Skip to content
परमात्मा

श्रीशनैश्चरसहस्रनामस्तोत्रम्

Shani Sahasranama

The thousand names of Shanaishchara, lord of the planet Saturn.

203 parts · 2 views · 0 shares

अस्य श्रीशनैश्चरसहस्रनामस्तोत्र महामन्त्रस्य । काश्यप ऋषिः । अनुष्टुप् छन्दः । शनैश्चरो देवता । शम् बीजम् । नम् शक्तिः । मम् कीलकम् । शनैश्चरप्रसादासिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः । शनैश्चराय अङ्गुष्ठाभ्यां नमः । मन्दगतये तर्जनीभ्यां नमः । अधोक्षजाय मध्यमाभ्यां नमः । सौरये अनामिकाभ्यां नमः । शुष्कोदराय कनिष्ठिकाभ्यां नमः । छायात्मजाय करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः । शनैश्चराय हृदयाय नमः । मन्दगतये शिरसे स्वाहा । अधोक्षजाय शिखायै वषट् । सौरये कवचाय हुम् । शुष्कोदराय नेत्रत्रयाय वौषट् । छायात्मजाय अस्त्राय फट् । भूर्भुवः सुवरोमिति दिग्बन्धः । । ध्यानम् । चापासनो गृध्रधरस्तु नीलः प्रत्यङ्मुखः काश्यप गोत्रजातः । सशूलचापेषु गदाधरोऽव्यात् सौराष्ट्रदेशप्रभवश्च शौरिः ॥

asya śrīśanaiścarasahasranāmastotra mahāmantrasya | kāśyapa ṛṣiḥ | anuṣṭup chandaḥ | śanaiścaro devatā | śam bījam | nam śaktiḥ | mam kīlakam | śanaiścaraprasādāsiddhyarthe jape viniyogaḥ | śanaiścarāya aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ | mandagataye tarjanībhyāṃ namaḥ | adhokṣajāya madhyamābhyāṃ namaḥ | sauraye anāmikābhyāṃ namaḥ | śuṣkodarāya kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ | chāyātmajāya karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ | śanaiścarāya hṛdayāya namaḥ | mandagataye śirase svāhā | adhokṣajāya śikhāyai vaṣaṭ | sauraye kavacāya hum | śuṣkodarāya netratrayāya vauṣaṭ | chāyātmajāya astrāya phaṭ | bhūrbhuvaḥ suvaromiti digbandhaḥ | | dhyānam | cāpāsano gṛdhradharastu nīlaḥ pratyaṅmukhaḥ kāśyapa gotrajātaḥ | saśūlacāpeṣu gadādharo'vyāt saurāṣṭradeśaprabhavaśca śauriḥ ||

नीलाम्बरो नीलवपुः किरीटी गृध्रासनस्थो विकृताननश्च । केयूरहारादिविभूषिताङ्गः सदाऽस्तु मे मन्दगतिः प्रसन्नः ॥

nīlāmbaro nīlavapuḥ kirīṭī gṛdhrāsanastho vikṛtānanaśca | keyūrahārādivibhūṣitāṅgaḥ sadā'stu me mandagatiḥ prasannaḥ ||

1

ॐ ॥ अमिताभाष्यघहरः अशेषदुरितापहः । अघोररूपोऽतिदीर्घकायोऽशेषभयानकः ॥

oṃ || amitābhāṣyaghaharaḥ aśeṣaduritāpahaḥ | aghorarūpo'tidīrghakāyo'śeṣabhayānakaḥ ||

2

अनन्तो अन्नदाता चाश्वत्थमूलजपप्रियः । अतिसम्पत्प्रदोऽमोघः अन्यस्तुत्या प्रकोपितः ॥

ananto annadātā cāśvatthamūlajapapriyaḥ | atisampatprado'moghaḥ anyastutyā prakopitaḥ ||

3

अपराजितो अद्वितीयः अतितेजोऽभयप्रदः । अष्टमस्थोऽञ्जननिभः अखिलात्मार्कनन्दनः ॥

aparājito advitīyaḥ atitejo'bhayapradaḥ | aṣṭamastho'ñjananibhaḥ akhilātmārkanandanaḥ ||

4

अतिदारुण अक्षोभ्यः अप्सरोभिः प्रपूजितः । अभीष्टफलदोऽरिष्टमथनोऽमरपूजितः ॥

atidāruṇa akṣobhyaḥ apsarobhiḥ prapūjitaḥ | abhīṣṭaphalado'riṣṭamathano'marapūjitaḥ ||

5

अनुग्राह्यो अप्रमेय पराक्रम विभीषणः । असाध्ययोगो अखिल दोषघ्नः अपराकृतः ॥

anugrāhyo aprameya parākrama vibhīṣaṇaḥ | asādhyayogo akhila doṣaghnaḥ aparākṛtaḥ ||

6

अप्रमेयोऽतिसुखदः अमराधिपपूजितः । अवलोकात् सर्वनाशः अश्वत्थाम द्विरायुधः ॥

aprameyo'tisukhadaḥ amarādhipapūjitaḥ | avalokāt sarvanāśaḥ aśvatthāma dvirāyudhaḥ ||

7

अपराधसहिष्णुश्च अश्वत्थाम सुपूजितः । अनन्तपुण्यफलदो अतृप्तोऽतिबलोऽपि च ॥

aparādhasahiṣṇuśca aśvatthāma supūjitaḥ | anantapuṇyaphalado atṛpto'tibalo'pi ca ||

8

अवलोकात् सर्ववन्द्यः अक्षीणकरुणानिधिः । अविद्यामूलनाशश्च अक्षय्यफलदायकः ॥

avalokāt sarvavandyaḥ akṣīṇakaruṇānidhiḥ | avidyāmūlanāśaśca akṣayyaphaladāyakaḥ ||

9

आनन्दपरिपूर्णश्च आयुष्कारक एव च । आश्रितेष्टार्थवरदः आधिव्याधिहरोऽपि च ॥

ānandaparipūrṇaśca āyuṣkāraka eva ca | āśriteṣṭārthavaradaḥ ādhivyādhiharo'pi ca ||

10

आनन्दमय आनन्दकरो आयुधधारकः । आत्मचक्राधिकारी च आत्मस्तुत्यपरायणः ॥

ānandamaya ānandakaro āyudhadhārakaḥ | ātmacakrādhikārī ca ātmastutyaparāyaṇaḥ ||

11

आयुष्करो आनुपूर्व्यः आत्मायत्तजगत्त्रयः । आत्मनामजपप्रीतः आत्माधिकफलप्रदः ॥

āyuṣkaro ānupūrvyaḥ ātmāyattajagattrayaḥ | ātmanāmajapaprītaḥ ātmādhikaphalapradaḥ ||

12

आदित्यसम्भवो आर्तिभञ्जनो आत्मरक्षकः । आपद्बान्धव आनन्दरूपो आयुःप्रदोऽपि च ॥

ādityasambhavo ārtibhañjano ātmarakṣakaḥ | āpadbāndhava ānandarūpo āyuḥprado'pi ca ||

13

आकर्णपूर्णचापश्च आत्मोद्दिष्ट द्विजप्रदः । आनुकूल्यो आत्मरूप प्रतिमादान सुप्रियः ॥

ākarṇapūrṇacāpaśca ātmoddiṣṭa dvijapradaḥ | ānukūlyo ātmarūpa pratimādāna supriyaḥ ||

14

आत्मारामो आदिदेवो आपन्नार्ति विनाशनः । इन्दिरार्चितपादश्च इन्द्रभोगफलप्रदः ॥

ātmārāmo ādidevo āpannārti vināśanaḥ | indirārcitapādaśca indrabhogaphalapradaḥ ||

15

इन्द्रदेवस्वरूपश्च इष्टेष्टवरदायकः । इष्टापूर्तिप्रद इन्दुमतीष्टवरदायकः ॥

indradevasvarūpaśca iṣṭeṣṭavaradāyakaḥ | iṣṭāpūrtiprada indumatīṣṭavaradāyakaḥ ||

16

इन्दिरारमणप्रीत इन्द्रवंशनृपार्चितः । इहामुत्रेष्टफलद इन्दिरारमणार्चितः ॥

indirāramaṇaprīta indravaṃśanṛpārcitaḥ | ihāmutreṣṭaphalada indirāramaṇārcitaḥ ||

17

ईद्रिय ईश्वरप्रीत ईषणात्रयवर्जितः । उमास्वरूप उद्बोध्य उशना उत्सवप्रियः ॥

īdriya īśvaraprīta īṣaṇātrayavarjitaḥ | umāsvarūpa udbodhya uśanā utsavapriyaḥ ||

