श्रीसूर्यसहस्रनामस्तोत्रम्

श्रीसूर्यसहस्रनामस्तोत्रम् १ भविष्यपुराणान्तर्गता सुमन्तुरुवाच माघे मासि सिते पक्षे सप्तम्याङ्कुरुनन्दन । निराहारो रविम्भक्त्या पूजयेद्विधिना नृप ॥

śrīsūryasahasranāmastotram 1 bhaviṣyapurāṇāntargatā sumanturuvāca māghe māsi site pakṣe saptamyāṅkurunandana | nirāhāro ravimbhaktyā pūjayedvidhinā nṛpa ||

पूर्वोक्तेन जपेज्जप्यन्देवस्य पुरतः स्थितः । शुद्धैकाग्रमना राजञ्जितक्रोधो जितेन्द्रियः ॥

pūrvoktena japejjapyandevasya purataḥ sthitaḥ | śuddhaikāgramanā rājañjitakrodho jitendriyaḥ ||

शतानीक उवाच केन मन्त्रेण जप्तेन दर्शनं भगवान्व्रजेत् । स्तोत्रेण वापि सविता तन्मे कथय सुव्रत ॥

śatānīka uvāca kena mantreṇa japtena darśanaṃ bhagavānvrajet | stotreṇa vāpi savitā tanme kathaya suvrata ||

सुमन्तुरुवाच स्तुतो नामसहस्रेण यदा भक्तिमता मया । तदा मे दर्शनं यातः साक्षाद् देवो दिवाकरः ॥

sumanturuvāca stuto nāmasahasreṇa yadā bhaktimatā mayā | tadā me darśanaṃ yātaḥ sākṣād devo divākaraḥ ||

शतानीक उवाच - नाम्नां सहस्रं सवितुः श्रोतुमिच्चामि हे द्विज । येन ते दर्शनं यातः साक्षाद्देवो दिवाकरः ॥

śatānīka uvāca - nāmnāṃ sahasraṃ savituḥ śrotumiccāmi he dvija | yena te darśanaṃ yātaḥ sākṣāddevo divākaraḥ ||

सर्वमङ्गलमङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम् । स्तोत्रमेतन्महापुण्यं सर्वोपद्रवनाशनम् ॥

sarvamaṅgalamaṅgalyaṃ sarvapāpapraṇāśanam | stotrametanmahāpuṇyaṃ sarvopadravanāśanam ||

न तदस्ति भयं किञ्चिद्यदनेन न नश्यति । ज्वराद्यैर्मुच्यते राजन् स्तोत्रेऽस्मिन् पठिते नरः ॥

na tadasti bhayaṃ kiñcidyadanena na naśyati | jvarādyairmucyate rājan stotre'smin paṭhite naraḥ ||

अन्ये च रोगाः शाम्यन्ति पठतः श‍ृण्वतस्तथा । सम्पद्यन्ते यथा कामाः सर्व एव यथेप्सिताः ॥

anye ca rogāḥ śāmyanti paṭhataḥ śa‍ṛṇvatastathā | sampadyante yathā kāmāḥ sarva eva yathepsitāḥ ||

य एतदादितः श्रुत्वा सङ्ग्रामं प्रविशेन्नरः । स जित्वा समरे शत्रूनभ्येति गृहमक्षतः ॥

ya etadāditaḥ śrutvā saṅgrāmaṃ praviśennaraḥ | sa jitvā samare śatrūnabhyeti gṛhamakṣataḥ ||

वन्ध्यानां पुत्रजननं भीतानां भयनाशनम् । भूतिकारि दरिद्राणां कुष्ठिनां परमौषधम् ॥

vandhyānāṃ putrajananaṃ bhītānāṃ bhayanāśanam | bhūtikāri daridrāṇāṃ kuṣṭhināṃ paramauṣadham ||

बालानां चैव सर्वेषां ग्रहरक्षोनिवारणम् । पठते संयतो राजन् स श्रेयः परमाप्नुयात् ॥

bālānāṃ caiva sarveṣāṃ graharakṣonivāraṇam | paṭhate saṃyato rājan sa śreyaḥ paramāpnuyāt ||

स सिद्धः सर्वसङ्कल्पः सुखमत्यन्तमश्नुते । धर्मार्थिभिर्धर्मलुब्धैः सुखाय च सुखार्थिभिः ॥

sa siddhaḥ sarvasaṅkalpaḥ sukhamatyantamaśnute | dharmārthibhirdharmalubdhaiḥ sukhāya ca sukhārthibhiḥ ||

राज्याय राज्यकामैश्च पठितव्यमिदं नरैः । विद्यावहं तु विप्राणां क्षत्रियाणां जयावहम् ॥

rājyāya rājyakāmaiśca paṭhitavyamidaṃ naraiḥ | vidyāvahaṃ tu viprāṇāṃ kṣatriyāṇāṃ jayāvaham ||

पश्वावहं तु वैश्यानां शूद्राणां धर्मवर्धनम् । पठतां श‍ृण्वतामेतद्भवतीति न संशयः ॥

paśvāvahaṃ tu vaiśyānāṃ śūdrāṇāṃ dharmavardhanam | paṭhatāṃ śa‍ṛṇvatāmetadbhavatīti na saṃśayaḥ ||

तच्चृणुष्व नृपश्रेष्ठ प्रयतात्मा ब्रवीमि ते । नाम्नां सहस्रं विख्यातं देवदेवस्य धीमतः ॥

taccṛṇuṣva nṛpaśreṣṭha prayatātmā bravīmi te | nāmnāṃ sahasraṃ vikhyātaṃ devadevasya dhīmataḥ ||

ध्यानम् - ध्येयः सदा सवितृमण्डलमध्यवर्ती नारायणः सरसिजासनसन्निविष्टः । केयूरवान् मकरकुण्डलवान् किरीटी हारी हिरण्मयवपुर्धृतशङ्खचक्रः ॥

dhyānam - dhyeyaḥ sadā savitṛmaṇḍalamadhyavartī nārāyaṇaḥ sarasijāsanasanniviṣṭaḥ | keyūravān makarakuṇḍalavān kirīṭī hārī hiraṇmayavapurdhṛtaśaṅkhacakraḥ ||

