā pāṭalī-kusuma-priyā | mahatī merunilayā mandāra-kusuma-priyā ||
वीराराध्या विराड्रूपा विरजा विश्वतोमुखी । प्रत्यग्रूपा पराकाशा प्राणदा प्राणरूपिणी ॥
vīrārādhyā virāḍrūpā virajā viśvatomukhī | pratyagrūpā parākāśā prāṇadā prāṇarūpiṇī ||
मार्ताण्ड-भैरवाराध्या मन्त्रिणीन्यस्त-राज्यधूः । त्रिपुरेशी जयत्सेना निस्त्रैगुण्या परापरा ॥
mārtāṇḍa-bhairavārādhyā mantriṇīnyasta-rājyadhūḥ | tripureśī jayatsenā nistraiguṇyā parāparā ||
सत्य-ज्ञानानन्द-रूपा सामरस्य-परायणा । कपर्दिनी कलामाला कामधुक् कामरूपिणी ॥
satya-jñānānanda-rūpā sāmarasya-parāyaṇā | kapardinī kalāmālā kāmadhuk kāmarūpiṇī ||
कलानिधिः काव्यकला रसज्ञा रसशेवधिः । पुष्टा पुरातना पूज्या पुष्करा पुष्करेक्षणा ॥
kalānidhiḥ kāvyakalā rasajñā rasaśevadhiḥ | puṣṭā purātanā pūjyā puṣkarā puṣkarekṣaṇā ||
परंज्योतिः परंधाम परमाणुः परात्परा । पाशहस्ता पाशहन्त्री परमन्त्र-विभेदिनी ॥
paraṃjyotiḥ paraṃdhāma paramāṇuḥ parātparā | pāśahastā pāśahantrī paramantra-vibhedinī ||
मूर्ताऽमूर्ताऽनित्यतृप्ता मुनिमानस-हंसिका । सत्यव्रता सत्यरूपा सर्वान्तर्यामिनी सती ॥
mūrtā'mūrtā'nityatṛptā munimānasa-haṃsikā | satyavratā satyarūpā sarvāntaryāminī satī ||
ब्रह्माणी ब्रह्मजननी बहुरूपा बुधार्चिता । प्रसवित्री प्रचण्डाऽऽज्ञा प्रतिष्ठा प्रकटाकृतिः ॥
brahmāṇī brahmajananī bahurūpā budhārcitā | prasavitrī pracaṇḍā''jñā pratiṣṭhā prakaṭākṛtiḥ ||
प्राणेश्वरी प्राणदात्री पञ्चाशत्पीठ-रूपिणी । विशृङ्खला विविक्तस्था वीरमाता वियत्प्रसूः ॥
prāṇeśvarī prāṇadātrī pañcāśatpīṭha-rūpiṇī | viśaṛṅkhalā viviktasthā vīramātā viyatprasūḥ ||
मुकुन्दा मुक्तिनिलया मूलविग्रह-रूपिणी । भावज्ञा भवरोगघ्नी भवचक्र-प्रवर्तिनी ॥
mukundā muktinilayā mūlavigraha-rūpiṇī | bhāvajñā bhavarogaghnī bhavacakra-pravartinī ||
छन्दःसारा शास्त्रसारा मन्त्रसारा तलोदरी । उदारकीर्तिरुद्दामवैभवा वर्णरूपिणी ॥
chandaḥsārā śāstrasārā mantrasārā talodarī | udārakīrtiruddāmavaibhavā varṇarūpiṇī ||
जन्ममृत्यु-जरातप्त-जनविश्रान्ति-दायिनी । सर्वोपनिष-दुद्-घुष्टा शान्त्यतीत-कलात्मिका ॥
janmamṛtyu-jarātapta-janaviśrānti-dāyinī | sarvopaniṣa-dud-ghuṣṭā śāntyatīta-kalātmikā ||
गम्भीरा गगनान्तस्था गर्विता गानलोलुपा । कल्पना-रहिता काष्ठाऽकान्ता कान्तार्ध-विग्रहा ॥
gambhīrā gaganāntasthā garvitā gānalolupā | kalpanā-rahitā kāṣṭhā'kāntā kāntārdha-vigrahā ||