18

उमादेव्यर्चनप्रीत उच्चस्थोच्चफलप्रदः । उरुप्रकाश उच्चस्थ योगद उरुपराक्रमः ॥

umādevyarcanaprīta uccasthoccaphalapradaḥ | uruprakāśa uccastha yogada uruparākramaḥ ||

19

ऊर्ध्वलोकादिसञ्चारी ऊर्ध्वलोकादिनायकः । ऊर्जस्वी ऊनपादश्च ऋकाराक्षरपूजितः ॥

ūrdhvalokādisañcārī ūrdhvalokādināyakaḥ | ūrjasvī ūnapādaśca ṛkārākṣarapūjitaḥ ||

20

ऋषिप्रोक्त पुराणज्ञ ऋषिभिः परिपूजितः । ऋग्वेदवन्द्य ऋग्रूपी ऋजुमार्ग प्रवर्तकः ॥

ṛṣiprokta purāṇajña ṛṣibhiḥ paripūjitaḥ | ṛgvedavandya ṛgrūpī ṛjumārga pravartakaḥ ||

21

लुळितोद्धारको लूत भवपाशप्रभञ्जनः । लूकाररूपको लब्धधर्ममार्गप्रवर्तकः ॥

lul̤itoddhārako lūta bhavapāśaprabhañjanaḥ | lūkārarūpako labdhadharmamārgapravartakaḥ ||

22

एकाधिपत्यसाम्राज्यप्रद एनौघनाशनः । एकपाद्येक एकोनविंशतिमासभुक्तिदः ॥

ekādhipatyasāmrājyaprada enaughanāśanaḥ | ekapādyeka ekonaviṃśatimāsabhuktidaḥ ||

23

एकोनविंशतिवर्षदश एणाङ्कपूजितः । ऐश्वर्यफलद ऐन्द्र ऐरावतसुपूजितः ॥

ekonaviṃśativarṣadaśa eṇāṅkapūjitaḥ | aiśvaryaphalada aindra airāvatasupūjitaḥ ||

24

ओंकार जपसुप्रीत ओंकार परिपूजितः । ओंकारबीज औदार्य हस्त औन्नत्यदायकः ॥

oṃkāra japasuprīta oṃkāra paripūjitaḥ | oṃkārabīja audārya hasta aunnatyadāyakaḥ ||

25

औदार्यगुण औदार्य शील औषधकारकः । करपङ्कजसन्नद्धधनुश्च करुणानिधिः ॥

audāryaguṇa audārya śīla auṣadhakārakaḥ | karapaṅkajasannaddhadhanuśca karuṇānidhiḥ ||

26

कालः कठिनचित्तश्च कालमेघसमप्रभः । किरीटी कर्मकृत् कारयिता कालसहोदरः ॥

kālaḥ kaṭhinacittaśca kālameghasamaprabhaḥ | kirīṭī karmakṛt kārayitā kālasahodaraḥ ||

27

कालाम्बरः काकवाहः कर्मठः काश्यपान्वयः । कालचक्रप्रभेदी च कालरूपी च कारणः ॥

kālāmbaraḥ kākavāhaḥ karmaṭhaḥ kāśyapānvayaḥ | kālacakraprabhedī ca kālarūpī ca kāraṇaḥ ||

28

कारिमूर्तिः कालभर्ता किरीटमकुटोज्वलः । कार्यकारण कालज्ञः काञ्चनाभरथान्वितः ॥

kārimūrtiḥ kālabhartā kirīṭamakuṭojvalaḥ | kāryakāraṇa kālajñaḥ kāñcanābharathānvitaḥ ||

29

कालदंष्ट्रः क्रोधरूपः कराळी कृष्णकेतनः । कालात्मा कालकर्ता च कृतान्तः कृष्णगोप्रियः ॥

kāladaṃṣṭraḥ krodharūpaḥ karāl̤ī kṛṣṇaketanaḥ | kālātmā kālakartā ca kṛtāntaḥ kṛṣṇagopriyaḥ ||

30

कालाग्निरुद्ररूपश्च काश्यपात्मजसम्भवः । कृष्णवर्णहयश्चैव कृष्णगोक्षीरसुप्रियः ॥

kālāgnirudrarūpaśca kāśyapātmajasambhavaḥ | kṛṣṇavarṇahayaścaiva kṛṣṇagokṣīrasupriyaḥ ||

31

कृष्णगोघृतसुप्रीतः कृष्णगोदधिषुप्रियः । कृष्णगावैकचित्तश्च कृष्णगोदानसुप्रियः ॥

kṛṣṇagoghṛtasuprītaḥ kṛṣṇagodadhiṣupriyaḥ | kṛṣṇagāvaikacittaśca kṛṣṇagodānasupriyaḥ ||

32

कृष्णगोदत्तहृदयः कृष्णगोरक्षणप्रियः । कृष्णगोग्रासचित्तस्य सर्वपीडानिवारकः ॥

kṛṣṇagodattahṛdayaḥ kṛṣṇagorakṣaṇapriyaḥ | kṛṣṇagogrāsacittasya sarvapīḍānivārakaḥ ||

33

कृष्णगोदान शान्तस्य सर्वशान्ति फलप्रदः । कृष्णगोस्नान कामस्य गङ्गास्नान फलप्रदः ॥

kṛṣṇagodāna śāntasya sarvaśānti phalapradaḥ | kṛṣṇagosnāna kāmasya gaṅgāsnāna phalapradaḥ ||

34

कृष्णगोरक्षणस्याशु सर्वाभीष्टफलप्रदः । कृष्णगावप्रियश्चैव कपिलापशुषु प्रियः ॥

kṛṣṇagorakṣaṇasyāśu sarvābhīṣṭaphalapradaḥ | kṛṣṇagāvapriyaścaiva kapilāpaśuṣu priyaḥ ||

35

कपिलाक्षीरपानस्य सोमपानफलप्रदः । कपिलादानसुप्रीतः कपिलाज्यहुतप्रियः ॥

kapilākṣīrapānasya somapānaphalapradaḥ | kapilādānasuprītaḥ kapilājyahutapriyaḥ ||

36

कृष्णश्च कृत्तिकान्तस्थः कृष्णगोवत्ससुप्रियः । कृष्णमाल्याम्बरधरः कृष्णवर्णतनूरुहः ॥

kṛṣṇaśca kṛttikāntasthaḥ kṛṣṇagovatsasupriyaḥ | kṛṣṇamālyāmbaradharaḥ kṛṣṇavarṇatanūruhaḥ ||

37

कृष्णकेतुः कृशकृष्णदेहः कृष्णाम्बरप्रियः । क्रूरचेष्टः क्रूरभावः क्रूरदंष्ट्रः कुरूपि च ॥

kṛṣṇaketuḥ kṛśakṛṣṇadehaḥ kṛṣṇāmbarapriyaḥ | krūraceṣṭaḥ krūrabhāvaḥ krūradaṃṣṭraḥ kurūpi ca ||

38

कमलापति संसेव्यः कमलोद्भवपूजितः । कामितार्थप्रदः कामधेनु पूजनसुप्रियः ॥

kamalāpati saṃsevyaḥ kamalodbhavapūjitaḥ | kāmitārthapradaḥ kāmadhenu pūjanasupriyaḥ ||

39

कामधेनुसमाराध्यः कृपायुष विवर्धनः । कामधेन्वैकचित्तश्च कृपराज सुपूजितः ॥

kāmadhenusamārādhyaḥ kṛpāyuṣa vivardhanaḥ | kāmadhenvaikacittaśca kṛparāja supūjitaḥ ||

40

कामदोग्धा च क्रुद्धश्च कुरुवंशसुपूजितः । कृष्णाङ्गमहिषीदोग्धा कृष्णेन कृतपूजनः ॥

kāmadogdhā ca kruddhaśca kuruvaṃśasupūjitaḥ | kṛṣṇāṅgamahiṣīdogdhā kṛṣṇena kṛtapūjanaḥ ||

41

कृष्णाङ्गमहिषीदानप्रियः कोणस्थ एव च । कृष्णाङ्गमहिषीदानलोलुपः कामपूजितः ॥

kṛṣṇāṅgamahiṣīdānapriyaḥ koṇastha eva ca | kṛṣṇāṅgamahiṣīdānalolupaḥ kāmapūjitaḥ ||

42

क्रूरावलोकनात्सर्वनाशः कृष्णाङ्गदप्रियः । खद्योतः खण्डनः खड्गधरः खेचरपूजितः ॥

krūrāvalokanātsarvanāśaḥ kṛṣṇāṅgadapriyaḥ | khadyotaḥ khaṇḍanaḥ khaḍgadharaḥ khecarapūjitaḥ ||

43

खरांशुतनयश्चैव खगानां पतिवाहनः । गोसवासक्तहृदयो गोचरस्थानदोषहृत् ॥

kharāṃśutanayaścaiva khagānāṃ pativāhanaḥ | gosavāsaktahṛdayo gocarasthānadoṣahṛt ||