अथ स्तोत्रम् - ॐ विश्वविद्विश्वजित्कर्ता विश्वात्मा विश्वतोमुखः । विश्वेश्वरो विश्वयोनिर्नियतात्मा जितेन्द्रियः ॥

atha stotram - oṃ viśvavidviśvajitkartā viśvātmā viśvatomukhaḥ | viśveśvaro viśvayonirniyatātmā jitendriyaḥ ||

कालाश्रयः कालकर्ता कालहा कालनाशनः । महायोगी महासिद्धिर्महात्मा सुमहाबलः ॥

kālāśrayaḥ kālakartā kālahā kālanāśanaḥ | mahāyogī mahāsiddhirmahātmā sumahābalaḥ ||

प्रभुर्विभुर्भूतनाथो भूतात्मा भुवनेश्वरः । भूतभव्यो भावितात्मा भूतान्तःकरणं शिवः ॥

prabhurvibhurbhūtanātho bhūtātmā bhuvaneśvaraḥ | bhūtabhavyo bhāvitātmā bhūtāntaḥkaraṇaṃ śivaḥ ||

शरण्यः कमलानन्दो नन्दनो नन्दवर्धनः । वरेण्यो वरदो योगी सुसंयुक्तः प्रकाशकः ॥

śaraṇyaḥ kamalānando nandano nandavardhanaḥ | vareṇyo varado yogī susaṃyuktaḥ prakāśakaḥ ||

प्राप्तयानः परप्राणः पूतात्मा प्रयतः प्रियः । नयः सहस्रपात् साधुर्दिव्यकुण्डलमण्डितः ॥

prāptayānaḥ paraprāṇaḥ pūtātmā prayataḥ priyaḥ | nayaḥ sahasrapāt sādhurdivyakuṇḍalamaṇḍitaḥ ||

अव्यङ्गधारी धीरात्मा सविता वायुवाहनः । समाहितमतिर्दाता विधाता कृतमङ्गलः ॥

avyaṅgadhārī dhīrātmā savitā vāyuvāhanaḥ | samāhitamatirdātā vidhātā kṛtamaṅgalaḥ ||

कपर्दी कल्पपाद्रुद्रः सुमना धर्मवत्सलः । समायुक्तो विमुक्तात्मा कृतात्मा कृतिनां वरः ॥

kapardī kalpapādrudraḥ sumanā dharmavatsalaḥ | samāyukto vimuktātmā kṛtātmā kṛtināṃ varaḥ ||

अविचिन्त्यवपुः श्रेष्ठो महायोगी महेश्वरः । कान्तः कामारिरादित्यो नियतात्मा निराकुलः ॥

avicintyavapuḥ śreṣṭho mahāyogī maheśvaraḥ | kāntaḥ kāmārirādityo niyatātmā nirākulaḥ ||

कामः कारुणिकः कर्ता कमलाकरबोधनः । सप्तसप्तिरचिन्त्यात्मा महाकारुणिकोत्तमः ॥

kāmaḥ kāruṇikaḥ kartā kamalākarabodhanaḥ | saptasaptiracintyātmā mahākāruṇikottamaḥ ||

सञ्जीवनो जीवनाथो जयो जीवो जगत्पतिः । अयुक्तो विश्वनिलयः संविभागी वृषध्वजः ॥

sañjīvano jīvanātho jayo jīvo jagatpatiḥ | ayukto viśvanilayaḥ saṃvibhāgī vṛṣadhvajaḥ ||

वृषाकपिः कल्पकर्ता कल्पान्तकरणो रविः । एकचक्ररथो मौनी सुरथो रथिनां वरः ॥

vṛṣākapiḥ kalpakartā kalpāntakaraṇo raviḥ | ekacakraratho maunī suratho rathināṃ varaḥ ||

सक्रोधनो रश्मिमाली तेजोराशिर्विभावसुः । दिव्यकृद्दिनकृद्देवो देवदेवो दिवस्पतिः ॥

sakrodhano raśmimālī tejorāśirvibhāvasuḥ | divyakṛddinakṛddevo devadevo divaspatiḥ ||

दीननाथो हरो होता दिव्यबाहुर्दिवाकरः । यज्ञो यज्ञपतिः पूषा स्वर्णरेताः परावरः ॥

dīnanātho haro hotā divyabāhurdivākaraḥ | yajño yajñapatiḥ pūṣā svarṇaretāḥ parāvaraḥ ||

परापरज्ञस्तरणिरंशुमाली मनोहरः । प्राज्ञः प्राज्ञपतिः सूर्यः सविता विष्णुरंशुमान् ॥

parāparajñastaraṇiraṃśumālī manoharaḥ | prājñaḥ prājñapatiḥ sūryaḥ savitā viṣṇuraṃśumān ||

सदागतिर्गन्धवहो विहितो विधिराशुगः । पतङ्गः पतगः स्थाणुर्विहङ्गो विहगो वरः ॥

sadāgatirgandhavaho vihito vidhirāśugaḥ | pataṅgaḥ patagaḥ sthāṇurvihaṅgo vihago varaḥ ||

हर्यश्वो हरिताश्वश्च हरिदश्वो जगत्प्रियः । त्र्यम्बकः सर्वदमनो भावितात्मा भिषग्वरः ॥

haryaśvo haritāśvaśca haridaśvo jagatpriyaḥ | tryambakaḥ sarvadamano bhāvitātmā bhiṣagvaraḥ ||

आलोककृल्लोकनाथो लोकालोकनमस्कृतः । कालः कल्पान्तको वह्निस्तपनः संप्रतापनः ॥

ālokakṛllokanātho lokālokanamaskṛtaḥ | kālaḥ kalpāntako vahnistapanaḥ saṃpratāpanaḥ ||

विरोचनो विरूपाक्षः सहस्राक्षः पुरन्दरः । सहस्ररश्मिर्मिहिरो विविधाम्बरभूषणः ॥

virocano virūpākṣaḥ sahasrākṣaḥ purandaraḥ | sahasraraśmirmihiro vividhāmbarabhūṣaṇaḥ ||