कार्यकारण-निर्मुक्ता कामकेलि-तरङ्गिता । कनत्कनकता-टङ्का लीला-विग्रह-धारिणी ॥
kāryakāraṇa-nirmuktā kāmakeli-taraṅgitā | kanatkanakatā-ṭaṅkā līlā-vigraha-dhāriṇī ||
अजा क्षयविनिर्मुक्ता मुग्धा क्षिप्र-प्रसादिनी । अन्तर्मुख-समाराध्या बहिर्मुख-सुदुर्लभा ॥
ajā kṣayavinirmuktā mugdhā kṣipra-prasādinī | antarmukha-samārādhyā bahirmukha-sudurlabhā ||
त्रयी त्रिवर्गनिलया त्रिस्था त्रिपुरमालिनी । निरामया निरालम्बा स्वात्मारामा सुधासृतिः ॥
trayī trivarganilayā tristhā tripuramālinī | nirāmayā nirālambā svātmārāmā sudhāsṛtiḥ ||
संसारपङ्क-निर्मग्न-समुद्धरण-पण्डिता । यज्ञप्रिया यज्ञकर्त्री यजमान-स्वरूपिणी ॥
saṃsārapaṅka-nirmagna-samuddharaṇa-paṇḍitā | yajñapriyā yajñakartrī yajamāna-svarūpiṇī ||
धर्माधारा धनाध्यक्षा धनधान्य-विवर्धिनी । विप्रप्रिया विप्ररूपा विश्वभ्रमण-कारिणी ॥
dharmādhārā dhanādhyakṣā dhanadhānya-vivardhinī | viprapriyā viprarūpā viśvabhramaṇa-kāriṇī ||
विश्वग्रासा विद्रुमाभा वैष्णवी विष्णुरूपिणी । अयोनिर्योनिनिलया कूटस्था कुलरूपिणी ॥
viśvagrāsā vidrumābhā vaiṣṇavī viṣṇurūpiṇī | ayoniryoninilayā kūṭasthā kularūpiṇī ||
वीरगोष्ठीप्रिया वीरा नैष्कर्म्या नादरूपिणी । विज्ञानकलना कल्या विदग्धा बैन्दवासना ॥
vīragoṣṭhīpriyā vīrā naiṣkarmyā nādarūpiṇī | vijñānakalanā kalyā vidagdhā baindavāsanā ||
तत्त्वाधिका तत्त्वमयी तत्त्वमर्थ-स्वरूपिणी । सामगानप्रिया सौम्या सदाशिव-कुटुम्बिनी ॥
tattvādhikā tattvamayī tattvamartha-svarūpiṇī | sāmagānapriyā saumyā sadāśiva-kuṭumbinī ||
सव्यापसव्य-मार्गस्था सर्वापद्विनिवारिणी । स्वस्था स्वभावमधुरा धीरा धीरसमर्चिता ॥
savyāpasavya-mārgasthā sarvāpadvinivāriṇī | svasthā svabhāvamadhurā dhīrā dhīrasamarcitā ||
चैतन्यार्घ्य-समाराध्या चैतन्य-कुसुमप्रिया । सदोदिता सदातुष्टा तरुणादित्य-पाटला ॥
caitanyārghya-samārādhyā caitanya-kusumapriyā | sadoditā sadātuṣṭā taruṇāditya-pāṭalā ||
दक्षिणा-दक्षिणाराध्या दरस्मेर-मुखाम्बुजा । कौलिनी-केवलाऽनर्घ्य-कैवल्य-पददायिनी ॥
dakṣiṇā-dakṣiṇārādhyā darasmera-mukhāmbujā | kaulinī-kevalā'narghya-kaivalya-padadāyinī ||
स्तोत्रप्रिया स्तुतिमती श्रुति-संस्तुत-वैभवा । मनस्विनी मानवती महेशी मङ्गलाकृतिः ॥
stotrapriyā stutimatī śruti-saṃstuta-vaibhavā | manasvinī mānavatī maheśī maṅgalākṛtiḥ ||
विश्वमाता जगद्धात्री विशालाक्षी विरागिणी । प्रगल्भा परमोदारा परामोदा मनोमयी ॥