44

गृहराश्याधिपश्चैव गृहराज महाबलः । गृध्रवाहो गृहपतिर्गोचरो गानलोलुपः ॥

gṛharāśyādhipaścaiva gṛharāja mahābalaḥ | gṛdhravāho gṛhapatirgocaro gānalolupaḥ ||

45

घोरो घर्मो घनतमा घर्मी घनकृपान्वितः । घननीलाम्बरधरो ङादिवर्ण सुसंज्ञितः ॥

ghoro gharmo ghanatamā gharmī ghanakṛpānvitaḥ | ghananīlāmbaradharo ṅādivarṇa susaṃjñitaḥ ||

46

चक्रवर्तिसमाराध्यश्चन्द्रमत्या समर्चितः । चन्द्रमत्यार्तिहारी च चराचर सुखप्रदः ॥

cakravartisamārādhyaścandramatyā samarcitaḥ | candramatyārtihārī ca carācara sukhapradaḥ ||

47

चतुर्भुजश्चापहस्तश्चराचरहितप्रदः । छायापुत्रश्छत्रधरश्छायादेवीसुतस्तथा ॥

caturbhujaścāpahastaścarācarahitapradaḥ | chāyāputraśchatradharaśchāyādevīsutastathā ||

48

जयप्रदो जगन्नीलो जपतां सर्वसिद्धिदः । जपविध्वस्तविमुखो जम्भारिपरिपूजितः ॥

jayaprado jagannīlo japatāṃ sarvasiddhidaḥ | japavidhvastavimukho jambhāriparipūjitaḥ ||

49

जम्भारिवन्द्यो जयदो जगज्जनमनोहरः । जगत्त्रयप्रकुपितो जगत्त्राणपरायणः ॥

jambhārivandyo jayado jagajjanamanoharaḥ | jagattrayaprakupito jagattrāṇaparāyaṇaḥ ||

50

जयो जयप्रदश्चैव जगदानन्दकारकः । ज्योतिश्च ज्योतिषां श्रेष्ठो ज्योतिःशास्त्र प्रवर्तकः ॥

jayo jayapradaścaiva jagadānandakārakaḥ | jyotiśca jyotiṣāṃ śreṣṭho jyotiḥśāstra pravartakaḥ ||

51

झर्झरीकृतदेहश्च झल्लरीवाद्यसुप्रियः । ज्ञानमूर्तिर्ज्ञानगम्यो ज्ञानी ज्ञानमहानिधिः ॥

jharjharīkṛtadehaśca jhallarīvādyasupriyaḥ | jñānamūrtirjñānagamyo jñānī jñānamahānidhiḥ ||

52

ज्ञानप्रबोधकश्चैव ज्ञानदृष्ट्यावलोकितः । टङ्किताखिललोकश्च टङ्कितैनस्तमोरविः ॥

jñānaprabodhakaścaiva jñānadṛṣṭyāvalokitaḥ | ṭaṅkitākhilalokaśca ṭaṅkitainastamoraviḥ ||

53

टङ्कारकारकश्चैव टङ्कृतो टाम्भदप्रियः । ठकारमय सर्वस्वष्ठकारकृतपूजितः ॥

ṭaṅkārakārakaścaiva ṭaṅkṛto ṭāmbhadapriyaḥ | ṭhakāramaya sarvasvaṣṭhakārakṛtapūjitaḥ ||

54

ढक्कावाद्यप्रीतिकरो डमड्डमरुकप्रियः । डम्बरप्रभवो डम्भो ढक्कानादप्रियङ्करः ॥

ḍhakkāvādyaprītikaro ḍamaḍḍamarukapriyaḥ | ḍambaraprabhavo ḍambho ḍhakkānādapriyaṅkaraḥ ||

55

डाकिनी शाकिनी भूत सर्वोपद्रवकारकः । डाकिनी शाकिनी भूत सर्वोपद्रवनाशकः ॥

ḍākinī śākinī bhūta sarvopadravakārakaḥ | ḍākinī śākinī bhūta sarvopadravanāśakaḥ ||

56

ढकाररूपो ढाम्भीको णकारजपसुप्रियः । णकारमयमन्त्रार्थो णकारैकशिरोमणिः ॥

ḍhakārarūpo ḍhāmbhīko ṇakārajapasupriyaḥ | ṇakāramayamantrārtho ṇakāraikaśiromaṇiḥ ||

57

णकारवचनानन्दो णकारकरुणामयः । णकारमय सर्वस्वो णकारैकपरायणः ॥

ṇakāravacanānando ṇakārakaruṇāmayaḥ | ṇakāramaya sarvasvo ṇakāraikaparāyaṇaḥ ||

58

तर्जनीधृतमुद्रश्च तपसां फलदायकः । त्रिविक्रमनुतश्चैव त्रयीमयवपुर्धरः ॥

tarjanīdhṛtamudraśca tapasāṃ phaladāyakaḥ | trivikramanutaścaiva trayīmayavapurdharaḥ ||

59

तपस्वी तपसा दग्धदेहस्ताम्राधरस्तथा । त्रिकालवेदितव्यश्च त्रिकालमतितोषितः ॥

tapasvī tapasā dagdhadehastāmrādharastathā | trikālaveditavyaśca trikālamatitoṣitaḥ ||

60

तुलोच्चयस्त्रासकरस्तिलतैलप्रियस्तथा । तिलान्न सन्तुष्टमनास्तिलदानप्रियस्तथा ॥

tuloccayastrāsakarastilatailapriyastathā | tilānna santuṣṭamanāstiladānapriyastathā ||

61

तिलभक्ष्यप्रियश्चैव तिलचूर्णप्रियस्तथा । तिलखण्डप्रियश्चैव तिलापूपप्रियस्तथा ॥

tilabhakṣyapriyaścaiva tilacūrṇapriyastathā | tilakhaṇḍapriyaścaiva tilāpūpapriyastathā ||

62

तिलहोमप्रियश्चैव तापत्रयनिवारकः । तिलतर्पणसन्तुष्टस्तिलतैलान्नतोषितः ॥

tilahomapriyaścaiva tāpatrayanivārakaḥ | tilatarpaṇasantuṣṭastilatailānnatoṣitaḥ ||

63

तिलैकदत्तहृदयस्तेजस्वी तेजसान्निधिः । तेजसादित्यसङ्काशस्तेजोमय वपुर्धरः ॥

tilaikadattahṛdayastejasvī tejasānnidhiḥ | tejasādityasaṅkāśastejomaya vapurdharaḥ ||

64

तत्त्वज्ञस्तत्त्वगस्तीव्रस्तपोरूपस्तपोमयः । तुष्टिदस्तुष्टिकृत् तीक्ष्णस्त्रिमूर्तिस्त्रिगुणात्मकः ॥

tattvajñastattvagastīvrastaporūpastapomayaḥ | tuṣṭidastuṣṭikṛt tīkṣṇastrimūrtistriguṇātmakaḥ ||

65

तिलदीपप्रियश्चैव तस्य पीडानिवारकः । तिलोत्तमामेनकादिनर्तनप्रिय एव च ॥

tiladīpapriyaścaiva tasya pīḍānivārakaḥ | tilottamāmenakādinartanapriya eva ca ||

66

त्रिभागमष्टवर्गश्च स्थूलरोमा स्थिरस्तथा । स्थितः स्थायी स्थापकश्च स्थूलसूक्ष्मप्रदर्शकः ॥

tribhāgamaṣṭavargaśca sthūlaromā sthirastathā | sthitaḥ sthāyī sthāpakaśca sthūlasūkṣmapradarśakaḥ ||

67

दशरथार्चितपादश्च दशरथस्तोत्रतोषितः । दशरथ प्रार्थनाकॢप्त दुर्भिक्ष विनिवारकः ॥

daśarathārcitapādaśca daśarathastotratoṣitaḥ | daśaratha prārthanākḷpta durbhikṣa vinivārakaḥ ||

68

दशरथ प्रार्थनाकॢप्त वरद्वय प्रदायकः । दशरथस्वात्मदर्शी च दशरथाभीष्टदायकः ॥

daśaratha prārthanākḷpta varadvaya pradāyakaḥ | daśarathasvātmadarśī ca daśarathābhīṣṭadāyakaḥ ||

69

दोर्भिर्धनुर्धरश्चैव दीर्घश्मश्रुजटाधरः । दशरथस्तोत्रवरदो दशरथाभीप्सितप्रदः ॥

dorbhirdhanurdharaścaiva dīrghaśmaśrujaṭādharaḥ | daśarathastotravarado daśarathābhīpsitapradaḥ ||