खगः प्रतर्दनो धन्यो हयगो वाग्विशारदः । श्रीमानशिशिरो वाग्मी श्रीपतिः श्रीनिकेतनः ॥

khagaḥ pratardano dhanyo hayago vāgviśāradaḥ | śrīmānaśiśiro vāgmī śrīpatiḥ śrīniketanaḥ ||

श्रीकण्ठः श्रीधरः श्रीमान् श्रीनिवासो वसुप्रदः । कामचारी महामायो महोग्रोऽविदितामयः ॥

śrīkaṇṭhaḥ śrīdharaḥ śrīmān śrīnivāso vasupradaḥ | kāmacārī mahāmāyo mahogro'viditāmayaḥ ||

तीर्थक्रियावान् सुनयो विभक्तो भक्तवत्सलः । कीर्तिः कीर्तिकरो नित्यः कुण्डली कवची रथी ॥

tīrthakriyāvān sunayo vibhakto bhaktavatsalaḥ | kīrtiḥ kīrtikaro nityaḥ kuṇḍalī kavacī rathī ||

हिरण्यरेताः सप्ताश्वः प्रयतात्मा परन्तपः । बुद्धिमानमरश्रेष्ठो रोचिष्णुः पाकशासनः ॥

hiraṇyaretāḥ saptāśvaḥ prayatātmā parantapaḥ | buddhimānamaraśreṣṭho rociṣṇuḥ pākaśāsanaḥ ||

समुद्रो धनदो धाता मान्धाता कश्मलापहः । तमोघ्नो ध्वान्तहा वह्निर्होताऽन्तःकरणो गुहः ॥

samudro dhanado dhātā māndhātā kaśmalāpahaḥ | tamoghno dhvāntahā vahnirhotā'ntaḥkaraṇo guhaḥ ||

पशुमान् प्रयतानन्दो भूतेशः श्रीमतां वरः । नित्योऽदितो नित्यरथः सुरेशः सुरपूजितः ॥

paśumān prayatānando bhūteśaḥ śrīmatāṃ varaḥ | nityo'dito nityarathaḥ sureśaḥ surapūjitaḥ ||

अजितो विजितो जेता जङ्गमस्थावरात्मकः । जीवानन्दो नित्यगामी विजेता विजयप्रदः ॥

ajito vijito jetā jaṅgamasthāvarātmakaḥ | jīvānando nityagāmī vijetā vijayapradaḥ ||

पर्जन्योऽग्निः स्थितिः स्थेयः स्थविरोऽथ निरञ्जनः । प्रद्योतनो रथारूढः सर्वलोकप्रकाशकः ॥

parjanyo'gniḥ sthitiḥ stheyaḥ sthaviro'tha nirañjanaḥ | pradyotano rathārūḍhaḥ sarvalokaprakāśakaḥ ||

ध्रुवो मेषी महावीर्यो हंसः संसारतारकः । सृष्टिकर्ता क्रियाहेतुर्मार्तण्डो मरुतां पतिः ॥

dhruvo meṣī mahāvīryo haṃsaḥ saṃsāratārakaḥ | sṛṣṭikartā kriyāheturmārtaṇḍo marutāṃ patiḥ ||

मरुत्वान् दहनस्त्वष्टा भगो भर्गोऽर्यमा कपिः । वरुणेशो जगन्नाथः कृतकृत्यः सुलोचनः ॥

marutvān dahanastvaṣṭā bhago bhargo'ryamā kapiḥ | varuṇeśo jagannāthaḥ kṛtakṛtyaḥ sulocanaḥ ||

विवस्वान् भानुमान् कार्यः कारणस्तेजसां निधिः । असङ्गगामी तिग्मांशुर्घर्मांशुर्दीप्तदीधितिः ॥

vivasvān bhānumān kāryaḥ kāraṇastejasāṃ nidhiḥ | asaṅgagāmī tigmāṃśurgharmāṃśurdīptadīdhitiḥ ||

सहस्रदीधितिर्ब्रध्नः सहस्रांशुर्दिवाकरः । गभस्तिमान् दीधितिमान् स्रग्वी मणिकुलद्युतिः ॥

sahasradīdhitirbradhnaḥ sahasrāṃśurdivākaraḥ | gabhastimān dīdhitimān sragvī maṇikuladyutiḥ ||

भास्करः सुरकार्यज्ञः सर्वज्ञस्तीक्ष्णदीधितिः । सुरज्येष्ठः सुरपतिर्बहुज्ञो वचसां पतिः ॥

bhāskaraḥ surakāryajñaḥ sarvajñastīkṣṇadīdhitiḥ | surajyeṣṭhaḥ surapatirbahujño vacasāṃ patiḥ ||

तेजोनिधिर्बृहत्तेजा बृहत्कीर्तिर्बृहस्पतिः । अहिमानूर्जितो धीमानामुक्तः कीर्तिवर्धनः ॥

tejonidhirbṛhattejā bṛhatkīrtirbṛhaspatiḥ | ahimānūrjito dhīmānāmuktaḥ kīrtivardhanaḥ ||

महावैद्यो गणपतिर्धनेशो गणनायकः । तीव्रप्रतापनस्तापी तापनो विश्वतापनः ॥

mahāvaidyo gaṇapatirdhaneśo gaṇanāyakaḥ | tīvrapratāpanastāpī tāpano viśvatāpanaḥ ||

कार्तस्वरो हृषीकेशः पद्मानन्दोऽतिनन्दितः । पद्मनाभोऽमृताहारः स्थितिमान् केतुमान् नभः ॥

kārtasvaro hṛṣīkeśaḥ padmānando'tinanditaḥ | padmanābho'mṛtāhāraḥ sthitimān ketumān nabhaḥ ||

अनाद्यन्तोऽच्युतो विश्वो विश्वामित्रो घृणिर्विराट् । आमुक्तकवचो वाग्मी कञ्चुकी विश्वभावनः ॥

anādyanto'cyuto viśvo viśvāmitro ghṛṇirvirāṭ | āmuktakavaco vāgmī kañcukī viśvabhāvanaḥ ||