viśvamātā jagaddhātrī viśālākṣī virāgiṇī | pragalbhā paramodārā parāmodā manomayī ||
व्योमकेशी विमानस्था वज्रिणी वामकेश्वरी । पञ्चयज्ञ-प्रिया पञ्च-प्रेत-मञ्चाधिशायिनी ॥
vyomakeśī vimānasthā vajriṇī vāmakeśvarī | pañcayajña-priyā pañca-preta-mañcādhiśāyinī ||
पञ्चमी पञ्चभूतेशी पञ्च-संख्योपचारिणी । शाश्वती शाश्वतैश्वर्या शर्मदा शम्भुमोहिनी ॥
pañcamī pañcabhūteśī pañca-saṃkhyopacāriṇī | śāśvatī śāśvataiśvaryā śarmadā śambhumohinī ||
धराधरसुता धन्या धर्मिणी धर्मवर्धिनी । लोकातीता गुणातीता सर्वातीता शमात्मिका ॥
dharādharasutā dhanyā dharmiṇī dharmavardhinī | lokātītā guṇātītā sarvātītā śamātmikā ||
बन्धूक-कुसुमप्रख्या बाला लीलाविनोदिनी । सुमङ्गली सुखकरी सुवेषाढ्या सुवासिनी ॥
bandhūka-kusumaprakhyā bālā līlāvinodinī | sumaṅgalī sukhakarī suveṣāḍhyā suvāsinī ||
सुवासिन्यर्चन-प्रीताऽऽशोभना शुद्धमानसा । बिन्दु-तर्पण-सन्तुष्टा पूर्वजा त्रिपुराम्बिका ॥
suvāsinyarcana-prītā''śobhanā śuddhamānasā | bindu-tarpaṇa-santuṣṭā pūrvajā tripurāmbikā ||
दशमुद्रा-समाराध्या त्रिपुराश्री-वशङ्करी । ज्ञानमुद्रा ज्ञानगम्या ज्ञानज्ञेय-स्वरूपिणी ॥
daśamudrā-samārādhyā tripurāśrī-vaśaṅkarī | jñānamudrā jñānagamyā jñānajñeya-svarūpiṇī ||
योनिमुद्रा त्रिखण्डेशी त्रिगुणाम्बा त्रिकोणगा । अनघाऽद्भुत-चारित्रा वाञ्छितार्थ-प्रदायिनी ॥
yonimudrā trikhaṇḍeśī triguṇāmbā trikoṇagā | anaghā'dbhuta-cāritrā vāñchitārtha-pradāyinī ||
अभ्यासातिशय-ज्ञाता षडध्वातीत-रूपिणी । अव्याज-करुणा-मूर्तिरज्ञान-ध्वान्त-दीपिका ॥
abhyāsātiśaya-jñātā ṣaḍadhvātīta-rūpiṇī | avyāja-karuṇā-mūrtirajñāna-dhvānta-dīpikā ||
आबाल-गोप-विदिता सर्वानुल्लङ्घ्य-शासना । श्रीचक्रराज-निलया श्रीमत्-त्रिपुरसुन्दरी ॥
ābāla-gopa-viditā sarvānullaṅghya-śāsanā | śrīcakrarāja-nilayā śrīmat-tripurasundarī ||
श्रीशिवा शिव-शक्त्यैक्य-रूपिणी ललिताम्बिका । एवं श्रीललिता देव्या नाम्नां साहस्रकं जगुः ॥
śrīśivā śiva-śaktyaikya-rūpiṇī lalitāmbikā | evaṃ śrīlalitā devyā nāmnāṃ sāhasrakaṃ jaguḥ ||
॥ इति श्रीब्रह्माण्डपुराणे उत्तरखण्डे श्रीहयग्रीवागस्त्यसंवादे श्रीललिता सहस्रनाम स्तोत्र कथनं सम्पूर्णम् ॥
|| iti śrībrahmāṇḍapurāṇe uttarakhaṇḍe śrīhayagrīvāgastyasaṃvāde śrīlalitā sahasranāma stotra kathanaṃ sampūrṇam ||
Sources
- श्रीललितासहस्रनामस्तोत्रम् — sanskritdocuments.org