70

दशरथस्तोत्रसन्तुष्टो दशरथेन सुपूजितः । द्वादशाष्टमजन्मस्थो देवपुङ्गवपूजितः ॥

daśarathastotrasantuṣṭo daśarathena supūjitaḥ | dvādaśāṣṭamajanmastho devapuṅgavapūjitaḥ ||

71

देवदानवदर्पघ्नो दिनं प्रतिमुनिस्तुतः । द्वादशस्थो द्वादशात्मा सुतो द्वादश नामभृत् ॥

devadānavadarpaghno dinaṃ pratimunistutaḥ | dvādaśastho dvādaśātmā suto dvādaśa nāmabhṛt ||

72

द्वितीयस्थो द्वादशार्कसूनुर्दैवज्ञपूजितः । दैवज्ञचित्तवासी च दमयन्त्या सुपूजितः ॥

dvitīyastho dvādaśārkasūnurdaivajñapūjitaḥ | daivajñacittavāsī ca damayantyā supūjitaḥ ||

73

द्वादशाब्दन्तु दुर्भिक्षकारी दुःस्वप्ननाशनः । दुराराध्यो दुराधर्षो दमयन्ती वरप्रदः ॥

dvādaśābdantu durbhikṣakārī duḥsvapnanāśanaḥ | durārādhyo durādharṣo damayantī varapradaḥ ||

74

दुष्टदूरो दुराचार शमनो दोषवर्जितः । दुःसहो दोषहन्ता च दुर्लभो दुर्गमस्तथा ॥

duṣṭadūro durācāra śamano doṣavarjitaḥ | duḥsaho doṣahantā ca durlabho durgamastathā ||

75

दुःखप्रदो दुःखहन्ता दीप्तरञ्जित दिङ्मुखः । दीप्यमान मुखाम्भोजो दमयन्त्याः शिवप्रदः ॥

duḥkhaprado duḥkhahantā dīptarañjita diṅmukhaḥ | dīpyamāna mukhāmbhojo damayantyāḥ śivapradaḥ ||

76

दुर्निरीक्ष्यो दृष्टमात्र दैत्यमण्डलनाशकः । द्विजदानैकनिरतो द्विजाराधनतत्परः ॥

durnirīkṣyo dṛṣṭamātra daityamaṇḍalanāśakaḥ | dvijadānaikanirato dvijārādhanatatparaḥ ||

77

द्विजसर्वार्तिहारी च द्विजराज समर्चितः । द्विजदानैकचित्तश्च द्विजराज प्रियङ्करः ॥

dvijasarvārtihārī ca dvijarāja samarcitaḥ | dvijadānaikacittaśca dvijarāja priyaṅkaraḥ ||

78

द्विजो द्विजप्रियश्चैव द्विजराजेष्टदायकः । द्विजरूपो द्विजश्रेष्ठो दोषदो दुःसहोऽपि च ॥

dvijo dvijapriyaścaiva dvijarājeṣṭadāyakaḥ | dvijarūpo dvijaśreṣṭho doṣado duḥsaho'pi ca ||

79

देवादिदेवो देवेशो देवराज सुपूजितः । देवराजेष्ट वरदो देवराज प्रियङ्करः ॥

devādidevo deveśo devarāja supūjitaḥ | devarājeṣṭa varado devarāja priyaṅkaraḥ ||

80

देवादिवन्दितो दिव्यतनुर्देवशिखामणिः । देवगानप्रियश्चैव देवदेशिकपुङ्गवः ॥

devādivandito divyatanurdevaśikhāmaṇiḥ | devagānapriyaścaiva devadeśikapuṅgavaḥ ||

81

द्विजात्मजासमाराध्यो ध्येयो धर्मी धनुर्धरः । धनुष्मान् धनदाता च धर्माधर्मविवर्जितः ॥

dvijātmajāsamārādhyo dhyeyo dharmī dhanurdharaḥ | dhanuṣmān dhanadātā ca dharmādharmavivarjitaḥ ||

82

धर्मरूपो धनुर्दिव्यो धर्मशास्त्रात्मचेतनः । धर्मराज प्रियकरो धर्मराज सुपूजितः ॥

dharmarūpo dhanurdivyo dharmaśāstrātmacetanaḥ | dharmarāja priyakaro dharmarāja supūjitaḥ ||

83

धर्मराजेष्टवरदो धर्माभीष्टफलप्रदः । नित्यतृप्तस्वभावश्च नित्यकर्मरतस्तथा ॥

dharmarājeṣṭavarado dharmābhīṣṭaphalapradaḥ | nityatṛptasvabhāvaśca nityakarmaratastathā ||

84

निजपीडार्तिहारी च निजभक्तेष्टदायकः । निर्मासदेहो नीलश्च निजस्तोत्र बहुप्रियः ॥

nijapīḍārtihārī ca nijabhakteṣṭadāyakaḥ | nirmāsadeho nīlaśca nijastotra bahupriyaḥ ||

85

नळस्तोत्र प्रियश्चैव नळराजसुपूजितः । नक्षत्रमण्डलगतो नमतां प्रियकारकः ॥

nal̤astotra priyaścaiva nal̤arājasupūjitaḥ | nakṣatramaṇḍalagato namatāṃ priyakārakaḥ ||

86

नित्यार्चितपदाम्भोजो निजाज्ञा परिपालकः । नवग्रहवरो नीलवपुर्नळकरार्चितः ॥

nityārcitapadāmbhojo nijājñā paripālakaḥ | navagrahavaro nīlavapurnal̤akarārcitaḥ ||

87

नळप्रियानन्दितश्च नळक्षेत्रनिवासकः । नळपाक प्रियश्चैव नळपद्भञ्जनक्षमः ॥

nal̤apriyānanditaśca nal̤akṣetranivāsakaḥ | nal̤apāka priyaścaiva nal̤apadbhañjanakṣamaḥ ||

88

नळसर्वार्तिहारी च नळेनात्मार्थपूजितः । निपाटवीनिवासश्च नळाभीष्टवरप्रदः ॥

nal̤asarvārtihārī ca nal̤enātmārthapūjitaḥ | nipāṭavīnivāsaśca nal̤ābhīṣṭavarapradaḥ ||

89

नळतीर्थसकृत् स्नान सर्वपीडानिवारकः । नळेशदर्शनस्याशु साम्राज्यपदवीप्रदः ॥

nal̤atīrthasakṛt snāna sarvapīḍānivārakaḥ | nal̤eśadarśanasyāśu sāmrājyapadavīpradaḥ ||

90

नक्षत्रराश्यधिपश्च नीलध्वजविराजितः । नित्ययोगरतश्चैव नवरत्नविभूषितः ॥

nakṣatrarāśyadhipaśca nīladhvajavirājitaḥ | nityayogarataścaiva navaratnavibhūṣitaḥ ||

91

नवधा भज्यदेहश्च नवीकृतजगत्त्रयः । नवग्रहाधिपश्चैव नवाक्षरजपप्रियः ॥

navadhā bhajyadehaśca navīkṛtajagattrayaḥ | navagrahādhipaścaiva navākṣarajapapriyaḥ ||

92

नवात्मा नवचक्रात्मा नवतत्त्वाधिपस्तथा । नवोदन प्रियश्चैव नवधान्यप्रियस्तथा ॥

navātmā navacakrātmā navatattvādhipastathā | navodana priyaścaiva navadhānyapriyastathā ||

93

निष्कण्टको निस्पृहश्च निरपेक्षो निरामयः । नागराजार्चितपदो नागराजप्रियङ्करः ॥

niṣkaṇṭako nispṛhaśca nirapekṣo nirāmayaḥ | nāgarājārcitapado nāgarājapriyaṅkaraḥ ||

94

नागराजेष्टवरदो नागाभरण भूषितः । नागेन्द्रगान निरतो नानाभरणभूषितः ॥

nāgarājeṣṭavarado nāgābharaṇa bhūṣitaḥ | nāgendragāna nirato nānābharaṇabhūṣitaḥ ||

95

नवमित्र स्वरूपश्च नानाश्चर्यविधायकः । नानाद्वीपाधिकर्ता च नानालिपिसमावृतः ॥

navamitra svarūpaśca nānāścaryavidhāyakaḥ | nānādvīpādhikartā ca nānālipisamāvṛtaḥ ||

96

नानारूप जगत् स्रष्टा नानारूपजनाश्रयः । नानालोकाधिपश्चैव नानाभाषाप्रियस्तथा ॥

nānārūpa jagat sraṣṭā nānārūpajanāśrayaḥ | nānālokādhipaścaiva nānābhāṣāpriyastathā ||

97

नानारूपाधिकारी च नवरत्नप्रियस्तथा । नानाविचित्रवेषाढ्यो नानाचित्र विधायकः ॥

nānārūpādhikārī ca navaratnapriyastathā | nānāvicitraveṣāḍhyo nānācitra vidhāyakaḥ ||