अनिमित्तगतिः श्रेष्ठः शरण्यः सर्वतोमुखः । विगाही वेणुरसहः समायुक्तः समाक्रतुः ॥

animittagatiḥ śreṣṭhaḥ śaraṇyaḥ sarvatomukhaḥ | vigāhī veṇurasahaḥ samāyuktaḥ samākratuḥ ||

धर्मकेतुर्धर्मरतिः संहर्ता संयमो यमः । प्रणतार्तिहरो वायुः सिद्धकार्यो जनेश्वरः ॥

dharmaketurdharmaratiḥ saṃhartā saṃyamo yamaḥ | praṇatārtiharo vāyuḥ siddhakāryo janeśvaraḥ ||

नभो विगाहनः सत्यः सवितात्मा मनोहरः । हारी हरिर्हरो वायुरृतुः कालानलद्युतिः ॥

nabho vigāhanaḥ satyaḥ savitātmā manoharaḥ | hārī harirharo vāyurṛtuḥ kālānaladyutiḥ ||

सुखसेव्यो महातेजा जगतामेककारणम् । महेन्द्रो विष्टुतः स्तोत्रं स्तुतिहेतुः प्रभाकरः ॥

sukhasevyo mahātejā jagatāmekakāraṇam | mahendro viṣṭutaḥ stotraṃ stutihetuḥ prabhākaraḥ ||

सहस्रकर आयुष्मान् अरोषः सुखदः सुखी । व्याधिहा सुखदः सौख्यं कल्याणः कलतां वरः ॥

sahasrakara āyuṣmān aroṣaḥ sukhadaḥ sukhī | vyādhihā sukhadaḥ saukhyaṃ kalyāṇaḥ kalatāṃ varaḥ ||

आरोग्यकारणं सिद्धिरृद्धिर्वृद्धिर्बृहस्पतिः । हिरण्यरेता आरोग्यं विद्वान् ब्रध्नो बुधो महान् ॥

ārogyakāraṇaṃ siddhirṛddhirvṛddhirbṛhaspatiḥ | hiraṇyaretā ārogyaṃ vidvān bradhno budho mahān ||

प्राणवान् धृतिमान् घर्मो घर्मकर्ता रुचिप्रदः । सर्वप्रियः सर्वसहः सर्वशत्रुविनाशनः ॥

prāṇavān dhṛtimān gharmo gharmakartā rucipradaḥ | sarvapriyaḥ sarvasahaḥ sarvaśatruvināśanaḥ ||

प्रांशुर्विद्योतनो द्योतः सहस्रकिरणः कृती । केयूरी भूषणोद्भासी भासितो भासनोऽनलः ॥

prāṃśurvidyotano dyotaḥ sahasrakiraṇaḥ kṛtī | keyūrī bhūṣaṇodbhāsī bhāsito bhāsano'nalaḥ ||

शरण्यार्तिहरो होता खद्योतः खगसत्तमः । सर्वद्योतो भवद्योतः सर्वद्युतिकरो मतः ॥

śaraṇyārtiharo hotā khadyotaḥ khagasattamaḥ | sarvadyoto bhavadyotaḥ sarvadyutikaro mataḥ ||

कल्याणः कल्याणकरः कल्यः कल्यकरः कविः । कल्याणकृत् कल्यवपुः सर्वकल्याणभाजनम् ॥

kalyāṇaḥ kalyāṇakaraḥ kalyaḥ kalyakaraḥ kaviḥ | kalyāṇakṛt kalyavapuḥ sarvakalyāṇabhājanam ||

शान्तिप्रियः प्रसन्नात्मा प्रशान्तः प्रशमप्रियः । उदारकर्मा सुनयः सुवर्चा वर्चसोज्ज्वलः ॥

śāntipriyaḥ prasannātmā praśāntaḥ praśamapriyaḥ | udārakarmā sunayaḥ suvarcā varcasojjvalaḥ ||

वर्चस्वी वर्चसामीशस्त्रैलोक्येशो वशानुगः । तेजस्वी सुयशा वर्ष्मी वर्णाध्यक्षो बलिप्रियः ॥

varcasvī varcasāmīśastrailokyeśo vaśānugaḥ | tejasvī suyaśā varṣmī varṇādhyakṣo balipriyaḥ ||

यशस्वी तेजोनिलयस्तेजस्वी प्रकृतिस्थितः । आकाशगः शीघ्रगतिराशुगो गतिमान् खगः ॥

yaśasvī tejonilayastejasvī prakṛtisthitaḥ | ākāśagaḥ śīghragatirāśugo gatimān khagaḥ ||

गोपतिर्ग्रहदेवेशो गोमानेकः प्रभञ्जनः । जनिता प्रजनो जीवो दीपः सर्वप्रकाशकः ॥

gopatirgrahadeveśo gomānekaḥ prabhañjanaḥ | janitā prajano jīvo dīpaḥ sarvaprakāśakaḥ ||

सर्वसाक्षी योगनित्यो नभस्वानसुरान्तकः । रक्षोघ्नो विघ्नशमनः किरीटी सुमनःप्रियः ॥

sarvasākṣī yoganityo nabhasvānasurāntakaḥ | rakṣoghno vighnaśamanaḥ kirīṭī sumanaḥpriyaḥ ||

मरीचिमाली सुमतिः कृताभिख्यविशेषकः । शिष्टाचारः शुभाकारः स्वचाराचारतत्परः ॥

marīcimālī sumatiḥ kṛtābhikhyaviśeṣakaḥ | śiṣṭācāraḥ śubhākāraḥ svacārācāratatparaḥ ||

मन्दारो माठरो वेणुः क्षुधापः क्ष्मापतिर्गुरुः । सुविशिष्टो विशिष्टात्मा विधेयो ज्ञानशोभनः ॥

mandāro māṭharo veṇuḥ kṣudhāpaḥ kṣmāpatirguruḥ | suviśiṣṭo viśiṣṭātmā vidheyo jñānaśobhanaḥ ||

महाश्वेतः प्रियो ज्ञेयः सामगो मोक्षदायकः । सर्ववेदप्रगीतात्मा सर्ववेदलयो महान् ॥

mahāśvetaḥ priyo jñeyaḥ sāmago mokṣadāyakaḥ | sarvavedapragītātmā sarvavedalayo mahān ||