98

नीलजीमूतसङ्काशो नीलमेघसमप्रभः । नीलाञ्जनचयप्रख्यो नीलवस्त्रधरप्रियः ॥

nīlajīmūtasaṅkāśo nīlameghasamaprabhaḥ | nīlāñjanacayaprakhyo nīlavastradharapriyaḥ ||

99

नीचभाषा प्रचारज्ञो नीचे स्वल्पफलप्रदः । नानागम विधानज्ञो नानानृपसमावृतः ॥

nīcabhāṣā pracārajño nīce svalpaphalapradaḥ | nānāgama vidhānajño nānānṛpasamāvṛtaḥ ||

100

नानावर्णाकृतिश्चैव नानावर्णस्वरार्तवः । नागलोकान्तवासी च नक्षत्रत्रयसंयुतः ॥

nānāvarṇākṛtiścaiva nānāvarṇasvarārtavaḥ | nāgalokāntavāsī ca nakṣatratrayasaṃyutaḥ ||

101

नभादिलोकसम्भूतो नामस्तोत्रबहुप्रियः । नामपारायणप्रीतो नामार्चनवरप्रदः ॥

nabhādilokasambhūto nāmastotrabahupriyaḥ | nāmapārāyaṇaprīto nāmārcanavarapradaḥ ||

102

नामस्तोत्रैकचित्तश्च नानारोगार्तिभञ्जनः । नवग्रहसमाराध्यो नवग्रह भयापहः ॥

nāmastotraikacittaśca nānārogārtibhañjanaḥ | navagrahasamārādhyo navagraha bhayāpahaḥ ||

103

नवग्रहसुसम्पूज्यो नानावेद सुरक्षकः । नवग्रहाधिराजश्च नवग्रहजपप्रियः ॥

navagrahasusampūjyo nānāveda surakṣakaḥ | navagrahādhirājaśca navagrahajapapriyaḥ ||

104

नवग्रहमयज्योतिर्नवग्रह वरप्रदः । नवग्रहाणामधिपो नवग्रह सुपीडितः ॥

navagrahamayajyotirnavagraha varapradaḥ | navagrahāṇāmadhipo navagraha supīḍitaḥ ||

105

नवग्रहाधीश्वरश्च नवमाणिक्यशोभितः । परमात्मा परब्रह्म परमैश्वर्यकारणः ॥

navagrahādhīśvaraśca navamāṇikyaśobhitaḥ | paramātmā parabrahma paramaiśvaryakāraṇaḥ ||

106

प्रपन्नभयहारी च प्रमत्तासुरशिक्षकः । प्रासहस्तः पङ्गुपादः प्रकाशात्मा प्रतापवान् ॥

prapannabhayahārī ca pramattāsuraśikṣakaḥ | prāsahastaḥ paṅgupādaḥ prakāśātmā pratāpavān ||

107

पावनः परिशुद्धात्मा पुत्रपौत्र प्रवर्धनः । प्रसन्नात्सर्वसुखदः प्रसन्नेक्षण एव च ॥

pāvanaḥ pariśuddhātmā putrapautra pravardhanaḥ | prasannātsarvasukhadaḥ prasannekṣaṇa eva ca ||

108

प्रजापत्यः प्रियकरः प्रणतेप्सितराज्यदः । प्रजानां जीवहेतुश्च प्राणिनां परिपालकः ॥

prajāpatyaḥ priyakaraḥ praṇatepsitarājyadaḥ | prajānāṃ jīvahetuśca prāṇināṃ paripālakaḥ ||

109

प्राणरूपी प्राणधारी प्रजानां हितकारकः । प्राज्ञः प्रशान्तः प्रज्ञावान् प्रजारक्षणदीक्षितः ॥

prāṇarūpī prāṇadhārī prajānāṃ hitakārakaḥ | prājñaḥ praśāntaḥ prajñāvān prajārakṣaṇadīkṣitaḥ ||

110

प्रावृषेण्यः प्राणकारी प्रसन्नोत्सववन्दितः । प्रज्ञानिवासहेतुश्च पुरुषार्थैकसाधनः ॥

prāvṛṣeṇyaḥ prāṇakārī prasannotsavavanditaḥ | prajñānivāsahetuśca puruṣārthaikasādhanaḥ ||

111

प्रजाकरः प्रातिकूल्यः पिङ्गळाक्षः प्रसन्नधीः । प्रपञ्चात्मा प्रसविता पुराण पुरुषोत्तमः ॥

prajākaraḥ prātikūlyaḥ piṅgal̤ākṣaḥ prasannadhīḥ | prapañcātmā prasavitā purāṇa puruṣottamaḥ ||

112

पुराण पुरुषश्चैव पुरुहूतः प्रपञ्चधृत् । प्रतिष्ठितः प्रीतिकरः प्रियकारी प्रयोजनः ॥

purāṇa puruṣaścaiva puruhūtaḥ prapañcadhṛt | pratiṣṭhitaḥ prītikaraḥ priyakārī prayojanaḥ ||

113

प्रीतिमान् प्रवरस्तुत्यः पुरूरवसमर्चितः । प्रपञ्चकारी पुण्यश्च पुरुहूत समर्चितः ॥

prītimān pravarastutyaḥ purūravasamarcitaḥ | prapañcakārī puṇyaśca puruhūta samarcitaḥ ||

114

पाण्डवादि सुसंसेव्यः प्रणवः पुरुषार्थदः । पयोदसमवर्णश्च पाण्डुपुत्रार्तिभञ्जनः ॥

pāṇḍavādi susaṃsevyaḥ praṇavaḥ puruṣārthadaḥ | payodasamavarṇaśca pāṇḍuputrārtibhañjanaḥ ||

115

पाण्डुपुत्रेष्टदाता च पाण्डवानां हितङ्करः । पञ्चपाण्डवपुत्राणां सर्वाभीष्टफलप्रदः ॥

pāṇḍuputreṣṭadātā ca pāṇḍavānāṃ hitaṅkaraḥ | pañcapāṇḍavaputrāṇāṃ sarvābhīṣṭaphalapradaḥ ||

116

पञ्चपाण्डवपुत्राणां सर्वारिष्ट निवारकः । पाण्डुपुत्राद्यर्चितश्च पूर्वजश्च प्रपञ्चभृत् ॥

pañcapāṇḍavaputrāṇāṃ sarvāriṣṭa nivārakaḥ | pāṇḍuputrādyarcitaśca pūrvajaśca prapañcabhṛt ||

117

परचक्रप्रभेदी च पाण्डवेषु वरप्रदः । परब्रह्म स्वरूपश्च पराज्ञा परिवर्जितः ॥

paracakraprabhedī ca pāṇḍaveṣu varapradaḥ | parabrahma svarūpaśca parājñā parivarjitaḥ ||

118

परात्परः पाशहन्ता परमाणुः प्रपञ्चकृत् । पातङ्गी पुरुषाकारः परशम्भुसमुद्भवः ॥

parātparaḥ pāśahantā paramāṇuḥ prapañcakṛt | pātaṅgī puruṣākāraḥ paraśambhusamudbhavaḥ ||

119

प्रसन्नात्सर्वसुखदः प्रपञ्चोद्भवसम्भवः । प्रसन्नः परमोदारः पराहङ्कारभञ्जनः ॥

prasannātsarvasukhadaḥ prapañcodbhavasambhavaḥ | prasannaḥ paramodāraḥ parāhaṅkārabhañjanaḥ ||

120

परः परमकारुण्यः परब्रह्ममयस्तथा । प्रपन्नभयहारी च प्रणतार्तिहरस्तथा ॥

paraḥ paramakāruṇyaḥ parabrahmamayastathā | prapannabhayahārī ca praṇatārtiharastathā ||

121

प्रसादकृत् प्रपञ्चश्च पराशक्ति समुद्भवः । प्रदानपावनश्चैव प्रशान्तात्मा प्रभाकरः ॥

prasādakṛt prapañcaśca parāśakti samudbhavaḥ | pradānapāvanaścaiva praśāntātmā prabhākaraḥ ||

122

प्रपञ्चात्मा प्रपञ्चोपशमनः पृथिवीपतिः । परशुराम समाराध्यः परशुरामवरप्रदः ॥

prapañcātmā prapañcopaśamanaḥ pṛthivīpatiḥ | paraśurāma samārādhyaḥ paraśurāmavarapradaḥ ||

123

परशुराम चिरञ्जीविप्रदः परमपावनः । परमहंसस्वरूपश्च परमहंससुपूजितः ॥

paraśurāma cirañjīvipradaḥ paramapāvanaḥ | paramahaṃsasvarūpaśca paramahaṃsasupūjitaḥ ||

124

पञ्चनक्षत्राधिपश्च पञ्चनक्षत्रसेवितः । प्रपञ्च रक्षितश्चैव प्रपञ्चस्य भयङ्करः ॥

pañcanakṣatrādhipaśca pañcanakṣatrasevitaḥ | prapañca rakṣitaścaiva prapañcasya bhayaṅkaraḥ ||

125

फलदानप्रियश्चैव फलहस्तः फलप्रदः । फलाभिषेकप्रियश्च फल्गुनस्य वरप्रदः ॥

phaladānapriyaścaiva phalahastaḥ phalapradaḥ | phalābhiṣekapriyaśca phalgunasya varapradaḥ ||

126

फुटच्छमित पापौघः फल्गुनेन प्रपूजितः । फणिराजप्रियश्चैव फुल्लाम्बुज विलोचनः ॥

phuṭacchamita pāpaughaḥ phalgunena prapūjitaḥ | phaṇirājapriyaścaiva phullāmbuja vilocanaḥ ||

127

बलिप्रियो बली बभ्रुर्ब्रह्मविष्ण्वीश क्लेशकृत् । ब्रह्मविष्ण्वीशरूपश्च ब्रह्मशक्रादिदुर्लभः ॥

balipriyo balī babhrurbrahmaviṣṇvīśa kleśakṛt | brahmaviṣṇvīśarūpaśca brahmaśakrādidurlabhaḥ ||

128

बासदर्ष्ट्या प्रमेयाङ्गो बिभ्रत्कवचकुण्डलः । बहुश्रुतो बहुमतिर्ब्रह्मण्यो ब्राह्मणप्रियः ॥

bāsadarṣṭyā prameyāṅgo bibhratkavacakuṇḍalaḥ | bahuśruto bahumatirbrahmaṇyo brāhmaṇapriyaḥ ||

129

बलप्रमथनो ब्रह्मा बहुरूपो बहुप्रदः । बालार्कद्युतिमान्बालो बृहद्वक्षा बृहत्तनुः ॥

balapramathano brahmā bahurūpo bahupradaḥ | bālārkadyutimānbālo bṛhadvakṣā bṛhattanuḥ ||

130

ब्रह्माण्डभेदकृच्चैव भक्तसर्वार्थसाधकः । भव्यो भोक्ता भीतिकृच्च भक्तानुग्रहकारकः ॥

brahmāṇḍabhedakṛccaiva bhaktasarvārthasādhakaḥ | bhavyo bhoktā bhītikṛcca bhaktānugrahakārakaḥ ||

131

भीषणो भैक्षकारी च भूसुरादि सुपूजितः । भोगभाग्यप्रदश्चैव भस्मीकृत जगत्त्रयः ॥

bhīṣaṇo bhaikṣakārī ca bhūsurādi supūjitaḥ | bhogabhāgyapradaścaiva bhasmīkṛta jagattrayaḥ ||

132

भयानको भानुसूनुर्भूतिभूषित विग्रहः । भास्वद्रतो भक्तिमतां सुलभो भ्रुकुटीमुखः ॥

bhayānako bhānusūnurbhūtibhūṣita vigrahaḥ | bhāsvadrato bhaktimatāṃ sulabho bhrukuṭīmukhaḥ ||

133

भवभूत गणैःस्तुत्यो भूतसङ्घसमावृतः । भ्राजिष्णुर्भगवान्भीमो भक्ताभीष्टवरप्रदः ॥

bhavabhūta gaṇaiḥstutyo bhūtasaṅghasamāvṛtaḥ | bhrājiṣṇurbhagavānbhīmo bhaktābhīṣṭavarapradaḥ ||

134

भवभक्तैकचित्तश्च भक्तिगीतस्तवोन्मुखः । भूतसन्तोषकारी च भक्तानां चित्तशोधनः ॥

bhavabhaktaikacittaśca bhaktigītastavonmukhaḥ | bhūtasantoṣakārī ca bhaktānāṃ cittaśodhanaḥ ||

135

भक्तिगम्यो भयहरो भावज्ञो भक्तसुप्रियः । भूतिदो भूतिकृद् भोज्यो भूतात्मा भुवनेश्वरः ॥

bhaktigamyo bhayaharo bhāvajño bhaktasupriyaḥ | bhūtido bhūtikṛd bhojyo bhūtātmā bhuvaneśvaraḥ ||

136

मन्दो मन्दगतिश्चैव मासमेव प्रपूजितः । मुचुकुन्द समाराध्यो मुचुकुन्द वरप्रदः ॥

mando mandagatiścaiva māsameva prapūjitaḥ | mucukunda samārādhyo mucukunda varapradaḥ ||

137

मुचुकुन्दार्चितपदो महारूपो महायशाः । महाभोगी महायोगी महाकायो महाप्रभुः ॥

mucukundārcitapado mahārūpo mahāyaśāḥ | mahābhogī mahāyogī mahākāyo mahāprabhuḥ ||

138

महेशो महदैश्वर्यो मन्दार कुसुमप्रियः । महाक्रतुर्महामानी महाधीरो महाजयः ॥

maheśo mahadaiśvaryo mandāra kusumapriyaḥ | mahākraturmahāmānī mahādhīro mahājayaḥ ||

139

महावीरो महाशान्तो मण्डलस्थो महाद्युतिः । महासुतो महोदारो महनीयो महोदयः ॥

mahāvīro mahāśānto maṇḍalastho mahādyutiḥ | mahāsuto mahodāro mahanīyo mahodayaḥ ||

140

मैथिलीवरदायी च मार्ताण्डस्य द्वितीयजः । मैथिलीप्रार्थनाकॢप्त दशकण्ठ शिरोपहृत् ॥

maithilīvaradāyī ca mārtāṇḍasya dvitīyajaḥ | maithilīprārthanākḷpta daśakaṇṭha śiropahṛt ||

141

मरामरहराराध्यो महेन्द्रादि सुरार्चितः । महारथो महावेगो मणिरत्नविभूषितः ॥

marāmaraharārādhyo mahendrādi surārcitaḥ | mahāratho mahāvego maṇiratnavibhūṣitaḥ ||

142

मेषनीचो महाघोरो महासौरिर्मनुप्रियः । महादीर्घो महाग्रासो महदैश्वर्यदायकः ॥

meṣanīco mahāghoro mahāsaurirmanupriyaḥ | mahādīrgho mahāgrāso mahadaiśvaryadāyakaḥ ||

143

महाशुष्को महारौद्रो मुक्तिमार्ग प्रदर्शकः । मकरकुम्भाधिपश्चैव मृकण्डुतनयार्चितः ॥

mahāśuṣko mahāraudro muktimārga pradarśakaḥ | makarakumbhādhipaścaiva mṛkaṇḍutanayārcitaḥ ||

144

मन्त्राधिष्ठानरूपश्च मल्लिकाकुसुमप्रियः । महामन्त्र स्वरूपश्च महायन्त्रस्थितस्तथा ॥

mantrādhiṣṭhānarūpaśca mallikākusumapriyaḥ | mahāmantra svarūpaśca mahāyantrasthitastathā ||

145

महाप्रकाशदिव्यात्मा महादेवप्रियस्तथा । महाबलि समाराध्यो महर्षिगणपूजितः ॥

mahāprakāśadivyātmā mahādevapriyastathā | mahābali samārādhyo maharṣigaṇapūjitaḥ ||

146

मन्दचारी महामायी माषदानप्रियस्तथा । माषोदन प्रीतचित्तो महाशक्तिर्महागुणः ॥

mandacārī mahāmāyī māṣadānapriyastathā | māṣodana prītacitto mahāśaktirmahāguṇaḥ ||

147

यशस्करो योगदाता यज्ञाङ्गोऽपि युगन्धरः । योगी योग्यश्च याम्यश्च योगरूपी युगाधिपः ॥

yaśaskaro yogadātā yajñāṅgo'pi yugandharaḥ | yogī yogyaśca yāmyaśca yogarūpī yugādhipaḥ ||

148

यज्ञभृद् यजमानश्च योगो योगविदां वरः । यक्षराक्षसवेताळ कूष्माण्डादिप्रपूजितः ॥

yajñabhṛd yajamānaśca yogo yogavidāṃ varaḥ | yakṣarākṣasavetāl̤a kūṣmāṇḍādiprapūjitaḥ ||

149

यमप्रत्यधिदेवश्च युगपद् भोगदायकः । योगप्रियो योगयुक्तो यज्ञरूपो युगान्तकृत् ॥

yamapratyadhidevaśca yugapad bhogadāyakaḥ | yogapriyo yogayukto yajñarūpo yugāntakṛt ||

150

रघुवंश समाराध्यो रौद्रो रौद्राकृतिस्तथा । रघुनन्दन सल्लापो रघुप्रोक्त जपप्रियः ॥

raghuvaṃśa samārādhyo raudro raudrākṛtistathā | raghunandana sallāpo raghuprokta japapriyaḥ ||