वेदमूर्तिश्चतुर्वेदो वेदभृद्वेदपारगः । क्रियावानसितो जिष्णुर्वरीयांशुर्वरप्रदः ॥

vedamūrtiścaturvedo vedabhṛdvedapāragaḥ | kriyāvānasito jiṣṇurvarīyāṃśurvarapradaḥ ||

व्रतचारी व्रतधरो लोकबन्धुरलङ्कृतः । अलङ्काराक्षरो वेद्यो विद्यावान् विदिताशयः ॥

vratacārī vratadharo lokabandhuralaṅkṛtaḥ | alaṅkārākṣaro vedyo vidyāvān viditāśayaḥ ||

आकारो भूषणो भूष्यो भूष्णुर्भुवनपूजितः । चक्रपाणिर्ध्वजधरः सुरेशो लोकवत्सलः ॥

ākāro bhūṣaṇo bhūṣyo bhūṣṇurbhuvanapūjitaḥ | cakrapāṇirdhvajadharaḥ sureśo lokavatsalaḥ ||

वाग्मिपतिर्महाबाहुः प्रकृतिर्विकृतिर्गुणः । अन्धकारापहः श्रेष्ठो युगावर्तो युगादिकृत् ॥

vāgmipatirmahābāhuḥ prakṛtirvikṛtirguṇaḥ | andhakārāpahaḥ śreṣṭho yugāvarto yugādikṛt ||

अप्रमेयः सदायोगी निरहङ्कार ईश्वरः । शुभप्रदः शुभः शास्ता शुभकर्मा शुभप्रदः ॥

aprameyaḥ sadāyogī nirahaṅkāra īśvaraḥ | śubhapradaḥ śubhaḥ śāstā śubhakarmā śubhapradaḥ ||

सत्यवान् श्रुतिमानुच्चैर्नकारो वृद्धिदोऽनलः । बलभृद्बलदो बन्धुर्मतिमान् बलिनां वरः ॥

satyavān śrutimānuccairnakāro vṛddhido'nalaḥ | balabhṛdbalado bandhurmatimān balināṃ varaḥ ||

अनङ्गो नागराजेन्द्रः पद्मयोनिर्गणेश्वरः । संवत्सर ऋतुर्नेता कालचक्रप्रवर्तकः ॥

anaṅgo nāgarājendraḥ padmayonirgaṇeśvaraḥ | saṃvatsara ṛturnetā kālacakrapravartakaḥ ||

पद्मेक्षणः पद्मयोनिः प्रभावानमरः प्रभुः । सुमूर्तिः सुमतिः सोमो गोविन्दो जगदादिजः ॥

padmekṣaṇaḥ padmayoniḥ prabhāvānamaraḥ prabhuḥ | sumūrtiḥ sumatiḥ somo govindo jagadādijaḥ ||

पीतवासाः कृष्णवासा दिग्वासास्त्विन्द्रियातिगः । अतीन्द्रियोऽनेकरूपः स्कन्दः परपुरञ्जयः ॥

pītavāsāḥ kṛṣṇavāsā digvāsāstvindriyātigaḥ | atīndriyo'nekarūpaḥ skandaḥ parapurañjayaḥ ||

शक्तिमाञ्जलधृग्भास्वान् मोक्षहेतुरयोनिजः । सर्वदर्शी जितादर्शो दुःस्वप्नाशुभनाशनः ॥

śaktimāñjaladhṛgbhāsvān mokṣaheturayonijaḥ | sarvadarśī jitādarśo duḥsvapnāśubhanāśanaḥ ||

माङ्गल्यकर्ता तरणिर्वेगवान् कश्मलापहः । स्पष्टाक्षरो महामन्त्रो विशाखो यजनप्रियः ॥

māṅgalyakartā taraṇirvegavān kaśmalāpahaḥ | spaṣṭākṣaro mahāmantro viśākho yajanapriyaḥ ||

विश्वकर्मा महाशक्तिर्द्युतिरीशो विहङ्गमः । विचक्षणो दक्ष इन्द्रः प्रत्यूषः प्रियदर्शनः ॥

viśvakarmā mahāśaktirdyutirīśo vihaṅgamaḥ | vicakṣaṇo dakṣa indraḥ pratyūṣaḥ priyadarśanaḥ ||

अखिन्नो वेदनिलयो वेदविद्विदिताशयः । प्रभाकरो जितरिपुः सुजनोऽरुणसारथिः ॥

akhinno vedanilayo vedavidviditāśayaḥ | prabhākaro jitaripuḥ sujano'ruṇasārathiḥ ||

कुनाशी सुरतः स्कन्दो महितोऽभिमतो गुरुः । ग्रहराजो ग्रहपतिर्ग्रहनक्षत्रमण्डलः ॥

kunāśī surataḥ skando mahito'bhimato guruḥ | graharājo grahapatirgrahanakṣatramaṇḍalaḥ ||

भास्करः सततानन्दो नन्दनो नरवाहनः । मङ्गलोऽथ मङ्गलवान् माङ्गल्यो मङ्गलावहः ॥

bhāskaraḥ satatānando nandano naravāhanaḥ | maṅgalo'tha maṅgalavān māṅgalyo maṅgalāvahaḥ ||

मङ्गल्यचारुचरितः शीर्णः सर्वव्रतो व्रती । चतुर्मुखः पद्ममाली पूतात्मा प्रणतार्तिहा ॥

maṅgalyacārucaritaḥ śīrṇaḥ sarvavrato vratī | caturmukhaḥ padmamālī pūtātmā praṇatārtihā ||

अकिञ्चनः सतामीशो निर्गुणो गुणवाञ्चुचिः । सम्पूर्णः पुण्डरीकाक्षो विधेयो योगतत्परः ॥

akiñcanaḥ satāmīśo nirguṇo guṇavāñcuciḥ | sampūrṇaḥ puṇḍarīkākṣo vidheyo yogatatparaḥ ||