151

रौद्ररूपी रथारूढो राघवेष्ट वरप्रदः । रथी रौद्राधिकारी च राघवेण समर्चितः ॥

raudrarūpī rathārūḍho rāghaveṣṭa varapradaḥ | rathī raudrādhikārī ca rāghaveṇa samarcitaḥ ||

152

रोषात्सर्वस्वहारी च राघवेण सुपूजितः । राशिद्वयाधिपश्चैव रघुभिः परिपूजितः ॥

roṣātsarvasvahārī ca rāghaveṇa supūjitaḥ | rāśidvayādhipaścaiva raghubhiḥ paripūjitaḥ ||

153

राज्यभूपाकरश्चैव राजराजेन्द्र वन्दितः । रत्नकेयूरभूषाढ्यो रमानन्दनवन्दितः ॥

rājyabhūpākaraścaiva rājarājendra vanditaḥ | ratnakeyūrabhūṣāḍhyo ramānandanavanditaḥ ||

154

रघुपौरुषसन्तुष्टो रघुस्तोत्रबहुप्रियः । रघुवंशनृपैःपूज्यो रणन्मञ्जीरनूपुरः ॥

raghupauruṣasantuṣṭo raghustotrabahupriyaḥ | raghuvaṃśanṛpaiḥpūjyo raṇanmañjīranūpuraḥ ||

155

रविनन्दन राजेन्द्रो रघुवंशप्रियस्तथा । लोहजप्रतिमादानप्रियो लावण्यविग्रहः ॥

ravinandana rājendro raghuvaṃśapriyastathā | lohajapratimādānapriyo lāvaṇyavigrahaḥ ||

156

लोकचूडामणिश्चैव लक्ष्मीवाणीस्तुतिप्रियः । लोकरक्षो लोकशिक्षो लोकलोचनरञ्जितः ॥

lokacūḍāmaṇiścaiva lakṣmīvāṇīstutipriyaḥ | lokarakṣo lokaśikṣo lokalocanarañjitaḥ ||

157

लोकाध्यक्षो लोकवन्द्यो लक्ष्मणाग्रजपूजितः । वेदवेद्यो वज्रदेहो वज्राङ्कुशधरस्तथा ॥

lokādhyakṣo lokavandyo lakṣmaṇāgrajapūjitaḥ | vedavedyo vajradeho vajrāṅkuśadharastathā ||

158

विश्ववन्द्यो विरूपाक्षो विमलाङ्गविराजितः । विश्वस्थो वायसारूढो विशेषसुखकारकः ॥

viśvavandyo virūpākṣo vimalāṅgavirājitaḥ | viśvastho vāyasārūḍho viśeṣasukhakārakaḥ ||

159

विश्वरूपी विश्वगोप्ता विभावसु सुतस्तथा । विप्रप्रियो विप्ररूपो विप्राराधन तत्परः ॥

viśvarūpī viśvagoptā vibhāvasu sutastathā | viprapriyo viprarūpo viprārādhana tatparaḥ ||

160

विशालनेत्रो विशिखो विप्रदानबहुप्रियः । विश्वसृष्टि समुद्भूतो वैश्वानरसमद्युतिः ॥

viśālanetro viśikho vipradānabahupriyaḥ | viśvasṛṣṭi samudbhūto vaiśvānarasamadyutiḥ ||

161

विष्णुर्विरिञ्चिर्विश्वेशो विश्वकर्ता विशाम्पतिः । विराडाधारचक्रस्थो विश्वभुग्विश्वभावनः ॥

viṣṇurviriñcirviśveśo viśvakartā viśāmpatiḥ | virāḍādhāracakrastho viśvabhugviśvabhāvanaḥ ||

162

विश्वव्यापारहेतुश्च वक्रक्रूरविवर्जितः । विश्वोद्भवो विश्वकर्मा विश्वसृष्टि विनायकः ॥

viśvavyāpārahetuśca vakrakrūravivarjitaḥ | viśvodbhavo viśvakarmā viśvasṛṣṭi vināyakaḥ ||

163

विश्वमूलनिवासी च विश्वचित्रविधायकः । विश्वाधारविलासी च व्यासेन कृतपूजितः ॥

viśvamūlanivāsī ca viśvacitravidhāyakaḥ | viśvādhāravilāsī ca vyāsena kṛtapūjitaḥ ||

164

विभीषणेष्टवरदो वाञ्छितार्थप्रदायकः । विभीषणसमाराध्यो विशेषसुखदायकः ॥

vibhīṣaṇeṣṭavarado vāñchitārthapradāyakaḥ | vibhīṣaṇasamārādhyo viśeṣasukhadāyakaḥ ||

165

विषमव्ययाष्टजन्मस्थोऽप्येकादशफलप्रदः । वासवात्मजसुप्रीतो वसुदो वासवार्चितः ॥

viṣamavyayāṣṭajanmastho'pyekādaśaphalapradaḥ | vāsavātmajasuprīto vasudo vāsavārcitaḥ ||

166

विश्वत्राणैकनिरतो वाङ्मनोतीतविग्रहः । विराण्मन्दिरमूलस्थो वलीमुखसुखप्रदः ॥

viśvatrāṇaikanirato vāṅmanotītavigrahaḥ | virāṇmandiramūlastho valīmukhasukhapradaḥ ||

167

विपाशो विगतातङ्को विकल्पपरिवर्जितः । वरिष्ठो वरदो वन्द्यो विचित्राङ्गो विरोचनः ॥

vipāśo vigatātaṅko vikalpaparivarjitaḥ | variṣṭho varado vandyo vicitrāṅgo virocanaḥ ||

168

शुष्कोदरः शुक्लवपुः शान्तरूपी शनैश्चरः । शूली शरण्यः शान्तश्च शिवायामप्रियङ्करः ॥

śuṣkodaraḥ śuklavapuḥ śāntarūpī śanaiścaraḥ | śūlī śaraṇyaḥ śāntaśca śivāyāmapriyaṅkaraḥ ||

169

शिवभक्तिमतां श्रेष्ठः शूलपाणी शुचिप्रियः । श्रुतिस्मृतिपुराणज्ञः श्रुतिजालप्रबोधकः ॥

śivabhaktimatāṃ śreṣṭhaḥ śūlapāṇī śucipriyaḥ | śrutismṛtipurāṇajñaḥ śrutijālaprabodhakaḥ ||

170

श्रुतिपारग सम्पूज्यः श्रुतिश्रवणलोलुपः । श्रुत्यन्तर्गतमर्मज्ञः श्रुत्येष्टवरदायकः ॥

śrutipāraga sampūjyaḥ śrutiśravaṇalolupaḥ | śrutyantargatamarmajñaḥ śrutyeṣṭavaradāyakaḥ ||

171

श्रुतिरूपः श्रुतिप्रीतः श्रुतीप्सितफलप्रदः । शुचिश्रुतः शान्तमूर्तिः श्रुतिश्रवणकीर्तनः ॥

śrutirūpaḥ śrutiprītaḥ śrutīpsitaphalapradaḥ | śuciśrutaḥ śāntamūrtiḥ śrutiśravaṇakīrtanaḥ ||

172

शमीमूलनिवासी च शमीकृतफलप्रदः । शमीकृतमहाघोरः शरणागतवत्सलः ॥

śamīmūlanivāsī ca śamīkṛtaphalapradaḥ | śamīkṛtamahāghoraḥ śaraṇāgatavatsalaḥ ||

173

शमीतरुस्वरूपश्च शिवमन्त्रज्ञमुक्तिदः । शिवागमैकनिलयः शिवमन्त्रजपप्रियः ॥

śamītarusvarūpaśca śivamantrajñamuktidaḥ | śivāgamaikanilayaḥ śivamantrajapapriyaḥ ||

174

शमीपत्रप्रियश्चैव शमीपर्णसमर्चितः । शतोपनिषदस्तुत्यः शान्त्यादिगुणभूषितः ॥

śamīpatrapriyaścaiva śamīparṇasamarcitaḥ | śatopaniṣadastutyaḥ śāntyādiguṇabhūṣitaḥ ||

175

शान्त्यादिषड्गुणोपेतः शङ्खवाद्यप्रियस्तथा । श्यामरक्तसितज्योतिः शुद्धपञ्चाक्षरप्रियः ॥

śāntyādiṣaḍguṇopetaḥ śaṅkhavādyapriyastathā | śyāmaraktasitajyotiḥ śuddhapañcākṣarapriyaḥ ||

176

श्रीहालास्यक्षेत्रवासी श्रीमान् शक्तिधरस्तथा । षोडशद्वयसम्पूर्णलक्षणः षण्मुखप्रियः ॥

śrīhālāsyakṣetravāsī śrīmān śaktidharastathā | ṣoḍaśadvayasampūrṇalakṣaṇaḥ ṣaṇmukhapriyaḥ ||