सहस्रांशुः क्रतुमतिः सर्वज्ञः सुमतिः सुवाक् । सुवाहनो माल्यदामा कृताहारो हरिप्रियः ॥

sahasrāṃśuḥ kratumatiḥ sarvajñaḥ sumatiḥ suvāk | suvāhano mālyadāmā kṛtāhāro haripriyaḥ ||

ब्रह्मा प्रचेताः प्रथितः प्रयतात्मा स्थिरात्मकः । शतविन्दुः शतमुखो गरीयाननलप्रभः ॥

brahmā pracetāḥ prathitaḥ prayatātmā sthirātmakaḥ | śatavinduḥ śatamukho garīyānanalaprabhaḥ ||

धीरो महत्तरो विप्रः पुराणपुरुषोत्तमः । विद्याराजाधिराजो हि विद्यावान् भूतिदः स्थितः ॥

dhīro mahattaro vipraḥ purāṇapuruṣottamaḥ | vidyārājādhirājo hi vidyāvān bhūtidaḥ sthitaḥ ||

अनिर्देश्यवपुः श्रीमान् विपाप्मा बहुमङ्गलः । स्वःस्थितः सुरथः स्वर्णो मोक्षदो बलिकेतनः ॥

anirdeśyavapuḥ śrīmān vipāpmā bahumaṅgalaḥ | svaḥsthitaḥ surathaḥ svarṇo mokṣado baliketanaḥ ||

निर्द्वन्द्वो द्वन्द्वहा सर्गः सर्वगः संप्रकाशकः । दयालुः सूक्ष्मधीः क्षान्तिः क्षेमाक्षेमस्थितिप्रियः ॥

nirdvandvo dvandvahā sargaḥ sarvagaḥ saṃprakāśakaḥ | dayāluḥ sūkṣmadhīḥ kṣāntiḥ kṣemākṣemasthitipriyaḥ ||

भूधरो भूपतिर्वक्ता पवित्रात्मा त्रिलोचनः । महावराहः प्रियकृद्दाता भोक्ताऽभयप्रदः ॥

bhūdharo bhūpatirvaktā pavitrātmā trilocanaḥ | mahāvarāhaḥ priyakṛddātā bhoktā'bhayapradaḥ ||

चक्रवर्ती धृतिकरः सम्पूर्णोऽथ महेश्वरः । चतुर्वेदधरोऽचिन्त्यो विनिन्द्यो विविधाशनः ॥

cakravartī dhṛtikaraḥ sampūrṇo'tha maheśvaraḥ | caturvedadharo'cintyo vinindyo vividhāśanaḥ ||

विचित्ररथ एकाकी सप्तसप्तिः परात्परः । सर्वोदधिस्थितिकरः स्थितिस्थेयः स्थितिप्रियः ॥

vicitraratha ekākī saptasaptiḥ parātparaḥ | sarvodadhisthitikaraḥ sthitistheyaḥ sthitipriyaḥ ||

निष्कलः पुष्कलो विभुर्वसुमान् वासवप्रियः । पशुमान् वासवस्वामी वसुधामा वसुप्रदः ॥

niṣkalaḥ puṣkalo vibhurvasumān vāsavapriyaḥ | paśumān vāsavasvāmī vasudhāmā vasupradaḥ ||

बलवान् ज्ञानवांस्तत्त्वमोङ्कारस्त्रिषु संस्थितः । सङ्कल्पयोनिर्दिनकृद्भगवान् कारणापहः ॥

balavān jñānavāṃstattvamoṅkārastriṣu saṃsthitaḥ | saṅkalpayonirdinakṛdbhagavān kāraṇāpahaḥ ||

नीलकण्ठो धनाध्यक्षश्चतुर्वेदप्रियंवदः । वषट्कारोद्गाता होता स्वाहाकारो हुताहुतिः ॥

nīlakaṇṭho dhanādhyakṣaścaturvedapriyaṃvadaḥ | vaṣaṭkārodgātā hotā svāhākāro hutāhutiḥ ||

जनार्दनो जनानन्दो नरो नारायणोऽम्बुदः । सन्देहनाशनो वायुर्धन्वी सुरनमस्कृतः ॥

janārdano janānando naro nārāyaṇo'mbudaḥ | sandehanāśano vāyurdhanvī suranamaskṛtaḥ ||

विग्रही विमलो विन्दुर्विशोको विमलद्युतिः । द्युतिमान् द्योतनो विद्युद्विद्यावान् विदितो बली ॥

vigrahī vimalo vindurviśoko vimaladyutiḥ | dyutimān dyotano vidyudvidyāvān vidito balī ||

घर्मदो हिमदो हासः कृष्णवर्त्मा सुताजितः । सावित्रीभावितो राजा विश्वामित्रो घृणिर्विराट् ॥

gharmado himado hāsaḥ kṛṣṇavartmā sutājitaḥ | sāvitrībhāvito rājā viśvāmitro ghṛṇirvirāṭ ||

सप्तार्चिः सप्ततुरगः सप्तलोकनमस्कृतः । सम्पूर्णोऽथ जगन्नाथः सुमनाः शोभनप्रियः ॥

saptārciḥ saptaturagaḥ saptalokanamaskṛtaḥ | sampūrṇo'tha jagannāthaḥ sumanāḥ śobhanapriyaḥ ||

सर्वात्मा सर्वकृत् सृष्टिः सप्तिमान् सप्तमीप्रियः । सुमेधा मेधिको मेध्यो मेधावी मधुसूदनः ॥

sarvātmā sarvakṛt sṛṣṭiḥ saptimān saptamīpriyaḥ | sumedhā medhiko medhyo medhāvī madhusūdanaḥ ||

अङ्गिरःपतिः कालज्ञो धूमकेतुः सुकेतनः । सुखी सुखप्रदः सौख्यं कामी कान्तिप्रियो मुनिः ॥

aṅgiraḥpatiḥ kālajño dhūmaketuḥ suketanaḥ | sukhī sukhapradaḥ saukhyaṃ kāmī kāntipriyo muniḥ ||

सन्तापनः सन्तपन आतपस्तपसां पतिः । उमापतिः सहस्रांशुः प्रियकारी प्रियङ्करः ॥

santāpanaḥ santapana ātapastapasāṃ patiḥ | umāpatiḥ sahasrāṃśuḥ priyakārī priyaṅkaraḥ ||