177

षड्गुणैश्वर्यसंयुक्तः षडङ्गावरणोज्वलः । षडक्षरस्वरूपश्च षट्चक्रोपरि संस्थितः ॥

ṣaḍguṇaiśvaryasaṃyuktaḥ ṣaḍaṅgāvaraṇojvalaḥ | ṣaḍakṣarasvarūpaśca ṣaṭcakropari saṃsthitaḥ ||

178

षोडशी षोडशान्तश्च षट्शक्तिव्यक्तमूर्तिमान् । षड्भावरहितश्चैव षडङ्गश्रुतिपारगः ॥

ṣoḍaśī ṣoḍaśāntaśca ṣaṭśaktivyaktamūrtimān | ṣaḍbhāvarahitaścaiva ṣaḍaṅgaśrutipāragaḥ ||

179

षट्कोणमध्यनिलयः षट्शास्त्रस्मृतिपारगः । स्वर्णेन्द्रनीलमकुटः सर्वाभीष्टप्रदायकः ॥

ṣaṭkoṇamadhyanilayaḥ ṣaṭśāstrasmṛtipāragaḥ | svarṇendranīlamakuṭaḥ sarvābhīṣṭapradāyakaḥ ||

180

सर्वात्मा सर्वदोषघ्नः सर्वगर्वप्रभञ्जनः । समस्तलोकाभयदः सर्वदोषाङ्गनाशकः ॥

sarvātmā sarvadoṣaghnaḥ sarvagarvaprabhañjanaḥ | samastalokābhayadaḥ sarvadoṣāṅganāśakaḥ ||

181

समस्तभक्तसुखदः सर्वदोषनिवर्तकः । सर्वनाशक्षमः सौम्यः सर्वक्लेशनिवारकः ॥

samastabhaktasukhadaḥ sarvadoṣanivartakaḥ | sarvanāśakṣamaḥ saumyaḥ sarvakleśanivārakaḥ ||

182

सर्वात्मा सर्वदा तुष्टः सर्वपीडानिवारकः । सर्वरूपी सर्वकर्मा सर्वज्ञः सर्वकारकः ॥

sarvātmā sarvadā tuṣṭaḥ sarvapīḍānivārakaḥ | sarvarūpī sarvakarmā sarvajñaḥ sarvakārakaḥ ||

183

सुकृती सुलभश्चैव सर्वाभीष्टफलप्रदः । सूर्यात्मजः सदातुष्टः सूर्यवंशप्रदीपनः ॥

sukṛtī sulabhaścaiva sarvābhīṣṭaphalapradaḥ | sūryātmajaḥ sadātuṣṭaḥ sūryavaṃśapradīpanaḥ ||

184

सप्तद्वीपाधिपश्चैव सुरासुरभयङ्करः । सर्वसङ्क्षोभहारी च सर्वलोकहितङ्करः ॥

saptadvīpādhipaścaiva surāsurabhayaṅkaraḥ | sarvasaṅkṣobhahārī ca sarvalokahitaṅkaraḥ ||

185

सर्वौदार्यस्वभावश्च सन्तोषात्सकलेष्टदः । समस्तऋषिभिःस्तुत्यः समस्तगणपावृतः ॥

sarvaudāryasvabhāvaśca santoṣātsakaleṣṭadaḥ | samastaṛṣibhiḥstutyaḥ samastagaṇapāvṛtaḥ ||

186

समस्तगणसंसेव्यः सर्वारिष्टविनाशनः । सर्वसौख्यप्रदाता च सर्वव्याकुलनाशनः ॥

samastagaṇasaṃsevyaḥ sarvāriṣṭavināśanaḥ | sarvasaukhyapradātā ca sarvavyākulanāśanaḥ ||

187

सर्वसङ्क्षोभहारी च सर्वारिष्ट फलप्रदः । सर्वव्याधिप्रशमनः सर्वमृत्युनिवारकः ॥

sarvasaṅkṣobhahārī ca sarvāriṣṭa phalapradaḥ | sarvavyādhipraśamanaḥ sarvamṛtyunivārakaḥ ||

188

सर्वानुकूलकारी च सौन्दर्यमृदुभाषितः । सौराष्ट्रदेशोद्भवश्च स्वक्षेत्रेष्टवरप्रदः ॥

sarvānukūlakārī ca saundaryamṛdubhāṣitaḥ | saurāṣṭradeśodbhavaśca svakṣetreṣṭavarapradaḥ ||

189

सोमयाजि समाराध्यः सीताभीष्ट वरप्रदः । सुखासनोपविष्टश्च सद्यःपीडानिवारकः ॥

somayāji samārādhyaḥ sītābhīṣṭa varapradaḥ | sukhāsanopaviṣṭaśca sadyaḥpīḍānivārakaḥ ||

190

सौदामनीसन्निभश्च सर्वानुल्लङ्घ्यशासनः । सूर्यमण्डलसञ्चारी संहारास्त्रनियोजितः ॥

saudāmanīsannibhaśca sarvānullaṅghyaśāsanaḥ | sūryamaṇḍalasañcārī saṃhārāstraniyojitaḥ ||

191

सर्वलोकक्षयकरः सर्वारिष्टविधायकः । सर्वव्याकुलकारी च सहस्रजपसुप्रियः ॥

sarvalokakṣayakaraḥ sarvāriṣṭavidhāyakaḥ | sarvavyākulakārī ca sahasrajapasupriyaḥ ||

192

सुखासनोपविष्टश्च संहारास्त्रप्रदर्शितः । सर्वालङ्कार संयुक्तकृष्णगोदानसुप्रियः ॥

sukhāsanopaviṣṭaśca saṃhārāstrapradarśitaḥ | sarvālaṅkāra saṃyuktakṛṣṇagodānasupriyaḥ ||

193

सुप्रसन्नः सुरश्रेष्ठः सुघोषः सुखदः सुहृत् । सिद्धार्थः सिद्धसङ्कल्पः सर्वज्ञः सर्वदः सुखी ॥

suprasannaḥ suraśreṣṭhaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhṛt | siddhārthaḥ siddhasaṅkalpaḥ sarvajñaḥ sarvadaḥ sukhī ||

194

सुग्रीवः सुधृतिः सारः सुकुमारः सुलोचनः । सुव्यक्तः सच्चिदानन्दः सुवीरः सुजनाश्रयः ॥

sugrīvaḥ sudhṛtiḥ sāraḥ sukumāraḥ sulocanaḥ | suvyaktaḥ saccidānandaḥ suvīraḥ sujanāśrayaḥ ||

195

हरिश्चन्द्रसमाराध्यो हेयोपादेयवर्जितः । हरिश्चन्द्रेष्टवरदो हंसमन्त्रादि संस्तुतः ॥

hariścandrasamārādhyo heyopādeyavarjitaḥ | hariścandreṣṭavarado haṃsamantrādi saṃstutaḥ ||

196

हंसवाह समाराध्यो हंसवाहवरप्रदः । हृद्यो हृष्टो हरिसखो हंसो हंसगतिर्हविः ॥

haṃsavāha samārādhyo haṃsavāhavarapradaḥ | hṛdyo hṛṣṭo harisakho haṃso haṃsagatirhaviḥ ||

197

हिरण्यवर्णो हितकृद्धर्षदो हेमभूषणः । हविर्होता हंसगतिर्हंसमन्त्रादिसंस्तुतः ॥

hiraṇyavarṇo hitakṛddharṣado hemabhūṣaṇaḥ | havirhotā haṃsagatirhaṃsamantrādisaṃstutaḥ ||

198

हनूमदर्चितपदो हलधृत् पूजितः सदा । क्षेमदः क्षेमकृत्क्षेम्यः क्षेत्रज्ञः क्षामवर्जितः ॥

hanūmadarcitapado haladhṛt pūjitaḥ sadā | kṣemadaḥ kṣemakṛtkṣemyaḥ kṣetrajñaḥ kṣāmavarjitaḥ ||

199

क्षुद्रघ्नः क्षान्तिदः क्षेमः क्षितिभूषः क्षमाश्रयः । क्षमाधरः क्षयद्वारो नाम्नामष्टसहस्रकम् ॥

kṣudraghnaḥ kṣāntidaḥ kṣemaḥ kṣitibhūṣaḥ kṣamāśrayaḥ | kṣamādharaḥ kṣayadvāro nāmnāmaṣṭasahasrakam ||

200

वाक्येनैकेन वक्ष्यामि वाञ्चितार्थं प्रयच्छति । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन नियमेन जपेत्सुधीः ॥

vākyenaikena vakṣyāmi vāñcitārthaṃ prayacchati | tasmātsarvaprayatnena niyamena japetsudhīḥ ||

॥ इति शनैश्चरसहस्रनामस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