प्रीतिर्विमन्युरम्भोत्थः खञ्जनो जगतां पतिः । जगत्पिता प्रीतमनाः सर्वः खर्वो गुहोऽचलः ॥

prītirvimanyurambhotthaḥ khañjano jagatāṃ patiḥ | jagatpitā prītamanāḥ sarvaḥ kharvo guho'calaḥ ||

सर्वगो जगदानन्दो जगन्नेता सुरारिहा । श्रेयः श्रेयस्करो ज्यायान् महानुत्तम उद्भवः ॥

sarvago jagadānando jagannetā surārihā | śreyaḥ śreyaskaro jyāyān mahānuttama udbhavaḥ ||

उत्तमो मेरुमेयोऽथ धरणो धरणीधरः । धराध्यक्षो धर्मराजो धर्माधर्मप्रवर्तकः ॥

uttamo merumeyo'tha dharaṇo dharaṇīdharaḥ | dharādhyakṣo dharmarājo dharmādharmapravartakaḥ ||

रथाध्यक्षो रथगतिस्तरुणस्तनितोऽनलः । उत्तरोऽनुत्तरस्तापी अवाक्पतिरपां पतिः ॥

rathādhyakṣo rathagatistaruṇastanito'nalaḥ | uttaro'nuttarastāpī avākpatirapāṃ patiḥ ||

पुण्यसङ्कीर्तनः पुण्यो हेतुर्लोकत्रयाश्रयः । स्वर्भानुर्विगतानन्दो विशिष्टोत्कृष्टकर्मकृत् ॥

puṇyasaṅkīrtanaḥ puṇyo heturlokatrayāśrayaḥ | svarbhānurvigatānando viśiṣṭotkṛṣṭakarmakṛt ||

व्याधिप्रणाशनः क्षेमः शूरः सर्वजितां वरः । एकरथो रथाधीशः पिता शनैश्चरस्य हि ॥

vyādhipraṇāśanaḥ kṣemaḥ śūraḥ sarvajitāṃ varaḥ | ekaratho rathādhīśaḥ pitā śanaiścarasya hi ||

वैवस्वतगुरुर्मृत्युर्धर्मनित्यो महाव्रतः । प्रलम्बहारासञ्चारी प्रद्योतो द्योतितानलः ॥

vaivasvatagururmṛtyurdharmanityo mahāvrataḥ | pralambahārāsañcārī pradyoto dyotitānalaḥ ||

सन्तापहृत् परो मन्त्रो मन्त्रमूर्तिर्महाबलः । श्रेष्ठात्मा सुप्रियः शम्भुर्मरुतामीश्वरेश्वरः ॥

santāpahṛt paro mantro mantramūrtirmahābalaḥ | śreṣṭhātmā supriyaḥ śambhurmarutāmīśvareśvaraḥ ||

संसारगतिविच्चेत्ता संसारार्णवतारकः । सप्तजिह्वः सहस्रार्ची रत्नगर्भोऽपराजितः ॥

saṃsāragativiccettā saṃsārārṇavatārakaḥ | saptajihvaḥ sahasrārcī ratnagarbho'parājitaḥ ||

धर्मकेतुरमेयात्मा धर्माधर्मवरप्रदः । लोकसाक्षी लोकगुरुर्लोकेशश्चण्डवाहनः ॥

dharmaketurameyātmā dharmādharmavarapradaḥ | lokasākṣī lokagururlokeśaścaṇḍavāhanaḥ ||

धर्मयूपो यूपवृक्षो धनुष्पाणिर्धनुर्धरः । पिनाकधृङ्महोत्साहो महामायो महाशनः ॥

dharmayūpo yūpavṛkṣo dhanuṣpāṇirdhanurdharaḥ | pinākadhṛṅmahotsāho mahāmāyo mahāśanaḥ ||

वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठः सर्वशस्त्रभृतां वरः । ज्ञानगम्यो दुराराध्यो लोहिताङ्गो विवर्धनः ॥

vīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭhaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ | jñānagamyo durārādhyo lohitāṅgo vivardhanaḥ ||

खगोऽन्धो धर्मदो नित्यो धर्मकृच्चित्रविक्रमः । भगवानात्मवान् मन्त्रस्त्र्यक्षरो नीललोहितः ॥

khago'ndho dharmado nityo dharmakṛccitravikramaḥ | bhagavānātmavān mantrastryakṣaro nīlalohitaḥ ||

एकोऽनेकस्त्रयी कालः सविता समितिञ्जयः । शार्ङ्गधन्वाऽनलो भीमः सर्वप्रहरणायुधः ॥

eko'nekastrayī kālaḥ savitā samitiñjayaḥ | śārṅgadhanvā'nalo bhīmaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ ||

सुकर्मा परमेष्ठी च नाकपाली दिविस्थितः । वदान्यो वासुकिर्वैद्य आत्रेयोऽथ पराक्रमः ॥

sukarmā parameṣṭhī ca nākapālī divisthitaḥ | vadānyo vāsukirvaidya ātreyo'tha parākramaḥ ||

द्वापरः परमोदारः परमो ब्रह्मचर्यवान् । उदीच्यवेषो मुकुटी पद्महस्तो हिमांशुभृत् ॥

dvāparaḥ paramodāraḥ paramo brahmacaryavān | udīcyaveṣo mukuṭī padmahasto himāṃśubhṛt ||

सितः प्रसन्नवदनः पद्मोदरनिभाननः । सायं दिवा दिव्यवपुरनिर्देश्यो महालयः ॥

sitaḥ prasannavadanaḥ padmodaranibhānanaḥ | sāyaṃ divā divyavapuranirdeśyo mahālayaḥ ||

महारथो महानीशः शेषः सत्त्वरजस्तमः । धृतातपत्रप्रतिमो विमर्षी निर्णयः स्थितः ॥

mahāratho mahānīśaḥ śeṣaḥ sattvarajastamaḥ | dhṛtātapatrapratimo vimarṣī nirṇayaḥ sthitaḥ ||

अहिंसकः शुद्धमतिरद्वितीयो विवर्धनः । सर्वदो धनदो मोक्षो विहारी बहुदायकः ॥

ahiṃsakaḥ śuddhamatiradvitīyo vivardhanaḥ | sarvado dhanado mokṣo vihārī bahudāyakaḥ ||

चारुरात्रिहरो नाथो भगवान् सर्वगोऽव्ययः । मनोहरवपुः शुभ्रः शोभनः सुप्रभावनः ॥

cārurātriharo nātho bhagavān sarvago'vyayaḥ | manoharavapuḥ śubhraḥ śobhanaḥ suprabhāvanaḥ ||

सुप्रभावः सुप्रतापः सुनेत्रो दिग्विदिक्पतिः । राज्ञीप्रियः शब्दकरो ग्रहेशस्तिमिरापहः ॥

suprabhāvaḥ supratāpaḥ sunetro digvidikpatiḥ | rājñīpriyaḥ śabdakaro graheśastimirāpahaḥ ||

सैंहिकेयरिपुर्देवो वरदो वरनायकः । चतुर्भुजो महायोगी योगीश्वरपतिस्तथा ॥

saiṃhikeyaripurdevo varado varanāyakaḥ | caturbhujo mahāyogī yogīśvarapatistathā ||

अनादिरूपोऽदितिजो रत्नकान्तिः प्रभामयः । जगत्प्रदीपो विस्तीर्णो महाविस्तीर्णमण्डलः ॥

anādirūpo'ditijo ratnakāntiḥ prabhāmayaḥ | jagatpradīpo vistīrṇo mahāvistīrṇamaṇḍalaḥ ||

एकचक्ररथः स्वर्णरथः स्वर्णशरीरधृक् । निरालम्बो गगनगो धर्मकर्मप्रभावकृत् ॥

ekacakrarathaḥ svarṇarathaḥ svarṇaśarīradhṛk | nirālambo gaganago dharmakarmaprabhāvakṛt ||

धर्मात्मा कर्मणां साक्षी प्रत्यक्षः परमेश्वरः । मेरुसेवी सुमेधावी मेरुरक्षाकरो महान् ॥

dharmātmā karmaṇāṃ sākṣī pratyakṣaḥ parameśvaraḥ | merusevī sumedhāvī merurakṣākaro mahān ||

आधारभूतो रतिमांस्तथा च धनधान्यकृत् । पापसन्तापहर्ता च मनोवाञ्चितदायकः ॥

ādhārabhūto ratimāṃstathā ca dhanadhānyakṛt | pāpasantāpahartā ca manovāñcitadāyakaḥ ||

रोगहर्ता राज्यदायी रमणीयगुणोऽनृणी । कालत्रयानन्तरूपो मुनिवृन्दनमस्कृतः ॥

rogahartā rājyadāyī ramaṇīyaguṇo'nṛṇī | kālatrayānantarūpo munivṛndanamaskṛtaḥ ||

सन्ध्यारागकरः सिद्धः सन्ध्यावन्दनवन्दितः । साम्राज्यदाननिरतः समाराधनतोषवान् ॥

sandhyārāgakaraḥ siddhaḥ sandhyāvandanavanditaḥ | sāmrājyadānanirataḥ samārādhanatoṣavān ||

भक्तदुःखक्षयकरो भवसागरतारकः भयापहर्ता भगवानप्रमेयपराक्रमः । मनुस्वामी मनुपतिर्मान्यो मन्वन्तराधिपः ॥

bhaktaduḥkhakṣayakaro bhavasāgaratārakaḥ bhayāpahartā bhagavānaprameyaparākramaḥ | manusvāmī manupatirmānyo manvantarādhipaḥ ||

फलश्रुतिः एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्चसि । नाम्नां सहस्रं सवितुः पाराशर्यो यदाह मे ॥

phalaśrutiḥ etatte sarvamākhyātaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛccasi | nāmnāṃ sahasraṃ savituḥ pārāśaryo yadāha me ||

धन्यं यशस्यमायुष्यं दुःखदुःस्वप्ननाशनम् । बन्धमोक्षकरं चैव भानोर्नामानुकीर्तनात् ॥

dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ duḥkhaduḥsvapnanāśanam | bandhamokṣakaraṃ caiva bhānornāmānukīrtanāt ||

यस्त्विदं श‍ृणुयान्नित्यं पठेद्वा प्रयतो नरः । अक्षयं सुखमन्नाद्यं भवेत्तस्योपसाधितम् ॥

yastvidaṃ śa‍ṛṇuyānnityaṃ paṭhedvā prayato naraḥ | akṣayaṃ sukhamannādyaṃ bhavettasyopasādhitam ||

नृपाग्नितस्करभयं व्याधितो न भयं भवेत् । विजयी च भवेन्नित्यमाश्रयं परमाप्नुयात् ॥

nṛpāgnitaskarabhayaṃ vyādhito na bhayaṃ bhavet | vijayī ca bhavennityamāśrayaṃ paramāpnuyāt ||

कीर्तिमान् सुभगो विद्वान् स सुखी प्रियदर्शनः । जीवेद्वर्षशतायुश्च सर्वव्याधिविवर्जितः ॥

kīrtimān subhago vidvān sa sukhī priyadarśanaḥ | jīvedvarṣaśatāyuśca sarvavyādhivivarjitaḥ ||

नाम्नां सहस्रमिदमंशुमतः पठेद्यः प्रातः शुचिर्नियमवान् सुसमृद्धियुक्तः । दूरेण तं परिहरन्ति सदैव रोगाः भूताः सुपर्णमिव सर्वमहोरगेन्द्राः ॥

nāmnāṃ sahasramidamaṃśumataḥ paṭhedyaḥ prātaḥ śucirniyamavān susamṛddhiyuktaḥ | dūreṇa taṃ pariharanti sadaiva rogāḥ bhūtāḥ suparṇamiva sarvamahoragendrāḥ ||

॥ इति श्री भविष्यपुराणे सप्तमकल्पे श्रीभगवत्सूर्यस्य सहस्रनामस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śrī bhaviṣyapurāṇe saptamakalpe śrībhagavatsūryasya sahasranāmastotraṃ sampūrṇam ||